Диірменге келдің қай жақтан
Еңбек – бәрін жеңбек (2-сынып)
Еңбек – қуаныш, жалқаулық – айырылмас азап. — Абай
Сабақтың мақсаты
Оқушылардың еңбек — адамгершілік құндылығы екені туралы түсінігін кеңейту.
Міндеттері
- Еңбектің адам өміріндегі мәні туралы түсінік беру.
- Еңбек етуге қызығушылықты дамыту.
- Еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.
Шаттық шеңбері
Оқушылар мұғаліммен бірге шеңбер құрып тұрады, амандасады және ән айтады.
«Болайықшы осындай» (А. Меңжанова)
Жақсы бала еңбекшіл,
Ер азамат болады.
Қиындықты жеңіп кіл,
Құшағы гүлге толады.
Қайырмасы:
Еңбекшіл осындай,
Болайықшы, досым-ай!
Таза бала мұнтаздай,
Сүйсінеді қараған.
Ұқыпты деп бұл қандай,
Жақсы көрер бар адам.
Әңгімелесу: еңбек не үшін керек?
Мұғалім сабақтың тақырыбын ашу үшін сұрақтар қояды, ал балалар өз ойларын айтады.
Талқылау сұрақтары
- Еңбек адамға не үшін қажет деп ойлайсыңдар?
- Еңбекқор деп қандай адамды айтамыз?
- Өздерің еңбектің қай түрімен айналысқанды ұнатасыңдар?
- Адамға өмір сүру үшін ең алдымен не қажет деп ойлайсыңдар?
Негізгі ой
Адамға ауа, су, тағам қажет. Ауа мен су — табиғаттың сыйы. Ал тағам дегенде ең алдымен нан еске түседі: нан еңбекпен келеді. Киім, білім, баспана, үй ішіндегі қажетті заттар, денсаулық — мұның бәрі де еңбек арқылы жасалады.
Тапсырма: жұппен жұмыс
Оқулықтағы суреттерге қарап, еңбек түрлерін анықтау ұсынылады. Әр жұпқа бір сурет беріледі.
Бақылау
Суреттен әрекетті табу және атау.
Талқылау
Еңбек нәтижесі кімге пайдалы екенін айту.
Қорытынды
Еңбектің маңызын бір сөйлеммен түйіндеу.
Мәтінмен жұмыс
Мұғалім еңбектің маңызын ашу үшін оқулықтағы Б. Әділовтың «Еңбексіз өмір — сүреңсіз» мысал әңгімесін оқиды. Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өз пікірлерін білдіреді.
Дәйексөзбен жұмыс
Оқушылар дәптердің соңындағы «Менің дәйексөздерім» бөлімінен бүгінгі тақырыпқа қатысты дәйексөзді таңдап, жазып алады.
Сахналау: еңбек жолын көрсету
Еңбектің адам өміріндегі мәнін рөлдік орындау арқылы түсіндіру үшін сахналау әдісі қолданылады. Үш оқушы (автор, қуыршақ, бауырсақ) рөлдерге бөлініп, өлеңді мәнерлеп оқиды.
«Қайдан келдің, бауырсақ?» (Ө. Тұрманжанов)
Дастарқанда шашылып,
Жатты аппақ бауырсақ.
Бауырсаққа қызығып,
Қарап тұрып көзін сап:
— Қайдан келдің, бауырсақ? —
Деп сұрады қуыршақ.
— Дүкеннен келдім нан сатқан, —
Деді оған бауырсақ.
— Дүкенге келдің қай жақтан?
— Наубайдан келдім нан жақтан.
— Наубайға келдің қай жақтан?
— Диірменнен келдім ұн тартқан.
— Диірменге келдің қай жақтан?
— Даладан келдім кең жатқан.
Жер-ана — менің көсілген,
Диқандар мені өсірген.
Талқылау: нан дастарханға қалай келеді?
Оқушылар суреттерге сүйене отырып, «Нан дастарханға қандай еңбекпен келеді?» деген сұрақ төңірегінде ой бөліседі: егіс даласы, диірмен, наубайхана, дүкен сөрелері, үйде бауырсақ пісіру.
Нанның жолы — еңбектің жолы
- Диқан бидай егеді, өсіреді, жинайды.
- Ұн диірменде тартылады.
- Наубайшы нан пісіреді.
- Дүкенге жеткізіліп, сөреге қойылады.
- Үйде дастархан жайылып, тағам әзірленеді.
Сергіту сәті
«Бауырсақ» ертегісі бойынша қимыл-қозғалысқа арналған шағын би жаттығулары орындалады.
Дәптермен жұмыс
Мұғалім тапсырманы орындау жолын түсіндіреді. Оқушылар «Еңбек — бақыт бастауы» тақырыбында қысқа әңгіме жазады.
Шығармашылық жұмыс: «Еңбекқорлар елін» безендіру
Оқушылар жемістер мен көкөністердің суреттерін салып, қиып, жапсырып, ортақ «бақша» композициясын гүлдендіреді. Бұл тапсырма еңбектің нәтижесі қуаныш сыйлайтынын сезіндіреді.
Жүректен — жүрекке
Сабақ соңында оқушылар мұғаліммен бірге шеңбер құрып, бір-біріне жүрекжарды тілектерін айтады. Бұл сәт — мейірім мен қолдауды, ынтымақ пен сыйластықты бекемдейді.
Тілектердің бағыты
Еңбекқорлық, ұқыптылық, жауапкершілік.
Сынып атмосферасы
Достық, өзара көмек, жылы қарым-қатынас.