Қазақша рефераттар

Көз - көру мүшесі

Атырау облысы, Исатай ауданы

Х. Наубетов атындағы орта мектептің жоғары санатты бастауыш сынып мұғалімі — Нұрмашева Шарбану Насырқызы

Сезім мүшелері: көз — көру мүшесі

Сабақтың мақсаты

  • Оқушыларға сезім мүшелері туралы түсінік беру, көздің қоршаған ортаны танып-білудегі орны мен маңызын ашу.
  • Көру гигиенасын сақтау, көзге арналған жаттығуларды орындау және көзді күте білуді үйрету.
  • Тазалыққа, сұлулыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу.

Сабақ түрі

Аралас сабақ

Көрнекіліктер

Суреттер, тірек сөздер, оқулық, магнитті тақта, түрлі заттар мен көкөністер, үлкейткіш шыны (лупа), интерактивті тақта.

Сабақтың барысы

I

Ұйымдастыру кезеңі

Сәлемдесу, оқушылардың назарын сабаққа аудару, жұмысқа даярлық.

II

Үй тапсырмасын сұрау

  1. Иісті қалай сезесің?
  2. Иісті сезінудің қандай пайдасы бар?
  3. Егер мұрныңды жауып қойып, затты ұстап көрсең, оның қандай қасиеттерін немесе белгілерін сезіне аласың?
III

Жаңа сабақ

Біз көреміз, естиміз, әртүрлі иістерді ажыратамыз, дәмді сеземіз, ыстық пен суықты байқап білеміз. Осы ғажайып қабілеттердің бәрі бізге бес сезім мүшесі арқылы беріледі.

Бес сезім мүшесі

  • Көз — көру мүшесі
  • Құлақ — есту мүшесі
  • Мұрын — иіс сезу мүшесі
  • Тіл — дәм сезу мүшесі
  • Тері — ыстық пен суықты сезу мүшесі

Осы бес сезім мүшесі арқылы біз өзімізді де, қоршаған әлемді де танып білеміз.

Ой қозғау: жұмбақ

Жолдың екі жағында тұратын екі ағайынды бірін-бірі көрмейді. (Жауабы: көз)

Көз — көру мүшесі, адамның негізгі көмекшісі. Ол айналадағы заттарды көруге, олардың түрін, түсін, пішінін ажыратуға мүмкіндік береді.

Көз қалай көреді?

Көзді мұқият қарасақ, оның ортасында нұрлы қабық (ирис) бар екенін байқаймыз. Нұрлы қабықтың дәл ортасында қарашық орналасады — ол жарық өтетін «терезе» іспетті.

Жарық көз бұршағы арқылы өтіп, бейне торлы қабықшаға түседі. Кейін көру жүйесі осы ақпаратты миға жеткізеді, сонда ғана біз бейнені анық көреміз.

Сондықтан көзді шаршап қалудан да, зақымданудан да қорғау қажет.

IV

Дәптермен жұмыс

Негізгі ұғымдарды бекіту, тірек сөздермен жұмыс.

V

Сергіту сәті

Қысқа қимыл-қозғалыс арқылы сергіп алу.

VI

Сұрақ-жауап

Тақырып бойынша түсінгенін анықтау, білімді жүйелеу.

VII

Мақал және адамгершілік тәрбиесі

«Көзің ауырса, қолыңды тый.» Мәні: көз ауырғанда оны уқаламау, қолмен ұстап мазаламау, тазалықты сақтау қажет.

Оқушылармен көз жанарынан айырылған адамдарға көмектесудің маңызы туралы әңгімелесу — мейірімділік пен жауапкершілікті қалыптастырудың маңызды бөлігі.

Сондай-ақ көру мүмкіндігін күшейтетін құралдардың бірі — үлкейткіш шыны (лупа) туралы түсінік беріледі: оның қай жағдайда қолданылатыны айтылады, оқушылар әртүрлі заттарды үлкейтіп қарап көреді.

VIII

Сауықтыру сәті: көзге арналған жаттығулар

Егер көзің шаршаса, төмендегі жаттығуларды орында:

  • Көзді қатты жұмып, қайта аш — 5 рет.
  • Көзді айналдыра қозғалту: солға → жоғары → оңға → төмен — 10 рет.
  • Қолыңды алға соз. Саусағыңа қара. Саусақты жайлап мұрныңа жақындат та, қайтадан баяу алыстат — 5 рет.

Ескерту: жаттығуларды асықпай, көзді ауыртпай орындау керек.