Тақырыпты жариялауб
Сабақ жоспары
Табиғаттағы су айналымы
Бұл материал судың қасиеттерін қайталап, табиғаттағы су айналымын түсіндіруге, сондай-ақ судың адам өміріндегі маңызын ашып, оны қорғау мен үнемді пайдалануға тәрбиелеуге бағытталған.
Көрнекіліктер
- Географиялық карта
- Тірек-сызба
- Тау жыныстары
Мақсат 1
Судың физикалық қасиеттері туралы білімді жүйелеп, табиғаттағы су айналымының мәнін меңгерту.
Мақсат 2
Оқушылардың ой-өрісін, тіл мәдениетін және дүниетанымын дамыту.
Мақсат 3
Судың табиғаттағы және адам өміріндегі маңызын түсіндіріп, оны қорғауға әрі үнемді пайдалануға баулу.
Сабақтың барысы
Сабақ үш ірі кезеңге бөлінеді: ұйымдастыру және қайталау, жаңа тақырыпты меңгеру, деңгейлік тапсырмалар арқылы бекіту. Әр бөлімде оқушы белсенділігіне, қысқа әрі нұсқа жауапқа және дәлелді ой айтуға мән беріледі.
I кезең: Ұйымдастыру және өткенді қайталау
- Ұйымдастыру жұмыстары.
- Өткен тақырыпты қайталау: пайдалы қазбалар (сұрақ-жауап).
- Блиц-сұрақтар: «Тез айт, қысқа айт, дұрыс айт» (өзектендіру).
II кезең: Жаңа сабақ
Кіріспе
- Тақырыпты жариялау.
- Дәптерге күннің жады мен тақырыпты жазу.
- Ауа райын бақылап, нәтижесін жазып алу.
Өз бетімен меңгеру
- «Су туралы не айта аласың?» сұрағы арқылы ой қозғау.
- Суға қатысты мақал-мәтелдерді еске түсіру.
- Мәтінді іштей оқып шығу.
- Топтық тапсырмалар: талдау, түсіну, қорытындылау, тірек-сызба дайындау.
Топтарға бөлінетін тақырыптар
I топ
Су — ғажайып зат
II топ
Су — тіршілік көзі
III топ
Су — табиғатта ең көп таралған зат
Түсіндір, көрсет, дәлелде
Әр топтан бір оқушы тақтаға шығып, құрастырған тірек-сызбасы бойынша қорытынды жасап, өз ойын дәлелдеп түсіндіреді.
Мұғалімнің түсіндірмесі
- Табиғаттағы су айналымы.
- Маңғыстаудағы су мәселесі.
Жаңа ақпарат
- Гидросфера ұғымы.
- Судың химиялық формуласы: H2O.
Бекіту
- Оқулықпен жұмыс: мәтінді тізбектей оқыту.
- Сұрақ-жауап арқылы талдау.
- Ертегі айту: «Бұлтша қыз».
- Сергіту сәті: «Жаңбыр жауғанда».
III кезең: Деңгейлік тапсырмалар
Оқушылар тапсырмаларды деңгей бойынша орындайды. Әр деңгейдің өзіндік ұпайы бар, соңында тексеру мен бағалау жүргізіледі.
I деңгей
5 ұпай- Судың үш күйі: сызбаны аяқтау (қатты, сұйық, газ).
- Жер бетіндегі судың таралуы: диаграмманы бояу.
Тексеру: өзара тексеру және мұғалімнің қорытынды бағалауы.
II деңгей
4 ұпайГеографиялық диктант (не? неше?)
- Сусыз тіршілік жоқ.
- 70 кг адамның денесінде шамамен 50 кг су бар.
- Табиғаттағы су үнемі айналымда болады.
Географиялық картамен жұмыс
«Мен көрсетемін, сен атауын жаз»: мұғалім нысанды көрсетеді, оқушы атауын жазады.
- Теңіз: Каспий
- Өзен: Ертіс
- Көл: Балқаш
Тексеру: оқушылар бірін-бірі тексереді.
III деңгей
3 ұпай- «Табиғаттағы су айналымы» тақырыбында әңгіме жазу.
- Шығармашылық тапсырма: судың маңызы, суды қорғау және үнемдеу туралы шағын эссе жазу («Егер су болмаса…»).
Қорытынды, бағалау және үй тапсырмасы
Қорытындылау сұрақтары
- Нені оқыдық?
- Қалай оқыдық?
- Не үшін оқыдық?
Бағалау шкаласы
- 12 ұпай (5+4+3) — «5»
- 9 ұпай (5+4) — «4»
- 5 ұпай — «3»
Үйге тапсырма
- Деңгейлік тапсырмалардың қалған бөлігін орындау.
- Тәжірибеге дайындалу:
- Су — мөлдір, түссіз зат.
- Су — еріткіш.
Негізгі ой
Су — тіршіліктің өзегі. Табиғаттағы су айналымын түсіну арқылы біз су ресурстарының қалай жаңарып отыратынын, ал қоршаған орта мен адамның іс-әрекеті бұл үдерістерге қалай әсер ететінін байқаймыз. Сондықтан суды қорғау және үнемдеу — күнделікті әдетке айналуы тиіс.
Сабақты аяқтау
Оқушылардың белсенділігі мен жауаптарының дәлдігі ескеріліп, қорытынды баға қойылады. Келесі сабаққа қажетті материалдар еске салынады.