Қазақша рефераттар

Дауыс жаттығуын орындау

Сабақтың барысы

Бұл сабақта оқушылар хорда ән айту мәдениетін меңгеріп, дауысын дұрыс қоя білуге және бір-бірін тыңдай отырып үйлесімді орындауға үйренеді. Жұмыс кезең-кезеңімен ұйымдастырылады: тыңдау, түсіндіру, жаттығу, орындау және қорытындылау.

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Әнұранды тыңдау.
  • Оқушыларды ән айтуға ыңғайлы қалыпта отырғызу, тыныс алуды реттеу.

II. Өткен сабаққа шолу

1) Ән тыңдау

«Прекрасное далеко» әнін тыңдап, орындау мәнеріне назар аудару.

2) «Хор» ұғымы

Хор — әншілердің бірігіп, үйлесімді түрде ән орындайтын үлкен тобы. Түсіндіру тірек-сызба арқылы бекітіледі.

3) Аралас хор дауыстары

  • Сопрано

    Әйелдердің жіңішке, жоғары дауысы

  • Альт

    Әйелдердің төмен дауысы

  • Тенор

    Ерлердің жоғары дауысы

  • Бас

    Ерлердің жуан, төмен дауысы

4) Дауыс жаттығулары

  • Лад дыбыстарын гамма бойынша жоғары және төмен орындау.
  • Жабық ауызбен дыбыс шығару (м-м-м).
  • «А», «о», «ля», «лё», «лю» дыбыстарымен артикуляциялық жаттығулар жасау.
  • Негізгі дыбыстарды ұстап тұру: до, ми, соль.

5) Тренинг: мимика

Қуанышты көңіл күй

Жымиып, жеңіл әрі ашық тембрмен айту.

Ренішті көңіл күй

Бет-әлпеттің өзгерісін сақтап, интонацияны бақылау.

III. Жаңа сабақ

1) Тыныштандыру сәті

Қысқа музыкалық үзіндіні тыңдап, тынысты бірқалыпқа келтіру және назарды сабаққа шоғырландыру.

2) Ән айту ережелерін еске түсіру

Дұрыс отыру/тұру қалпы, тыныс алу, дикция және ансамбль мәдениеті бойынша қысқа қайталау жүргізіледі.

3) Ән айту және хорда орындау дағдылары

  • Отырып орындағанда орындыққа жартылай отыру, екі аяқты жерге тең басу, қолды тізе үстіне қою, арқаны тік әрі еркін ұстау.
  • Тұрып орындағанда екі аяққа тең тұрып, қолды жанына түсіріп, денені еркін ұстау.
  • Басты тым жоғары көтермей, тым төмен түсірмей, табиғи деңгейде ұстау.
  • Ән орындағанда иықты көтермей, денені бос әрі еркін ұстау.
  • Хор шығармасын көркем әрі біркелкі орындау үшін мұғалімнің қол қимылын түсініп, дәл орындау.
  • Ансамбльде жеке дауысты ерекшелеуге тырыспай, бір-бірін тыңдап, біртұтас үн шығару.

Негізгі ой: хорда әдемі орындаудың кілті — дұрыс қалып, тынысты бақылау, дирижерлік ишараға мұқият болу және ортақ дыбысты тыңдау.

4) Ән үйрену: «Гүлдей жайна, Қазақстан»

Қадам

Әнді тыңдау

Мелодия, ырғақ және жалпы көңіл күйін анықтау.

Қадам

Авторлар туралы мәлімет

Әні: И. Нүсіпбаев

Сөзі: Н. Әлімқұлов

Ән мәтінінің мағынасы талданып, туған жерге сүйіспеншілік пен құрмет идеясы айқындалады. Дикция мен тынысқа назар аудара отырып, фразалар бойынша үйретіледі.

5) Дәптермен жұмыс: бекіту

«Әңгіме кестесін» толтыру арқылы жаңа тақырып бойынша негізгі ұғымдар мен ережелер жүйеленеді.

IV. Қорытындылау

Қайталау сұрақтары

  1. 1 Ән айту және хорда орындау дағдыларына нелер жатады?
  2. 2 Аралас хордың дауыстарын атаңдар.

V. Үй тапсырмасы

«Гүлдей жайна, Қазақстан» әнін қайталау: мәтінді анық айту, тыныс белгіленетін жерлерді белгілеу, хорда орындауға дайындалу.

Оқушыға арналған қысқа жадынама

Қалып

Арқа тік, иық бос, бас табиғи деңгейде. Отыруда да, тұруда да дене еркін болуы керек.

Ансамбль

Өзіңді емес, топтың дыбысын тыңда. Дауысты теңестіріп, біркелкі тембр мен ырғақты сақта.

Дикция

Сөз анық айтылсын: дауысты дыбыстарды ашық, дауыссыздарды жинақы орында.

Жаттығу

Гамма, жабық ауызбен дыбыстау және негізгі дыбысты ұстап тұру — дауысты қыздырудың негізі.