Доспамбет жырау (XVI ғасыр)Доспамбет өз заманында жақсы тәрбие алған, парасатты білгір адам болған
Доспамбет жырау (XVI ғасыр)
Доспамбет өз заманында жақсы тәрбие алған, парасатты, білімдар адам болған. «Азаулының Стамбулдан несі кем» деген жолдарынан-ақ Доспамбеттің көргені көп, білімі кең екенін аңғаруға болады.
Өз толғауларында ақын өзін әр тұста «Ер Доспамбет» деп таныстырады. Бұл оның тек жыр иесі ғана емес, сонымен бірге астына қарт күреңді мініп, болат қылыш асынып, жаумен талай шайқасқан батыр болғанын көрсетеді.
Ол күңіреніп күн түбіне дейін жортып, садақтың оғымен талай сыннан өтіп, арғымақтың талдай мойнын талдырып, сан жорықтың басында жүрген. Осындай шайқастардың әрқайсысында батыр басына талай қауіп-қатер төнген: оқ тиіп, өлім аузынан аман қалған кездері де болған.
Қатерлі сәттің көрінісі
Айдаматқа оқ тиді,
Отыз екі омыртқаның буынынан.
Зырлап аққан қара қан
Тиылмайды жонның уақ тамырдан.
Жара бір қатты, жан тәтті,
Жара аузына қан қатты.
Жағдайсыз жаман қалып барамын,
Жанымда бір туғанның жоғынан.
Ақын осы шумақтар арқылы жараның ауырлығын ғана емес, жалғыздық пен сүйеніштің жоқтығын да айқын сезіндіреді. Бұл — Доспамбеттің өмірі күрес пен сапардан тұрып қана қоймай, адамдық күйзеліс пен тағдыр сынын да терең танығанының дәлелі.