Қазақша рефераттар

Теңдеу және оны шешу

Сабақтың тақырыбы

4-сынып: «Теңдеу және оны шешу. Жанама түрде тұжырымдалған есептерді теңдеудің көмегімен шешу». Сабақта теңдеу құру арқылы есеп шығаруды жүйелеу, белгісіз санды табу және логикалық ойлауды дамыту көзделеді.

Білімділік

Есепті теңдеу құру арқылы шығаруға машықтандыру, белгісіз санды табуды меңгерту.

Дамытушылық

Шығармашылық және логикалық ойлауды дамыту, пәнге қызығушылықты арттыру.

Тәрбиелік

Ұлттық құндылықтарға сүйене отырып, адалдыққа және адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың форматы

  • Сабақтың түрі: аралас сабақ
  • Әдістері: сұрақ-жауап, көрнекілікпен түсіндіру, топпен жұмыс

Қамтылатын байланыстар

  • Пәнаралық байланыс: еңбек, ән, ана тілі, дүниетану
  • Көрнекіліктер: геометриялық фигуралар, шарлар, ұя макеті, балапандар суреті

Сабақтың барысы

I. Психологиялық дайындық

Оқушыларды сабаққа жұмылдырып, ынта мен назарды шоғырландыру.

II. Үй тапсырмасын тексеру

№9 есепті дәптерден оқытып, жауаптарын бірлесе тексеру.

III. Жаңа сабаққа кіріспе: сөзжұмбақ

Негізгі ұғымдарды еске түсіру арқылы жаңа тақырыпқа шығу.

  • Көпбұрыш қабырғаларының қосындысы: периметр
  • «Ереуіл атқа ер салмай...» деп жырлаған ақын: Махамбет
  • II жақ тәуелдік жалғауы: -ң
  • Ұзындық өлшем бірлігі: дециметр
  • Сандар мен амалдардан құралған жазу: өрнек
  • Қазақстан қорығы: Наурызым

Қызыл торкөзден шыққан негізгі сөз: Теңдеу. Бүгінгі сабақта теңдеу шешуді жалғастырып, есептерді теңдеу арқылы шығаруды бекітеміз.

IV. Тақырып пен мақсатты нақтылау

Мұғалім жаңа материалды өткен тақырыппен байланыстыра түсіндіреді. Сыныпта «балапандар ұядан түсіп қалыпты» деген оқу ситуациясы ұсынылады: әр тапсырманы дұрыс орындаған сайын балапан өз ұясына «оралады».

Ұранымыз: «Тездет, бірақ қателеспе!»

V. Топтық жұмыс: теңдеуді шеш және тексер

I топ (1 балапан)

  • x + 20 * 8 = 2600
  • x * (40 + 4) = 12600

II топ (2 балапан)

  • 40 * 6 + x = 9400
  • (190 - 90) * x = 38600

III топ (3 балапан)

  • x - 560 * 7 = 20000
  • 3090 / 10 - x = 209

IV топ (4 балапан)

  • x * (36 + 64) = 54300
  • 19200 / 10 - x = 10

VI. Тақтамен жұмыс: периметрді өрнек түрінде жазу

Үшбұрыштың екі қабырғасы 3 см-ден, ал үшінші қабырғасы — x см. Үшінші қабырғаны 4 есе арттырғанда шыққан жаңа үшбұрыштың периметрін өрнек түрінде жазыңдар.

P = 3 + 3 + (4x)

VII. Математикалық диктант (өзін-өзі тексеру)

Өрнек түрінде жазыңдар:

а)

a-ның 80-ге бөліндісін 5 есе арттыр.

(a / 80) * 5

ә)

90 мен c-ның қосындысын 60-қа көбейт.

(90 + c) * 60

б)

70-тің 5-ке бөліндісіне 42-нің x-ке бөліндісін қос.

(70 / 5) + (42 / x)

г)

984 пен 324-тің қосындысын a мен 412 қосындысына бөл.

(984 + 324) / (a + 412)

VIII. Оқулықпен жұмыс (№5): есепті шығару және теңдеу құру

Шарт

Басқұрдың ұзындығы — 3 м. Қыл арқан одан 5 есе ұзын. Қыл арқанның ұзындығын тап.

Шешуі

3 * 5 = 15

Жауабы: қыл арқанның ұзындығы 15 м.

Теңдеу арқылы

x / 5 = 3

x = 3 * 5 = 15

Тексеру: 15 / 5 = 3

IX. Суретпен жұмыс: пропорционал есеп

Берілгені

  • 6 кесе — 180 тг
  • 8 кесе — ? тг

Шешуі

180 / 6 = 30

8 * 30 = 240

Жауабы: 8 кесе 240 теңге тұрады.

X. «Кім жылдам?» ойыны

1) Қалдықпен бөлуді орында

I топ

529 / 4 =

II топ

1437 / 6 =

III топ

358 / 3 =

IV топ

40978 / 8 =

2) Фигуралардың ауданын тап

Екі фигурадан құралған шаршы және тік төртбұрыш:

2 см * 2 см + 3 см * 2 см = 10 см²

Үлкен тік төртбұрыш және екі кіші тік төртбұрыш:

2 см * 4 см + 1 см * 2 см + 1 см * 2 см = 12 см²

XI. Қорытындылау: тест тапсырмалары

1) Қайсысы ауданға ие фигура?

  • a) дөңгелек
  • ә) шеңбер
  • б) қисық сызық

2) Қалдық неден кем болуы тиіс?

  • a) бөлінгіш
  • ә) бөлгіш
  • б) бөлінді

3) Теңдеудің шешімін тап: x * 9 = 9009

  • a) 1001
  • ә) 3003
  • б) 1000

4) Қабырғалары 4 дм және 8 дм болатын тік төртбұрыштың периметрін тап

  • a) 24 дм
  • ә) 26 дм
  • б) 32 дм

XII. Шығармашылық тапсырма: логикалық есептер

Үстелдің 4 бұрышы бар. Бір бұрышын кесіп тастасаң, неше бұрыш қалады?

Екі стақанға бірдей су құйылды. Бір стақанды тәрелкеге төңкердің. Қайсысында су көп? Неге? Жауабыңды дәлелде.

Қорытынды: біз барлық «балапандарға» көмектестік. Құстар — біздің достарымыз, сондықтан оларды әрдайым қорғап, қамқор болуымыз керек.

XIII. Бағалау

Оқушылардың жұмысы топтық белсенділік, есептің дұрыстығы және түсіндіру сапасы бойынша бағаланады.

XIV. Үй тапсырмасы

Үй тапсырмасы мұғалімнің нұсқауына сәйкес беріледі (оқулықтағы тиісті тапсырмалар).