Қазақша рефераттар

Қоршаған әлемді сүйеді, қаншалықты әдемі салынса сұлулыққа соншалықты құштар

«Біз өмірді сүйеміз»

Мақсаты

Сүйіспеншілік, денсаулық, достық, бақыт сияқты жалпыадамзаттық құндылықтарды бойға сіңіріп, рухани-адамгершілік тәрбие арқылы дағды қалыптастыру. Білім беру жұмысын өмірмен байланыстыра отырып, көкірегі ояу, мінез-құлқы орнықты, саналы тұлға тәрбиелеу.

Негізгі құндылықтар

  • Сүйіспеншілік — қарым-қатынастың өзегі
  • Денсаулық — қуат пен өмір сапасының іргесі
  • Достық — сенім мен қолдаудың кеңістігі
  • Бақыт — ортақ қуанышқа айналған ізгі ниет

I. Танысу жаттығуы: «Шаттық шеңбері»

Бұл әдістің педагогикалық мәні — әрбір бала өзін үлкен достық шеңберінің бір мүшесі ретінде сезінеді, өзіне де, өзгеге де сеніммен қарайды. Ортаға жиналып, бір-бірімізге жылы тілегімізді арнайық.

Тапсырма: Әрқайсысың өз есіміңді айтып, есіміңнің бас әрпіне сәйкес өз бойыңдағы жағымды қасиетті ата.

II. «Миға шабуыл» әдісі: «Бақытты өмір»

Балаларға ватман қағазы беріледі. Әр топ «бақытты өмірді» қалай елестететінін сурет арқылы көрсетеді. Екі топ бірлесіп жұмыс істейді: ой бөліседі, келіседі, ортақ нәтижеге келеді.

  • Бірігу
    Бірлескен сурет — ортақ құндылықтың белгісі.
  • Көру
    Бақытты өмірді көрнекі бейнеге айналдыру.
  • Тыңдау
    Әр идеяға құрметпен қарау мәдениеті.

III. Жаттығу: «Ең, ең, ең…»

Бұл жаттығуды сайлау үдерісімен салыстыруға болады. Алдарыңда бес «сайлау жәшігі» бар. Әркім құпия түрде дауыс береді, соңында қорытынды шығарылып, символикалық «медальдар» табысталады.

Ең көңілді, тапқыр
Жымию мен ой ұшқырлығы
Ең әдемі, сүйкімді
Ізеттілік пен жарасым
Ең мейірімді, ықыласты
Жылы сөз, жұмсақ көңіл
Ең ақылды
Ойлау, дәлелдеу, тыңдау
Ең ерекше
Өзгеше қыр, даралық

Ескерту: бұл марапаттау — біреуді көтеру үшін емес, әр баланың бойындағы жақсы қасиетті байқап, қолдау үшін ұйымдастырылады.

IV. Пікір алмасу: «Қуаныш дегеніміз не?»

  • Қуаныш — бәрінің көңілі көтеріңкі болып, ортақ шаттық орнаған сәт.
  • Қуаныш үлкен де, кіші де болады: кіші қуаныш — бір адамның қуанышы, үлкен қуаныш — көптің қуанышы.
  • Мереке — қуаныштың ортақ тілге айналған көрінісі.
  • Ешкім жыламаса, тіпті бір адам да жыламаса — бұл да қуаныш.
  • Соғыс болмаса — бұл ең үлкен қуаныштың бірі.
  • «Сен — менің қуанышымсың» деген ана сөзі — қуаныштың жүректегі өлшемі.

V. Жаттығу: «Өмір сүру үшін адамдарға не керек?»

Өлең жолдары

О, адамдар, біргемін мен сендермен, Ықыласыңа еш нәрсені теңгермен. Сендер — менің бақытымның бұлағы, Сендер — менің дарыныма дем берген. Өздеріңмен өмір шыңын бірге астым, Жарты құртты бөліп жедім, сырластым. Дүниеге келгенім жоқ шет жүріп, Рақатын ойлау үшін бір бастың.

Өмір туралы түйін

Өмір — дос-жаранға қамқор болу; санаға ұялаған күмән мен тұманды ойды шуақты қуанышқа алмастыра білу; қызғаныштың отын өшіріп, сенім үдесінен шығу. Уәделі сөзге берік болып, адамның сыртқы көрінісінен бұрын ішкі болмысына үңіле қадірлеу. Ең бастысы — өзгеге жақсылық тілеуді әдетке айналдыру.

Күн шапағын өмірмен байланыстырайық: жарық қайда болса, сол жерде үміт те бар; үміт бар жерде әрекет те, нәтиже де бар.

Талап пен жігер

Талап — адамның бойындағы қабілетті, алға қойған мақсатты және табиғи дарынды жетілдіруге қажет күш. Талап болмаса, уақыт өте олар көмескіленіп, әлсірейді. Талап пен жігер — серіктес қасиеттер: адам оларды өзі дамытып, шыңдай алады. Адам өмір бойы ізденіп, өмірдің беймәлім қырларын ашуға талпынады. Осы жолда адамгершілікті тірек еткен жан жақсылықтың жаршысы бола алады.

