Қазақша рефераттар

Сабақтың мақсат міндетімен танысу

Тақырыбы: Төтенше жағдайлар

Бұл тәрбие сағаты табиғатта және қоғамда кездесетін төтенше жағдайлар туралы түсінік қалыптастыруға, қауіп төнген сәтте өзіңізге және айналаңыздағы адамдарға қарапайым көмек көрсете білуге бағытталған.

Мақсаты

  • Табиғатта болатын төтенше жағдайлар туралы мәлімет беру.
  • Төтенше жағдай кезінде өзіне және төңіректегілерге жәрдем көрсетудің қарапайым тәсілдерін меңгерту.

Міндеттері

  • Азаматтық қорғаныс туралы жалпы мағлұмат беру.
  • Сыйластыққа, әдептілікке, шыншылдыққа, адалдыққа және жақсылық жасауға тәрбиелеу.

Күтілетін нәтижелер

  • Төтенше жағдайлар туралы білімін кеңейтеді.
  • Азаматтық қорғаныстың қазіргі өмірдегі маңызын түсінеді.
  • Жәрдем көрсетуге ұмтылады.
  • Топпен жұмыс дағдыларын дамытады.
  • Пайдалы ақпаратты іздеп, қолдануды үйренеді.
  • Ойын жүйелі жеткізіп, қорытынды жасай алады.

Сабақтың түрі

Танымдық, топпен жұмыс.

Әдіс-тәсілдер

  • Сұрақ-жауап
  • Пікірлесу
  • Топтық жұмыс
  • СТО стратегиялары

Көрнекіліктер

  • Буклеттер
  • Суреттер
  • Мақал-мәтелдер
  • Парақшалар

Қанатты сөздер мен мақал-мәтелдер

Қауіпсіздік мәдениеті — күнделікті әдеттен басталады. Төмендегі нақылдар сақтықтың мәнін терең ұғындырады.

Өрт — тілсіз жау. Сақтықта қорлық жоқ. От жақпа — пісерсің, ор қазба — түсерсің. Сумен ойнама — батарсың, отпен ойнама — күйерсің. Сақ жүрсең — сау жүрерсің. Жау жоқ деме — жар астында, бөрі жоқ деме — бөрік астында. Жері байдың — елі бай. Туған жер — алтын бесік. Жеміс — жерде, жеңіс — ерде. Ауа — өмір тынысың. Судың да сұрауы бар.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Ынтымақтастық атмосферасын құру, психологиялық көңіл күй қалыптастыру.
  • Сабақтың мақсат-міндеттерімен таныстыру.

II. Кіріспе: қызығушылықты ояту

Мұғалім сөзі: Адам — табиғат перзенті. Тіршіліктің төрт құдіреті — Күн, Жер, ауа және су. Солардың біреуі болмаса, өмір тоқтайды. Бұл ұғым халқымыздың табиғатты қадірлеуінен туған.

Ақын Мұхтар Шаханов айтқандай, табиғаттың жұмбақ сырлары көп. Адам мен табиғаттың, табиғат пен қоғамның арасындағы үйлесімді қарым-қатынас — өмір сүрудің аса қажетті алғышарты.

Ой түйін «Табиғатта сезім бар, құлақ та бар. Ренжітсең, күрсініп, жылап та алар. Аяласаң, жаныңа шуақ тамар, қажығанда бойыңа қуат болар», — дейді ақын жүрек.

Қазақ халқы дәстүрге бай, ал «жеті» саны — киелі ұғым. Осыған байланысты «Жеті жұт» ұғымы бар:

  1. Құрғақшылық (қуаңшылық)
  2. Жұт (мал қырылу)
  3. Өрт
  4. Оба (ауру)
  5. Соғыс
  6. Топан су
  7. Зілзала (жер сілкінісі)

Осы сабақта біз қауіпсіз әлем құру үшін табиғи апаттар кезіндегі төтенше жағдайларды талқылаймыз: олардың пайда болу себептері, түрлері мен сипаты, сондай-ақ негізгі қауіпсіздік шаралары.

III. Негізгі бөлім: мағынаны ашу

Экологиялық апаттардың ішінде төтенше жағдайларды білу ерекше маңызды. Себебі мұндай оқиғалар кенеттен пайда болып, жергілікті экожүйелер мен елді мекендерге үлкен қауіп төндіреді. Осындай сәтте сабыр сақтап, дұрыс әрекет ету — өмірді сақтаудың басты шарты.

Анықтама Төтенше жағдай — адамдардың қаза табуына әкеп соғатын немесе денсаулығына, қоршаған ортаға және шаруашылық жүргізу объектілеріне нұқсан келтіретін (немесе келтіруі мүмкін), халықты едәуір материалдық шығынға ұшыратып, тіршілік жағдайын бұзатын (немесе бұзуы мүмкін) авария, зілзала не апат салдарынан белгілі аумақта туындайтын жағдай.

Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар

  • Дүлей зілзалалар: жер сілкінісі, сел, көшкін, су тасқыны және т.б.
  • Табиғи өрттер
  • Індеттер мен малдың жұқпалы аурулары

Техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар

  • Өнеркәсіп және көлік авариялары
  • Өрт, жарылыс
  • Үйлер мен ғимараттардың кенеттен қирауы
  • Бөгендердің бұзылуы
  • Электр энергетикасы, байланыс/коммуникация жүйелері және тазарту құрылыстарындағы авариялар