Қысқаша тұйықталу құбылысын түсіндіру
Бағыты: Педагогикалық жаңа идеялар мен технологиялар
Сабақ жоспары
- Сабақтың тақырыбы
- Толық тізбек үшін Ом заңы
- Сабақтың мақсаты
- Толық тізбек үшін Ом заңының физикалық мағынасын түсіндіру. Есеп шығаруда Ом заңын орынды қолдануға үйрету.
- Күтілетін нәтиже
- Оқушылар толық тізбек үшін Ом заңын есеп шығару барысында қолдана алады.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру
- Оқушылармен амандасу, түгендеу.
-
Оқушыларды карточка суыру арқылы топқа бөлу:
I топ
Есепшілер
II топ
Тізбектер
III топ
Ойшылдар
-
Бағалау тәртібі: тапсырманың қиындық деңгейіне қарай 5, 10, 15 балл; сұрақтың дұрыстығына қарай 3, 5, 10 балл қойылады.
Жиынтық балл Баға 10 балл 3 20 балл 4 30 балл 5
1-тапсырма. Топтық жұмыс
Мақсаты: үй тапсырмасын тексеру • Уақыты: 10 минут
Деңгейлік тапсырмаларды үш топ өз мүмкіндігіне қарай орындайды.
-
1) Бір сағатта 25 Кл заряд өтуі үшін өткізгіштегі ток күші қандай болуы керек?
Жауабы: I = 7 мА
-
2) Ток күші 0,5 А болғанда 7,7 Кл заряд тасымалдау қанша уақытқа созылады?
Жауабы: t = 15 с
-
3) Метал өткізгіштегі ток күші 0,8 мкА болғанда, 1 с ішінде оның көлденең қимасы арқылы өтетін электрондар санын табыңдар.
Жауабы: N = 5 · 1012
-
4) Сым тартатын станоктан өткенде кедергісі 20 Ом сымның ұзындығы 5 есе ұзарған. Сымның кедергісі қандай болады?
Жауабы: 500 Ом
-
5) Тұрақты тогы бар өткізгіштен t = 30 мин ішінде q1 = 1800 Кл заряд өтеді. Ток күшін анықтаңдар. Ал q2 = 600 Кл зарядқа сәйкес ток күші қанша уақыт аралығында өтеді?
Жауабы: I = 1 А, t = 600 с
-
6) Сымның кедергісін ортасынан бөліп, екі бөлікті қайтадан өріп біріктіреді. Сонда өткізгіштің кедергісі қалай өзгереді?
Жауабы: 4 есе азаяды
III. Үй тапсырмасын қорытындылау
Әр топтың жұмысы тексеріліп, балл қойылады. Қиындық көрген оқушыларға бағыт-бағдар беріледі.
IV. Жаңа сабақ
Сергіту сәті
Өткізгіштердің жалғану түрлері: оқушылар параллель және тізбектей жалғануды көрсетеді.
2-тапсырма. Оқулықпен жұмыс
Әр топқа тақырыпша бөлініп беріледі, мағынасын ашады
I топ
Толық тізбек үшін Ом заңын қорытып шығару
II топ
U = ε екенін түсіндіру
III топ
Қысқа тұйықталу құбылысын түсіндіру
Мұғалімнің қызметі
- Жекелеген оқушылардың қабылдау ерекшеліктерін бақылау.
- Оқушылардың түсінігін жетілдіру және нақтылау үшін қолдау көрсету.
- Жауаптарды түзету және толықтыру арқылы материалды түсіндіру: тізбек бөлігі мен толық тізбек үшін Ом заңының айырмашылығы мен ұқсастығы; қысқа тұйықталудың пайдасы мен зияны.
3-тапсырма. Жаңа материалды қорытындылау есептері
Есептер арқылы бекіту
-
1) Электр қозғаушы күші ε = 1,2 В, сыртқы кедергі R = 5 Ом, ток күші I = 0,2 А болатын элементтің ішкі кедергісі қандай?
Жауабы: r = 1 Ом
-
2) Қалта шамы батареясының ЭҚК-і ε = 3,7 В, ал ішкі кедергісі r = 1,5 Ом. Батарея R = 11,7 Ом кедергіге жалғанған. Батарея қысқыштарындағы кернеу қандай?
Жауабы: U ≈ 3,3 В
-
3) Батареяның ЭҚК-і ε = 6 В, ішкі кедергісі r = 0,5 Ом, ал тізбектің сыртқы кедергісі R = 11,5 Ом. Тізбектегі ток күшін, батарея қысқыштарындағы кернеуді және ішкі бөліктегі кернеу түсуін анықтаңдар.
Автор туралы
Жаңаөзен мектеп-лицейінің физика пәнінің мұғалімі — Құттыбаева Ұлжан.
Материал: «Толық тізбек үшін Ом заңы» (жүктеу үшін мектептің ішкі ресурстарын пайдаланыңыз).