Қазақша рефераттар

Кім зейінді туры

Мақсаты мен тәрбиелік мәні

Сайыстың негізгі мақсаты — оқушыларға жан-жақты білім беріп, алған білімдерін тереңдету, ой-өрісін кеңейту және ұжыммен жұмыс істеу дағдысын қалыптастыру. Пәнге қызығушылықты арттыра отырып, есте сақтау қабілетін, логикалық ойлау мен ойдан ой туындату икемін дамыту, өз ойын анық әрі жүйелі жеткізуге үйрету көзделді.

  • 1 Ұйымшылдық пен топтық жұмыс мәдениетін дамыту
  • 2 Тапқырлық, жауапкершілік және зейін дағдыларын шыңдау

Сайыстың ашылуы

Жүргізуші сөзі

Ой арманын кешетін,
Ақылды боп өсетін.
Есепке тұнған әлемнің,
Жұмбақ сырын шешетін,
Жанұя келді ортаға!

Осы сөздермен топтар ортаға шақырылды. Сайысқа 4 топ қатысып, әділ баға беретін сарапшылар құрамы бекітілді.

I тур — «Ойлан» (логикалық тапсырмалар)

Әр топқа жеке логикалық есеп беріліп, шешімін дәлелдеуге көңіл бөлінді.

I топ — «Кім қателесті?» есебі

Бір шаруа ақшадан қысылып, өсімқор көршісінен 2 теңге қарыз сұрайды. Көршісі: «Мен саған екі теңге емес, 200 тиын беремін. Бірақ оны маған өзін-өзі көбейткендегі өсіммен қайтарасың», — дейді. Шаруа «2 теңге ме, 200 тиын ба — бәрібір» деп ойлап, келіседі.

Белгілі мерзімнен кейін шаруа көршісіне 4 теңге әкеліп береді. Алайда көршісі бұл соманың аз екенін айтып, дау шығарады. Қателескен кім? Көрші шаруадан қанша теңге талап етті?

Жауабы

Қателескен — шаруа. Себебі 200 тиынды «өзін-өзі көбейту» деп екі еселеу емес, 200 × 200 = 40 000 тиын деп түсіндірілген. Бұл 4 теңге емес, 400 теңге. Көрші шаруаның аңғалдығын пайдаланған.

II топ — «Қасқыр, ешкі және шөп» есебі

Арқасында шөбі, алдында ешкісі, соңында қасқыры бар шаруа өзен жағасына келеді. Өтетін — жалғыз қайық. Егер шөпті алып өтсе, қасқыр ешкіні жеп қояды. Қасқырды өткізсе, ешкі шөпті жеп қояды. Шаруа бәрін де аман-есен арғы бетке өткізуі керек.

Жауабы

Алдымен ешкіні өткізеді. Сосын шөпті апарып, ешкіні қайта бергі жағаға алып келеді. Ешкіні қалдырып, қасқырды өткізеді. Соңында ешкіні қайта алып өтеді.

III топ — «Отбасы» есебі

Бір отбасында бес ұл бар және олардың әрқайсысының қарындасы бар. Сонда бұл отбасында барлығы қанша бала?

Жауабы

Барлығы 6 бала. Себебі бес ұлға ортақ қарындас біреу.

IV топ — «Жасы мен туған жылы» есебі

Ағайынды екі баланың үлкенінің жасы — 1987 жылы туған інісінің туған жылы цифрларының қосындысына тең, ал інісінің жасы — ағасының туған жылы цифрларының қосындысына тең. Жас айырмашылығы — 7 жыл. Олардың жасы мен туған жылын анықтаңыз.

Жауабы

Інісі 1987 жылы туған болса, 1987 цифрларының қосындысы 1+9+8+7=25, демек ағасының жасы 25. Жас айырмашылығы 7 жыл болғандықтан, ағасы 1980 жылы туған. Сонда 1980 цифрларының қосындысы 1+9+8+0=18, демек інісі 18 жаста.

