Симметрияның үйлесімділігі
Математика (6-сынып): Осьтік симметрия және центрлік симметрия
Бұл сабақта симметрия ұғымы күнделікті өмірдегі үйлесімділікпен байланыстырылып, фигуралардың түзуға және нүктеге қатысты симметриясын тану мен салу дағдылары қалыптастырылады. Симметрия сөзі грек тілінен шыққан: үйлесім, бірдей өлшем, ретті орналасу деген мағыналарды білдіреді.
Білімділік мақсаты
Түзуге қатысты симметриялы фигураларды сала білуге және осьтік симметриялы фигураларды тануға үйрету.
Дамытушылық мақсаты
Ойлау қабілетін дамыту, тапқырлық пен байқағыштықты жетілдіру, ой-өрісті кеңейту.
Тәрбиелік мақсаты
Дәлдікке, ұқыптылыққа, әсемдікті бағалауға және топпен жұмыс істеуге тәрбиелеу.
Көрнекіліктер мен құралдар
- Слайдтар
- Миллиметрлік қағаз
- Сөзжұмбақ
- Сызғыш, қарындаш
- Қайшы, ақ парақ
- Кубик және басқа да құралдар
Сабақ жоспары
-
I. Ұйымдастыру
Сәлемдесу, түгендеу
-
II. Үй тапсырмасын тексеру
Топтық жұмыс: слайдтар мен практикалық тапсырмалар
-
III. Еске түсіру
«Өрмекші торы» стратегиясы және сөзжұмбақ
-
IV. Ой шақыру
Симметрияның үйлесімділігі
-
V. Сергіту сәті
Ойын элементтері арқылы симметрияны байқау
-
VI. Есептер шығару
«Кубизм» стратегиясы
-
VII. Практикалық тапсырма
Салу, өлшеу, тексеру
-
VIII. Тест тапсырмалары
Бекіту және өзіндік тексеру
-
IX. Үй тапсырмасы
Қайталау және қосымша жаттығу
-
X. Бағалау, сабақты аяқтау
Кері байланыс
Еске түсіру: «Өрмекші торы» стратегиясы
Жаңа тақырыпқа кіріспес бұрын координаталар мен графиктерге қатысты негізгі ұғымдар қайталанады. Бұл бөлімде қысқа сұрақ-жауап арқылы терминдер нақтыланып, сөзжұмбақ шешуге дайындық жасалады.
1. OX осінің атауы — абсцисса.
2. OY осінің атауы — ордината.
3. Жер қабатының қозғалысын бақылау құралы — сейсмограф.
4. Жүрек соғуының графигі — кардиограмма.
5. Ауа райын бақылау құралы — термограф.
6. Нүктенің жазықтықтағы орны — координата.
7. Жазықтықтың координаталық осьтермен бөлінген бөлігі — ширек.
8. Екі шаманың тәуелділігін координаталық жазықтықта сызықпен кескіндеу — график.
9. Бір-бірімен тік бұрыш жасап қиылысатын екі түзу — перпендикуляр.
Сөзжұмбақтың ортаңғы ерекше торкөздерінен оқылатын негізгі сөз: Симметрия
Симметрияның үйлесімділігі
Симметрияны біз күнделікті өмірден жиі байқаймыз: дененің немесе фигураның бөліктері бір-біріне үйлесімді орналасса, оны симметриялы деп атаймыз. Бұл ұғым сұлулықпен, тең салмақтылықпен және беріктікпен тығыз байланысты.
Сергіту сәті: қағаз ұшақ
Қарапайым ойынның өзінде осьтік симметрияны көруге болады. Қағаздан ұшақ жасап, оның симметрия осін көрсету арқылы екі қанаттың бірдей пішінін, тең орналасуын байқатуға болады.
Нақты өмірмен байланыс
Ұшақтар, тікұшақтар және зымырандар құрылымында симметрия принциптері кең қолданылады. Табиғаттағы құстардың құрылысы үлгі ретінде алынып, тең салмақ пен тұрақтылықты қамтамасыз ететін шешімдер жасалады.
Қорытынды идея
Симметрия — тең салмақтылықтың, әдеміліктің және беріктіктің көрінісі. Осы сабақта осьтік симметрия мен центрлік симметрия ұғымдарына сүйене отырып, симметриялы фигураларды тану және салу дағдылары жүйелі түрде қалыптастырылады.