Талап деген бір жүйрік тұлпар сынды, Бабын таппай мінгенді қылар жынды. Тауға ұра ма басыңды, тасқа ұра ма, Ал енді оған кісі қайтіп мінді. Талап шапса, ақылға мініп алып, Жақсы, жаман бәріне бірдей салып, Анық ақыл адымын аштырмайды, Еш нәрсе одан құтылмас жетпей қалып. Талап деген ынтыға ентелемек, Ойға алып қызыққанын қылса демек.

  • Басшысы — ақыл
  • Жетекшісі — қатаң талап
  • Шолушысы — машықты ой
  • Жолдасы — жасампаз кәсіп
  • Қорғаны — сабыр
  • Қорғаушысы — салмақты мінез
  • Сынаушысы — халық

VI. Қозғалыс жаттығуы: «Арам-зам-зам» биі

Сергіту сәті ретінде қимыл-қозғалысқа негізделген «Арам-зам-зам» биі орындалады. Мақсат — денені сергіту, көңіл-күйді көтеру, топтық бірлікті күшейту.

VII. Сурет талдауы: белгілердің мағынасы

Суреттегі орналасу мен детальдар адамның ішкі әлемін, бейімділігін және қызығушылықтарын ишаралауы мүмкін. Төмендегі түсіндірмелер — бақылауға арналған бағыт-бағдар.

Күн

  • Күн дәл ортасында — жастық шағы қызықты.
  • Шығысқа жақын — балалық шағы қызықты.
  • Батысқа жақын — кәрілік шағы қызықты.

Тау

  • Дөңгелек тау — мінезі жұмсақ, мейірімді, сенгіш.
  • Ұшты тау — өкпелегіш, тік мінез.
  • Аралас, басында қар болса — мінезі құбылмалы болуы мүмкін.

Үй

  • Ағаш үй — арманы орындалуға жақын.
  • Бір терезе — өзіне жақын бір адам жайлы көп ойлау.
  • Көп терезе және жапқыш — тұйықтық, сақтық.
  • Мұржа және түтін — әңгімешіл, сөзге жақын.

Ағаш

  • Бір ағаш — сүйіктісіне ұнауға ұмтылыс.
  • Бірнеше ағаш — балаларды жақсы көру, оларға уақыт бөлу.
  • Суретті әсемдеу — сұлулыққа құштарлық, әлемді сүю.

Қапшық/қалта

  • Үйге жақын — байлық та жақын; алыс — керісінше.
  • Аузы байлаулы — сараңдыққа бейімдік.
  • Жерде жатса — жалқаулық; тік тұрса — еңбекқорлық.

Жол

  • Үйге жақын — жолы жеңіл; алыс — қиындау.
  • Есіктен шыққан жол — тапқанын үйіне әкелетін адам.
  • Керісінше бағыт — шашпа, айналасына тарата беруге бейім.

Сақина

  • Көзсіз — қонақ қабылдағанды, қонақ шақырғанды ұнатады.
  • Көзі бар — болашақты ойлап, қор жинауға ұмтылады.
  • Неке жүзігі — берік отбасының белгісі.

Гүл мен жылан

  • Гүл үйге жақын — қуаныш, той; үй жиегінде — қызықты күндер алда.
  • Жылан үйден алыс — жаулар алыста; жақын — көре алмаушылар болуы мүмкін.
  • Суретте қайсысы үлкен салынса — өміріңде соның маңызы жоғары.

VIII. «Жүректен — жүрекке»

Құрметті оқушылар, тәрбиелік шарамыз өз мәресіне жетті. Қуанышты, жайдарлы, ақжарқын жүздеріңнен сүйіспеншіліктің нышанын көріп тұрмын. Жан дүниелеріңе жылылық ұялап, ізгілікке бастар жол ашылсын. Ендеше, бір-бірімізге жақсы тілектер айтайық.

  1. 1. Шын жүректен жасаған жақсылығың өзіңе қуаныш болып оралсын.
  2. 2. Біреуге жасаған жақсылығыңды ешқашан міндет етпе.
  3. 3. Өмірде ешкімге жамандық жасама; адамдарға қамқор бола біл.
  4. 4. Мақсатың айқын болса, өмірде талай жетістікке жетесің.
  5. 5. Қолыңа адалдық пен тазалықты серік етсең — әлемге әділдік орнатуға үлес қосасың.
  6. 6. Бойыңды ластықтан қорғасаң — әлемнің саулығы артады.
  7. 7. Көзіңді жамандықтан, зұлымдықтан және қызғаныштан қорғасаң — әлемнің әсемдігін көресің.
  8. 8. Пейілің мен ниетің ақ болса — әлемге сүйіспеншілік нұрын төгесің.
  9. 9. Шабыттанған сәттеріңді қадірлей білсең — талабыңа нұр жауады.
  10. 10. Іске бар күшіңмен кіріссең, нәтижең берекелі болсын.
  11. 11. Үлкен тұлға бол.
  12. 12. Күніміз шуақты, өміріміз жарқын болсын!