Жазылма сап
Кіріктірілген ашық сабақ: саптық тұрыс, дене қыздыру және жүгіру жаттығулары
Алғашқы әскери дайындық (АӘД) және дене тәрбиесі сабақтарын кіріктіре отырып, саптық тәртіп, қауіпсіз қозғалыс және физикалық даярлықты бір сабақта жүйелі дамытуға арналған жоспар.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушыларға саптық тұрысты қабылдау, дене қыздыру және жүгіру жаттығуларының орындалу әдіс-тәсілдерін, пәрмендердің мәнін түсіндіріп, тәжірибеде үйрету.
Дамытушылық
Есту, көру және қозғалу шапшаңдығын, жылдамдық сапаларын дамыту.
Тәрбиелік
Спортпен жүйелі шұғылдануға, денсаулықты сақтауға және отансүйгіштікке тәрбиелеу.
Көрнекілік құралдар
- АӘД оқулығы, ҚР ҚК саптық жарғысы
- Ноутбук, саптық дайындық және дене жаттығулары бойынша слайдтар
- АӘД курсы бойынша 3-оқулық (саптық дайындық бөлімі) бойынша оқу фильмі
Оқыту әдістері
Сабақтың құрылымы (уақыт бөлінісі)
1) Ұйымдастыру кезеңі
3 минут- Взвод командирінің баяндауын қабылдау
- Оқушылармен сәлемдесу
- Сырт келбетін тексеру
- Сабақтың тақырыбы мен мақсатымен таныстыру
2) Өтілген тақырыпты сұрау
7 минутСаптық элементтер және дене шынықтыру бойынша сұрақтарға жауап беру. 1–2–3-бөлімшеден үш оқушы жазбаша тест орындайды, қалған оқушылар слайд арқылы жауап береді.
Жазбаша тест (АӘД) — 10 сұрақ
- Саптың бірінші қатарынан саптың соңғы қатарына дейінгі аралық қалай аталады?
- Машиналардың бір-бірінің қасында, бір сызық бойында орналасуы қалай аталады?
- Әскери қызметшілердің бір-бірінің ту сыртында белгіленген арақашықтықта орналасқан сап түрі.
- Бөлімше лекте немесе бөлімшелер лектерде бір-бірінің артында белгіленген арақашықтықта орналасқан сап.
- Бөлімшелердің маңдайшеп бойынша бір сызық бойында бір/екі қатарлы сапта орналасуы.
- Көрсетілген бағытта бірінші жүріп келе жатқан әскери қызметші.
- Лектегі соңғы келе жатқан әскери қызметші.
- Командирдің талап еткен әрекетін түсіндіру үшін нық, қатты және созылыңқы дауыспен берілетін пәрмендер.
- Пәрмен бойынша шұғыл және нақты орындалатын бөлік.
- Қапталдар арасындағы қашықтық қалай аталады?
Ескерту: Нұсқалар (а/ә/б) сыныптық тест бланкісінде беріледі.
Дене тәрбиесі бойынша сұрақтар
- 100 м қашықтыққа жүгіруде ұл және қыз бала үшін норматив уақыттары.
- 2000 м қашықтыққа жүгіруде қыз бала үшін норматив уақыт.
- 3000 м қашықтыққа жүгіруде ұл бала үшін норматив уақыт.
- Rio Олимпиадасында Қазақстан спортшылары алған алтын медаль саны.
- Rio Олимпиадасында Қазақстан спортшылары алған күміс медаль саны.
- Rio Олимпиадасында Қазақстан спортшылары алған қола медаль саны.
- Rio Олимпиадасында Қазақстан спортшыларының жалпы медаль саны.
Слайд арқылы қысқа сұрақтар
- Ұзын қашықтыққа жүгіруде қай сөреден жүгіреді?
- Қысқа қашықтыққа жүгіруде қай сөреден жүгіреді?
- Жүгіру кезінде қай дене мүшесіне көбірек күш түседі?
- Жүгіру кезінде қандай арақашықтық сақтау қажет?
- Тыныс алу жаттығулары дегеніміз не?
3) Жаңа тақырыпты меңгеру және бекіту
30 минутТүсіну (10 минут)
Взвод толық құрамымен АӘД курсы бойынша 3-оқулықтың (саптық дайындық бөлімі) оқу фильмін көру. Слайд арқылы жаттығулардың орындалу техникасын талқылау.
Қолдану (10 минут)
II-взводпен саптық жаттығулар: «Жинақтал!», «Түзел!», «Тік тұр!», «Еркін тұр!», «Тарал!», «Сапқа тұр!» пәрмендерін орындау.
Дене қыздыру және жүгіру (10 минут)
Взвод бойынша дене қыздыру, жүгіру жаттығуларының қауіпсіз орындалуы, тыныс алуды бақылау, арақашықтық сақтау ережелері.
