Сақтардың ғарыш туралы түсінігі
Көшпелілердің әдет-ғұрпы мен діни түсініктері (Қазақстан тарихы, 6-сынып)
Сабақ форматы
- Өткізу түрі: Ауызша сабақ – 2 (БжС технологиясы).
- Мақсат: норматив талапқа сай оқу материалын кемінде 63% деңгейінде меңгерту; логикалық және сыни ойлауды, шапшаңдықты, сөздік қорды, ақпараттық құзыреттілікті дамыту.
- Ынталандыру: пәнді сапалы меңгеруге қызығушылық қалыптастыру және жетістікке ұмтылдыру.
- Міндет: технологиялық картаның регламентін сақтау.
- Жоспарланған нәтиже: қойылған мақсатқа қол жеткізу.
Көрнекіліктер
Матрица
Интерактивті тақта
Слайд
Сынып тақтасы
Ұйымдастыру кезеңі: мотивация (2 минут)
Мұғалім
Сәлеметсіздер ме, құрметті қонақтар, ата-аналар, оқушылар!
Оқушылар
Сәлеметсіздер ме, құрметті қонақтар! Мектебімізге қош келдіңіздер!
Здравствуйте, дорогие гости. Добро пожаловать в нашу школу!
Good morning, dear guests. Welcome to our school!
Бүгінгі сабақ БжС технологиясының «Ауызша сабақ – 2» картасы негізінде өтеді. Ұжымды белсендіру үшін көшбасшыға сөз беріледі.
Көшбасшы (Айда) және сынып диалогы
- Айда: Біз мықтымыз ба? — Сынып: Иә.
- Айда: Біз алғырмыз ба? — Сынып: Иә.
- Айда: Біз шапшаңбыз ба? — Сынып: Иә.
- Айда: Біз қойылған нәтижеге жете аламыз ба? — Сынып: Иә.
- Айда: Олай болса: АЛҒА, АЛҒА, АЛҒА! — Сынып: АЛҒА, АЛҒА, АЛҒА!
Сабақ ұраны
Білген сайын келеді біле бергім, білімдіні сүйетінін білем елдің.
Іс-әрекет тәсілдері мен білімдер кешенін өзектендіру
Зейінді шоғырландыру үшін бір мәрте қол соғу арқылы оқушылардың назарын сабаққа бағыттау ұсынылады.
Өткен тақырып бойынша сұрақ-жауап
Төмендегі сұрақтар көшпелілердің дүниетанымы, табиғатпен байланысы және сақтардың ғарыш туралы түсініктерін қайталауға арналған.
-
1.
Көшпенділер немен етене жақын?
Жауабы: табиғатпен.
-
2.
Көшпенділердің рухани мәдениетінің ерекше үлгілері нені сақтауға бағытталды?
Жауабы: табиғат үйлесімін сақтау, аруаққа тағзым ету, сөз қадірін түсіну, ата салтын ұстану.
-
3.
Сақтардың түсінігінде әлем неше бөліктен тұрады?
Жауабы: үш әлем — жер асты әлемі, жер әлемі, аспан әлемі.
-
4.
Есік қорғанынан табылған сақ патшасының бас киімінде не бейнеленген?
Жауабы: сақтардың ғарыш туралы түсінігі.
-
5.
Бас киімнің алдыңғы жағында не бейнеленген?
Жауабы: бүкіл аспан әлемінің бейнесі саналатын күн белгісі.
-
6.
Көшпелілер әлем бағытын қалай анықтаған?
Жауабы: беттерін шығысқа бұрып бағдарлаған.
-
7.
Адамның дүниеге келуі мен өмірдің басталуын немен байланыстырған?
Жауабы: күннің шығуы және айдың тууымен.
-
8.
Қола және ерте темір дәуірінде қайтыс болған адамды жерлегенде басын қайда қаратып қойған?
Жауабы: батысқа.
-
9.
Олардың дүниетанымы қандай сенім түрімен сипатталады?
Жауабы: анимизм.
-
10.
Адамның жер бетіндегі өмірі қалай аталған?
Жауабы: бұл дүние (фәни).
-
11.
Қай дүниені мәңгілік деп білген?
Жауабы: бақи дүниені.
-
12.
Айылбаста үш жыртқыштың шалқасынан құлаған киікті жұлмалап жатқан көрінісі қайдан табылған?
Жауабы: Орталық Қазақстаннан.
-
13.
Бұл бейне сақ дәуірі адамдарының түсінігі бойынша нені суреттейді?
Жауабы: өмір мен өлім арасындағы күресті.
-
14.
І Петр мұрағаттарындағы қай жинақтан өмір мен өлім күресі ерекше айқын көрінеді?
Жауабы: «Сібір коллекциясынан».
-
15.
Қазақстан аумағында жаппай таралған, сақтардың бейнелеу өнерінің ескерткіші болып табылатын нелер?
Жауабы: петроглифтер — жартастардағы суреттер.
-
16.
Таңбалы аңғарында, Қойбағар және Арпаөзен жартастарында сақтардың нелері кездеседі?
Жауабы: ондаған бейнелері.
-
17.
Өмір мен өлім үшін күрес қайда көрініс тапқан?
Жауабы: жартастағы гравюраларда және сақтардың қолданбалы өнер бұйымдарында.
-
18.
Бейнелер арасында суретші өзіне ұнаған кейіпте қандай жануарларды ерекше бедерлеген?
Жауабы: бұғыларды, аюды және басқа да жыртқыш аңдарды.
-
19.
Аң бейнелері бар заттар қасиетті не ретінде саналған?
Жауабы: тұмар (бойтұмар) ретінде.
-
20.
Сақтардың түсінігінде сәйгүлік жылқы немен байланыстырылған?
Жауабы: күнмен және отпен.
«Құтқару шеңбері» сұрақтары (екі «минус» алған оқушыға)
-
1.
Әрбір ру не тайпаның тотемі ретінде не есептелген?
Жауабы: бұғы, қасқыр, арқар, жолбарыс, дала бүркіті және т.б. аң-құстар.
-
2.
Есік қорғанынан табылған патшаның қай бұйымында бейнеленген қанатты аттар күн қозғалысын білдіреді?
Жауабы: бас киімінде.
-
3.
Көне түркілердің тас мүсіндері (балбалдары) бетін қайда қаратқан?
Жауабы: шығысқа.
Мұғалім туралы мәлімет
Мұғалім: Бақтыбаева Зарина Ұзақбаевна