Microsoft office Word редакторында кесте құру

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Тақырып: Microsoft Office Word редакторында кесте құру

Білімділік

MS Word-та кесте ұғымымен танысу; кесте құру тәсілдерін меңгеру; ұяшықтарды біріктіру және бөлу амалдарын үйрену.

Дамытушылық

Оқушылардың есте сақтау және зейін қабілеттерін дамыту, пәнге қызығушылығын арттыру.

Тәрбиелілік

Уақытты тиімді пайдалануға, жүйелі ойлауға, ұқыптылыққа, шапшаңдыққа және компьютерлік сауаттылыққа тәрбиелеу.

Сабақ форматы

Типі:: Жаңа оқу материалын меңгерту
Түрі:: Интерактивті, «саяхат сабақ»
Әдістері:: Сұрақ-жауап, түсіндіру, баяндау

Қолданылатын ресурстар

ДК, Microsoft Office Word 2010
Мультимедиялық тақтадағы дайын слайдтар
Деңгейлік тапсырмалар және жұмыс дәптері
Бағалау парағы және эмоционалдық жағдайды анықтау парағы

Сабақтың құрылымы (уақытпен)

Кезең	Мазмұны	Уақыты
I	Ұйымдастыру: сәлемдесу, түгендеу, мақсат пен шартты жариялау	1 мин
II	Техника қауіпсіздігі ережелерін қайталау	2 мин
III	Үй тапсырмасын тексеру және «Келесі» ойыны (сұрақ-жауап)	10 мин
IV	Жаңа тақырып	15 мин
V	Практикалық жұмыс	10 мин
VI	Сабақты бекіту	5 мин
VII	Үйге тапсырма, бағалау	әрқайсысы 1 мин

Сабақ «саяхат» формасында ұйымдастырылады: оқушылар Microsoft «атаның» тапсырмаларын орындау арқылы Word «ауылына» жетеді.

Сабақтың өту барысы: саяхат сценарийі

I. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, түгендеу, сабақтың мақсаты мен шартын жариялау.

Психологиялық дайындық (қысқа диалог)

Мұғалім: Көңіл күйлерің қалай?
Оқушылар: Керемет!
Мұғалім: Сабаққа дайындықтарың қалай?
Оқушылар: Тамаша!

Алдыңғы сабақта Microsoft-тың «алты баласының» бірі — Word-пен таныстық. Бүгін сол Word-тың «үйіне қонаққа» барып, тапсырмалар арқылы жаңа тақырыпты ашамыз.

II. Техника қауіпсіздігі ережелерін қайталау

Word «ауылына» апаратын көпірден өту үшін қауіпсіздік ережелерін еске түсіреміз. Әр оқушы бір ережеден айтады (қайталанбайды).

Жауап жоспары (үлгі)

Мұғалімнің рұқсатынсыз сыныпқа кіруге болмайды.
Белгіленген орынға отыру керек.
Мониторды қолмен ұстауға тыйым салынады.
Компьютерде жұмыс істеу тек мұғалімнің рұқсатымен.
ДК-ні өздігінен жөндеуге болмайды.
Ақау байқалса, жұмысты тоқтату керек.
Экраннан арақашықтық 60–70 см болуы тиіс.

Нәтиже

Ережелерді дұрыс қайталаған соң, «жол ашылады» — әрі қарай үй тапсырмасын тексеруге өтеміз.

III. Үй тапсырмасын тексеру және «Келесі» ойыны

Үй тапсырмасы: Word мәтіндік редакторы туралы тақырыпты оқып келу, түсінігін айту, әрі екі шумақ өлең құрастыру.

Одан кейін «Келесі» ойыны ойнатылады: сұрақ бірінші партадан басталады. Жауап бере алмаса — «Келесі» дейді, келесі оқушы жауап береді.

Мақсат

Бұрынғы білімді жылдам белсендіру: Word-ты іске қосу, сақтау/жабу командалары, терезе құрылымы, мәтінді пішімдеу, сурет кірістіру, бет параметрлері және т.б.

