Бүгінгі біздің Жемқорлық індет, жою міндет атты ашық тәрбие сағатымызды бастауға рұқсат етіңіздер
Тәрбие сағаты: «Сыбайлас жемқорлық — індет, жою — міндет»
Бұл материал ашық тәрбие сағатын ұйымдастыруға арналған: мақсаттары, көрнекіліктері, өткізу форматы, жүргізілу барысы және қатысушылардың мәтіндері реттеліп, тілдік тұрғыдан өңделді.
Мақсаты
- «Сыбайлас жемқорлық» ұғымын түсіндіру және оның пайда болу жағдайлары туралы түсінік қалыптастыру.
- Оқушылардың өз көзқарасын білдіруіне мүмкіндік беру, дүниетанымын кеңейту, ойды еркін жеткізу дағдысын дамыту.
- Өз мемлекетіне жауапкершілікпен қарауға, әділдікке және патриоттық құндылықтарға тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
Суреттер, слайдтар, плакаттар, электронды құралдар.
Өткізу формасы
Тәрбие сағаты (ашық сабақ).
Әдістер
Пікірталас, сұрақ-жауап, видеоролик.
Өткізілу барысы
Кіріспе бөлім
Хор
Қазақстан Республикасының Әнұраны орындалады.
Жүргізуші: «Оқушылар, бүгін біз “Сыбайлас жемқорлық — індет, жою — міндет” тақырыбында ашық тәрбие сағатын өткіземіз. Енді жүргізушілерімізді ортаға шақырайық».
1-жүргізуші
«Сәлеметсіздер ме, құрметті ұстаздар мен оқушылар! Бүгінгі “Жемқорлық — індет, жою — міндет” атты ашық тәрбие сағатымызды бастауға рұқсат етіңіздер!»
Өлең жолдары
Қанағат етсе екен барлық жан,
Адал жолдың астарын тапса екен.
Арам жолмен тапқан бар пайдасын,
Көріп тұр көктегі жалғыз — Алла!
2-жүргізуші
«Бүгінгі ашық тәрбие сағатымыздың мақсаты — оқушыларды адал жолмен жүруге, адалдықты ұстануға үйрету. Сыбайлас жемқорлық туралы қысқаша мағлұмат беру».
Өлең жолдары
Адам — ғалам ғажайып, жеке-дара,
Жан құмары — ізденген мәңгі сана.
Өзіңді-өзің танысаң — істің басы,
Өз ғаламын түзеген — болған дана.
Көрініс
«Парақор салықшылар» тақырыбындағы шағын сахналық көрініс қойылады.
Ақындар мен ойшылдардың көзқарастары
«Алдау қоспай, адал еңбегін сатқан — қолы өнерлі қазақтың әулиесі сол».
«Кімде-кімнің әділдігі жоқ болса, оның ұяты да жоқ».
«Өзі таза адам өзгеге күйе жаға алмайды. Күйе жағу үшін өзінде күйе болу керек».
«Ең бастысы — әрбір мемлекеттік құрылыста лауазымды тұлғалар пайдаға батпайтындай етіп жүйе құру керек».
Шәкәрім қажы — адалдық туралы
«Мақтан үшін мал жима, жан үшін жи; Ғибадат пен адалдық ар үшін жи», — деп, ол бақыттың өзегі адалдық екенін атап өтеді. Адалдықты қорғау үшін адам бойындағы асыл қасиеттердің бірлігі қажет екенін түсіндіреді.
Адалдық ұғымы
АДАЛДЫҚ — адамның таза ниеті мен ар-ожданына қайшы келмейтін әрекеттердің моральдық-этикалық жиынтығы.
Қазақ танымында адалдық, пәктік, ар-ұждан, жан тазалығы қалыптасқан нормаларға сай болуы тиіс. Көшпелі қазақтардың мәрттігі мен кіршіксіз тазалығы туралы шетелдік саяхатшылардың қолжазбалары мен күнделіктерінде де жиі айтылады.
Хор
«Ұстазым менің» әні орындалады.
Сыбайлас жемқорлық — қоғамға төнген қауіп
Сыбайлас жемқорлықпен күресу — Қазақстан үшін өзекті әрі күрделі мәселе. Бұл әлеуметтік қасірет әлемнің барлық елдерін алаңдататыны анық.
Тақпақ — Инара
Сүйетініме шүбәм жоқ,
«Сүймей ме?» деген күмән көп.
Түстім бе деген тура жол —
Көрінбейді тұман боп.
Тақпақ — Құндызай
Адалдық өміріңе керек нәрсе,
Ол да гүлдеп нұрланар көңіл бөлсе.
Халыққа өз пайдасын тигізе алмай,
Адам боп өзін-өзі меңгермесе.
