Қазақша рефераттар

Төмендегі сөздерді жаздыру

Сабақтың мақсаты

Білімдік

Матасу туралы түсінік беру, жазылу жолдарын ұғындыру, өзге байланысу түрлерінен ажырата білуге үйрету.

Дамытушылық

Өзіндік практикалық әрекет ортасын қалыптастыру, сауатты әрі көркем жазуға бейімдеу, ойлау мен есте сақтау қабілеттерін дамыту.

Тәрбиелік

Оқушыларды отансүйгіштікке, жігерлілікке, жаңашылдыққа және ізденімпаздыққа тәрбиелеу.

Сабақ құрылымы: төрт бағыт

Сабақ төрт бағыт бойынша ұйымдастырылады: сауаттылық, тәжірибе, ізденіс, теория. Әр бағыт бойынша тапсырмалар орындалып, жауаптарға сәйкес ұпай беріледі.

1) Сауаттылық бағыты

Қызыл

Үлестірмелі парақша таратылады (қажет болса, сөздік дәптерге жазуға болады). Төмендегі сөздер жаздырылады әрі бірден тексеріледі.

Сөздік жұмысы: «Меже»

  • Меже (зат есім): мөлшер, шама, шек. Мысал: «Көп күткен межеден мезгілінде шығып жүрді».
  • Межелеу: мөлшерлеу, шамалау. Мысал: «Ағашты көзбен межелеп өлшеп, төрт жеріне балтамен таңба соқты».
  • Межелеп қою: шек қою, белгілеу. Мысал: «Ол зауыттың жаңа корпусын салатын жерді межелеп қойды».

Үй тапсырмасы: 243-жаттығу (тексеру).

2) Тәжірибе бағыты

Сары

Оқушылар жаңа тақырып бойынша алған білімін іс жүзінде қолданады: оқулықпен жұмыс, ауызша жауап, жарыс тапсырмасы және интерактивті жаттығу.

Оқулықпен жұмыс

  • 248-жаттығу — тақтаға жаздырып орындау.
  • 249-жаттығу — ауызша орындату.
  • 250-жаттығу — жарыс түрінде орындау.

Интерактивті тақтамен жұмыс

«Сыңарларын тауып жаз» тапсырмасы. Оқушылар берілген бастамаларды аяқтайды:

  • Адамның …
  • Көктемнің …
  • Баланың …
  • Табиғаттың …

Дұрыс жауаптарға сәйкес әр оқушыға сары түсті ұпай беріледі.

Сергіту сәті: «Кім тапса, сол айтып берсін»

Жұмбақ ішіндегі сөз тіркестерін байланысына қарай топтаңдар: есімді тіркестер бөлек, етістікті тіркестер бөлек.

  1. «Әуеден күбі түсті, күбінің түбі түсті.» (Күннің күркіреуі)
  2. «Тоғыз белдеу, қос жібек, екі мұрын, бір шүмек.» (Домбыра)
  3. «Көк лағым көген сүйреді.» (Ұршық)

3) Ізденіс бағыты

Жасыл

«Желтоқсан ызғары» тақырыбында шағын шығарма жазылады. Жұмыстың ішінен матаса байланысқан сөз тіркестерін тауып айту қажет.

Үлгі үзінді (Әнелдің шығармасынан)

«Желтоқсанда шындық жырын жырлаймын деп шарқ ұрдың,
Желтоқсанда егемен ел болсақ деп талпындың.
Кеудеңде әлі ізі жатыр сол күндегі салқынның,
Айналайын, жас қайратым, жас өркені халқымның…»

Осы жолдарды жырлаған Мұхтар Шахановты еліміздің нағыз патриоты деуге болады. 1986 жылғы 16 желтоқсан оқиғасы біз үшін мәңгі жадымызда қалмақ. Сол кезде Қазақстанды басқаруға Колбин тағайындалды. Бұған шыдамаған қазақ жастары ұрандарын жазып, алаңға шықты. Бұл — әділетсіздікке төзбей, ештеңеден тайсалмай қарсы тұрған кезең. Желтоқсан көтерілісі тәуелсіздікке бастады. Қазақтың да жарық күні атты. Жасай бер мәңгі, Қазағым менің!

Әр оқушының жұмысы оқылады. Өте жақсы жазған оқушыларға жасыл түсті 5 ұпай беріледі.

4) Теория бағыты

Көк

Интерактивті тақтадағы сұрақтар арқылы тақырып бекітіледі. Сұрақтар барлық оқушыдан сұралады, жауапқа сай көк ұпай беріледі.

Бекіту сұрақтары

  1. Матасу дегеніміз не?
  2. Есімді тіркес дегеніміз не? Мысал келтір.
  3. Ілік септігінің сұрағы мен жалғауларын ата. Мысал келтір.
  4. Зат есім дегеніміз не?
  5. Матаса байланысқан сөз тіркестеріне мысал келтір.

Бағалау критерийлері

Оқушының жетістігі төрт өлшем арқылы бағаланады: теорияны меңгеруі, тәжірибеде қолдануы, сауаттылығы және ізденісі.

Бағалау өлшемдері

  • Теория — ережені меңгеруі
  • Тәжірибе — ережені іс жүзінде қолдануы
  • Сауаттылық — орфографиялық және орфоэпиялық нормаларды сақтауы
  • Ізденіс — берілген тақырып бойынша шығарма жаза білуі

Ұпайға қарай баға қою

Баға Ұпай аралығы
5 17–20 ұпай
4 16–14 ұпай
3 13–9 ұпай

Ескерту: бастапқы мәтінде 4 бағасының аралығы қате берілген (16–24). Мұнда логикаға сай 16–14 түрінде түзетілді.

Қорытынды: үй тапсырмасы және рефлексия

Үй тапсырмасы

Үй тапсырмасы мұғалімнің жоспарына сай беріледі (тақырыпты бекіту және матаса байланысқан тіркестерді қолдану).

Рефлексия сұрағы

«Бүгінгі сабақта кімге не ұнады?»

  • Маған сабақтың төрт бағытпен ұйымдастырылғаны ұнады.
  • Интерактивті тақтадағы тапсырмаларды орындау қызықты болды.
  • Ізденіс бағыты бойынша өз деңгейімді байқадым; жоғары ұпай алу үшін көбірек оқу керектігін түсіндім.
  • Теория бағыты ұнады: ережені дұрыс меңгерсек, оны қолдану да жеңілдейді.
  • «Кім тапса, сол айтып берсін» сергіту жаттығуы ерекше әсер қалдырды.