Ой қозғау және жинақтау
Бөлімшелер суреттер арқылы сұрақтарға жауап іздейді. Соңында оқушылар өзін-өзі бағалап, түсіну деңгейін белгілеу арқылы қорытынды жасайды.
4) Қорытынды бөлім
5 минут- Оқушыларға сұрақтар қою
- Сабақ қорытындысын шығару
- Бағалау
- Рефлексия: көңіл күйді білдіретін смайликтерді бөлімше командирлері арқылы ілу
Үй тапсырмасы: саптық тұрыс және таңғы жаттығулар
I бөлім. Саптық тұрысты түсіндіру
10 минуттық теориялық блок«Сапқа тұр!» / «Тік тұр!» пәрмені бойынша
- Тығыздалмай, тік тұру
- Өкшелерді қосып, аяқ ұшын маңдайшеп сызығы бойынша, табан еніне қойып түзету
- Иықты жазу, ішті тартып, кеудені тік ұстау, денені сәл алға ұмсындыру
- Саусақтарды жартылай бүгіп, жамбасқа тигізе төмен түсіру
- Басты жоғары әрі тік ұстап, иекті алға шығармау
«Еркін тұр!» және «Жинақтал!» пәрмендері
- «Еркін тұр!» — оң/сол аяқ тізесін бос ұстап, орнынан кетпей, сөйлеспей тұру
- «Жинақтал!» — орнын тастамай, қару-жарақ, киім және жабдықты ретке келтіру
- Жинақталу бас киімнен басталады
- «Жинақтал!» пәрменінің алдында «Еркін тұр!» пәрмені беріледі
Бөлімшенің сапқа тұру тәртібі
Алдымен сапқа тұру тәртібі көрсетіледі. «Саптал!» пәрмені бойынша орындау ұйымдастырылады. Мысалы: «Бөлімше, бір қатарға — сапқа тұр!» пәрмені бойынша әрбір әскери қызметші өз орнына тұрып, белгіленген аралық пен арақашықтықты сақтайды және саптық тұрысты қабылдайды.
II бөлім. Дене тәрбиесі бойынша таңғы жаттығулар кешені
Жүру жаттығулары
- Бір орында жүру
- Алға адымдай жүру
- Аяқтың ұшымен жүру
- Өкшемен жүру
- Аяқтың сыртқы қырымен жүру
- Жылдам жүру, жорғалау
Жүгіру жаттығулары
- Жеңіл, баяу жүгіру
- Оң және сол жанымен жүгіру
- Кері (теріс) жүгіру
- Аяқты артқа лақтыра жүгіру
- Тізені алға жоғары көтере жүгіру
- Жеңіл баяу жүгіру (қалпына келу)
Тынысты қалпына келтіру
Бірқалыпты жүріп, терең тыныс алып, демді біртіндеп қалыпқа келтіру.
Қауіпсіздік
Қатарда қозғалғанда арақашықтық сақтаңыз, күтпеген бұрылыстар жасамаңыз, мұғалім пәрменін нақты орындаңыз.
Жалпы дамыту жаттығулары (есеппен)
- Аяқ иық көлемінде, қол белде: 1–2 санға оңға қарау, 3–4 санға солға қарау.
- Аяқ иық көлемінде, қол белде: 1–4 санға басты оңға айналдыру, 1–4 санға солға айналдыру.
- Аяқ иық көлемінде, екі қол иықта: 1–4 санға иықты алға айналдыру, 1–4 санға артқа айналдыру.
- Аяқ иық көлемінде, екі қол жанға созулы: 1–4 санға білезікті айналдыру, 1–4 санға шынтақты айналдыру.
- Аяқ иық көлемінде, қол белде: 1–4 санға белді оңға айналдыру, 1–4 санға солға айналдыру.
- Аяқ иық көлемінде, қол белде: 1–4 санға оң қолды көтеріп солға иілу, 1–4 санға сол қолды көтеріп оңға иілу.
- Аяқ иық көлемінде, қол белде: 1–4 санға оң аяқпен секіру, 1–4 санға сол аяқпен секіру, 1–4 санға қос аяқтап секіру.
III бөлім. Ой қозғау (бөлімшелер бойынша)
1-бөлімше
Бір орындағы саптық тұрыстың элементтерін тауып, түсіндіріп береді.
2-бөлімше
«Сапқа тұр!» немесе «Тік тұр!» пәрмендерін бөлімше қалай қабылдайтынын сипаттайды.
3-бөлімше
«Еркін тұр!» және «Жинақтал!» пәрмендері бойынша бөлімшенің орындау тәртібін түсіндіреді.
Өзін-өзі бағалау
Оқушылар өз деңгейін белгілейді: «толық түсіндім», «орташа түсіндім», «түсінбедім».
Автор туралы
Болат Анарбекұлы Құрманов
АӘД пәні оқытушы-ұйымдастырушы
№21 жалпы орта білім беретін мектебі (КММ)
Семей қаласы, Шығыс Қазақстан облысы