Қазақша рефераттар

Мынау қандай оба

Қызылорда облысы, №101 орта мектеп

Тарих пәні мұғалімі: Шопанова Айгерім Ғабитқызы

Сабақ тақырыбы: Орталық Қазақстан

Сабақтың түрі

Аралас

Әдістер

Түсіндіру, салыстыру, сұрақ-жауап

Көрнекіліктер

Дидактикалық материалдар, интерактивті тақта, карта, тірек-сызба

Сабақтың мақсаттары

1

Білімділік

Орталық Қазақстанның Сарыарқа деп аталу себебін түсіндіру, картадан орналасуын көрсету. Аймақтың табиғатын, қола дәуірінен бастап өркендеген мәдениет ошағы болғанын еске түсіре отырып, Тасмола мәдениеті, шаруашылығы және ерте темір дәуірінде бұл өңірді мекендеген тайпалар туралы түсінік қалыптастыру.

2

Дамытушылық

Өткен сабақтардан алған білімді пайдаланып, сұрақ қою және жаңа материалмен байланыстыру арқылы оқушылардың ойлау қабілетін дамыту. Қосымша материал ұсыну арқылы шығармашылық қабілеттерін жетілдіру.

3

Тәрбиелік

Қазақтың кең Сарыарқа даласын және оны мекендеген тайпалардың мәдени ескерткіштерін таныстыру арқылы оқушыларды елін сүюге, мәдениеттілікке тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру

Бастау
  • Оқушылардың оқу құралдарын тексеру.
  • Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

II. Үй тапсырмасын сұрау

Қайталау

А) «Кім тапқыр?» ойыны

1) Мынау қандай қала?

Жауабын ашу

Жауап: Шірік-Рабат қаласы.

Қызылордадан шамамен 300 шақырым жерде орналасқан. Қаланың орталығында қамал салынған. Қазба жұмыстарынан қола жебе ұштары және саздан жасалған бұйымдар табылған.

2) Мынау қандай оба?

Жауабын ашу

Жауап: Шірік-Рабат ескерткіші (оба/қорым аймағы).

Бұл нысан Қызылордадан шамамен 300 шақырым жерде орналасқан. Орталық бөлігінде қорғаныс құрылыстары болған, жәдігерлер қатарында қола жебе ұштары мен саздан жасалған заттар кездеседі.

3) Мына адам кім?

Жауабын ашу

Жауап: Алтын киімді адам.

Есік обасынан табылған алтын бұйымдардың көптігіне байланысты бұл мәйіт «Алтын киімді адам» деп аталады. Зерттеушілер оны шамамен 17–18 жастағы сақ ханзадасы болуы мүмкін деп тұжырымдайды.

4) Мынау не?

Жауабын ашу

Жауап: Алтын киімді адамның бас киімі.

Шошақ бөрікті болғандықтан, оны сақ-тиграхауда бас киімі болуы мүмкін деп түсіндіреді. Бас киімде 150-ден аса жануар бейнесі бар.

Қосымша сұрақ: Мынау не?

Жауап: Тәж киген адам бейнеленген мөр-жүзік. Есік қорғанынан табылған.

Ә) «Ғасырлармен жұмыс»

Б.з.б. 8–5 ғасыр

Түгіскен мен Ұйғарақ ескерткіштері салынды.

Б.з.б. 4–2 ғасыр

Қамал орталығынан қола жебе ұштары, алтын қапсырмалар және басқа да бұйымдар табылды.

Б.з.б. 5–4 ғасыр

Бесшатыр обасынан қола ұшты жебелер, темір пышақтар, шаш түйрегіштер табылды.

Б.з.б. 5–4 ғасыр

Есік обасы орналасқан кезең.

Б.з.б. 8 ғасыр

Еуразияның далалы аймақтарында аңдарды бейнелеуге негізделген «аң стилі» қалыптасты.

Терминдермен жұмыс

Аңдық стиль

Негізгі тақырыбы аңдар мен аңыздардағы қиял-ғажайып бейнелерді көрсетуге құрылған, б.з.б. VIII ғасырларда далалы аймақтарда сәндік сипатта қолданылған өнер түрі.

Дромос

Оба астындағы қабірге апаратын, мәйітті тонаудан сақтау үшін жасалған дәліз тәрізді, үсті жабық өткел.

Қабір

Адамның бүтіндей немесе өртелген сүйегі қойылатын жерлеу орны.

Мөр

Қағазға басу үшін жұмсақ материалға (мысалы, балшыққа) ойылып түсірілген таңба-бейне.

Оба

Қабір үстіне топырақтан үйілген төбешік. Обалар жеке тұрған және топтасқан түрде кездеседі; топтасқан түрі қорым деп аталады.

Тәті

Төбесі мен шүйде тұсы ашық, кішігірім тәж тәрізді әшекейлі бас киім. Әдетте асыл материалдардан жасалады.