II тур — «Кім тапқыр?» (сурет бойынша тапсырмалар)

Бұл кезеңде қатысушыларға сурет бойынша тапсырмалар беріліп, берілген шартқа сай шешімін табу және орындау талап етілді. Тапсырмалар тапқырлықты, жылдам ойлауды және дәлдікті тексеруге бағытталды.

III тур — «Кім білгір?» (қасиетті сандарға саяхат)

Халқымыз 3, 5, 7, 9, 10 сандарына ерекше мән беріп, олардың тағылымдық әрі тәрбиелік қырын терең түсіндіріп отырған. Бұл турда қасиетті сандарға қатысты ұғымдарды еске түсіріп, білгенімізді бөлісіп, білмегенімізді үйренуге мүмкіндік туды.

I топ — «Бес қару» және «Үш жұрт»

Бес қару

  1. Садақ
  2. Мылтық
  3. Найза
  4. Қылыш
  5. Айбалта

Үш жұрт

  1. Өз жұртың
  2. Қайын жұртың
  3. Нағашы жұртың

II топ — «Бес намаз» және «Үш жүз»

Бес намаз

  1. Таң намазы
  2. Бесін намазы
  3. Екінді намазы
  4. Ақшам намазы
  5. Құптан (жасауыт) намазы

Үш жүз

  • Бекарыс — Ұлы жүз
  • Ақарыс — Орта жүз
  • Жанарыс — Кіші жүз

III топ — «Бес парыз» және «Үш тәтті»

Бес парыз

  1. Алланы мойындау
  2. Намаз оқу
  3. Ораза тұту
  4. Зекет/қайыр-садақа беру
  5. Қажылыққа бару

Үш тәтті

  1. Жан тәтті
  2. Мал тәтті
  3. Жар тәтті

IV топ — «Бес борыш» және «Үш арсыз»

Бес борыш

  1. Аллаға деген борыш
  2. Өзіңе деген борыш
  3. Елге, халыққа деген борыш
  4. Үй-іші, ағайынға деген борыш
  5. Ар алдындағы адамгершілік борыш

Үш арсыз

  • Ұйқы арсыз
  • Тамақ арсыз
  • Күлкі арсыз

Көрермендерге тапсырма

«Бес өсиет» пен «Үш мақсатты» атаңыз.

Бес өсиет

  1. Таласқа сенбе
  2. Жауға кірме
  3. Әрқашан сақ жүр
  4. Аш үйге қонба
  5. Жарлыдан сый алма

Үш мақсат

  • Жол мақсаты — жету
  • Қыз мақсаты — кету
  • Сауда мақсаты — ұту

IV тур — «Кім зейінді?» (есте сақтау сынағы)

Бұл турда жүргізуші 20 сөзді ретімен оқиды. Қатысушылар сол сөздерді орындарын шатастырмай жазып шығуы тиіс.

20 сөз тізімі

  • 1. Қалам
  • 2. Қағаз
  • 3. Дәптер
  • 4. Есеп
  • 5. Кітап
  • 6. Математика
  • 7. Физика
  • 8. Информатика
  • 9. Сөмке
  • 10. Оқушы
  • 11. Бор
  • 12. Тақта
  • 13. Өшіргіш
  • 14. Сызғыш
  • 15. Қарындаш
  • 16. Циркуль
  • 17. Парта
  • 18. Гүл
  • 19. Ауа
  • 20. Денсаулық

Қорытынды

Әр турдағы тапсырмаларды орындау деңгейіне қарай топтарға атақтар беріліп, дипломдар табысталды. Оқушылар үлкен қызығушылық танытып, белсенді қатысты.

Марапатталған топтар

«Ойшылдар»

7 сынып оқушылары, сынып жетекшісі — Әділбаева Эльнара

«Білгірлер»

6 сынып оқушылары, сынып жетекшісі — Зейнеденова Тілекші

«Тапқырлар»

5 сынып оқушылары, сынып жетекшісі — Каленова Шынар

«Зейінділер»

8 сынып оқушылары, сынып жетекшісі — Шахатова Зайра