Тақпақ — Назира
Несиені, қарызды жек көреді,
Өсім берсе — ептелеп еп көреді.
Құлағын да ұстатпай бездіреді —
Бауыр, жиен, нағашы, ет бөлені.
Тақпақ — Айшабибі
Адалдық — ар, жанымның садақасы,
Көрмегем тар қолтықта шалыс басып.
Үмітім ізгіліктен үзілмейді,
Намысым талабымды қамшыласып.
Адалдық — табынарым, таңдай таза,
Жүдейді жаным реңін кіршік шалса.
Жүргінші көшедегі жәбір көрсе,
Төрдегі жүрегімде болмас маза.
Әділдік пен турашылдықты ту еткен Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би секілді тұлғалардың өмірі — бұл қағиданың тарихи дәлелі. «Тура биде туған жоқ, туғанды биде иман жоқ» деген нақыл әділдіктің өлшемін айқын көрсетеді.
Ойын: «Жалғасын тап» (мақал-мәтелдер)
Видеоролик
«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес» тақырыбындағы бейнематериал көрсетіледі.
Құқықтық негіз және мемлекеттік саясат
Қазіргі уақытта Қазақстанда жемқорлыққа қарсы заңнама жүйелі түрде дамыған. Маңызды құжаттар қатарында: 1998 жылғы «Сыбайлас жемқорлықпен күрес туралы» Заң, 2006–2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарлама, 2005 жылы бекітілген мемлекеттік қызметшілердің Ар-намыс кодексі, сондай-ақ 2007 жылғы 12 қаңтардағы жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі туралы заң бар.
Стратегиялық бағыттар
- Алдын алудың басымдығы: себептер мен шарттарды жою.
- Мемлекеттік ресурстарды бөлу мен бақылауды күшейту.
- Рұқсат беру функцияларының іске асырылуын қадағалау.
- Өкілетті органдарды кеңінен тарту.
- Халықаралық рейтингтер жүйесін пайдалану.
- Халықаралық институттар, ҮЕҰ, партиялар және мемлекеттік органдар арасындағы өзара іс-қимыл.
ҚР «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Заңы (1998 ж. 2 шілде, № 267-I): негізгі принциптер
- Барлық адамдардың заң мен сот алдында теңдігі.
- Мемлекеттік органдар қызметінің құқықтық регламенті, заңдылығы, жариялылығы және мемлекеттік-қоғамдық бақылау.
- Мемлекеттік аппарат құрылымын, кадр жұмысын және құқықтарға әсер ететін рәсімдерді жетілдіру.
- Жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін, сондай-ақ мемлекеттің жүйелерін қорғаудың басымдығы.
- ҚР Конституциясының 39-бабы 1-тармағына сай, белгілі санаттағы лауазымды тұлғалардың құқықтары мен бостандықтарын шектеуге жол берілетінін тану.
- Мемлекеттік қызметшілерді әлеуметтік және құқықтық қорғауды мемлекеттің қамтамасыз етуі.
- Бұзылған құқықтарды қалпына келтіру, зиянды зардаптарды жою және алдын алу.
- Жемқорлыққа қарсы жәрдемдесетін азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және көтермелеу.
- Мемлекеттік міндеттерді атқаруға уәкілетті адамдардың және олардың отбасыларының лайықты тұрмыс деңгейін қамтамасыз ету тетіктері.
- Кәсіпкерлік қызметті мемлекеттік реттеуге өкілеттік беруді болдырмау және бақылау-қадағалау.
- Қылмыстық құқық бұзушылықтарды анықтау, жолын кесу және алдын алу; заңсыз табысты заңдастыруға қарсы қаржылық бақылау шаралары.
- Белгілі тұлғаларға кәсіпкерлікпен айналысуға және ақылы басқарушылық қызмет атқаруға тыйым салу (заңда көзделген жағдайларды қоспағанда).
- Қоғамдық бақылау және сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік мәдениетін қалыптастыру.
Қорытынды бөлім
1-жүргізуші: «Тәрбие сағатымызды аяқтамас бұрын қадірменді ұстаздарымызға сөз кезегін берейік».
2-жүргізуші: «№ 211 А. Байтұрсынов атындағы қазақ орта мектебінің ұстаздары, келіп қатысқандарыңызға көп рахмет».
Оқушылар (хормен)
«Келгендеріңізге көп рахмет!»
Абайдың өсиеті
Ақырын жүріп, анық бас —
Еңбегің кетпес далаға.
Ұстаздық еткен жалықпас,
Үйретуден балаға.
Жүргізушілер: «Рахмет. Спасибо. Thank you».
Хор
«Атамекен» әні орындалады.