IV. Жаңа тақырыпты ашу: сөзжұмбақ

Тақтаға қарап, көпірдегі сөзжұмбақты бірлесіп шешеміз. Дұрыс шешім бүгінгі сабақтың негізгі ұғымына жетелейді.

Сөзжұмбақ сұрақтары

Ақпаратты сақтауға арналған құрылғы.
Растрлық сурет элементі.
Зиянды программа.
Компьютерлік құрылғы.
Электрондық машина.

Жауабы: Кесте

V. Негізгі түсінік: кесте деген не?

Мәтіндік редакторда реттелген ақпарат жиі қолданылады. Мұндай ықшам әрі тәртіптелген деректерді сақтаудың ең ыңғайлы жолы — кесте.

Кесте — жолдар мен бағандарға реттеліп берілген ақпарат.
Жол мен баған қиылысқанда ұяшық пайда болады.

Ой қозғау сұрақтары

Неліктен кесте құру қажет болады?
Қандай қиындықтарды кесте арқылы жеңілдетеміз?
Кесте түрінде берілетін қандай жазбалар мен сызбаларды білесіңдер?

Мысалдар: мектеп журналы, үлгерім табелі, күнделік беттері, бағалау парақтары және т.б.

VI. Word-та кесте құру: негізгі алгоритм

Мәзірден Қою (Вставка) командасын таңдаңыз.
Кесте (Таблица) батырмасын басыңыз.
Кесте қосу (Вставить таблицу) терезесінде баған мен жол санын енгізіңіз.
OK батырмасын шертіңіз.

1-әдіс: диалог арқылы

Қою → Кесте → Кесте қосу командасымен баған/жол санын енгізіп құру.

Мысал: 5 баған, 2 жол.

2-әдіс: тордан таңдау

Кесте батырмасын басып, тордан ұяшық санын тышқанмен белгілеп таңдау.

Мысал: 6 баған, 3 жол.

3-әдіс: кестені салу

Қою → Кесте → Кесте салу командасымен «қарындаш» арқылы қолмен сызу.

Мысал: 5 баған, 4 жол.

VII. Ұяшықтарды біріктіру және бөлу

Ұяшықтарды біріктіру

Қажетті ұяшықтарды белгілеп алып, Кесте → Ұяшықтарды біріктіру (Таблица → Объединить ячейки) командасын орындаңыз немесе «Кестелер және шекаралар» тақтасындағы тиісті батырманы қолданыңыз.

Ұяшықтарды бөлу

Ұяшықты таңдап, Кесте → Ұяшықтарды бөлу (Таблица → Разбить ячейки) командасын орындаңыз. Ашылған терезеде бағандар мен жолдар санын енгізіп, OK басыңыз.

Қысқа тәжірибелік мысал

Соңғы кестенің бірінші жолындағы ұяшықтарды біріктіріңіз.
Сол біріктірілген ұяшықты 4 баған, 2 жолға бөліңіз.

VIII. Кестеге элемент қосу және өшіру

Элемент қосу

Кез келген ұяшықтың үстінен оң жақ батырманы басып, контекстік мәзірден қажетті әрекетті таңдаңыз: бағанды сол/оң жақтан қосу, жолды жоғары/төмен қосу, ұяшық қосу.

Элемент өшіру

Қажетті бөлікті белгілеп, Макет → Өшіру командасы арқылы кестені, бағанды, жолды немесе ұяшықты жойыңыз.

Кестемен жұмыс кезінде жиі қолданылатын командалар: Баған/жол қосу, Ұяшықтарды бөлу/біріктіру, Кестені бөлу, Ұяшық/баған/жолды жою.

Практика және бекіту: деңгейлік тапсырмалар

Неліктен практика маңызды?

Ы. Алтынсариннің ойы: балаға айтқаннан гөрі, қолымен жасап, көзімен көріп түсіндірілген сабақ әлдеқайда ұғымды.

Конфуцийдің тұжырымы: «Айтсаң — ұмытып қаламын, көрсетсең — есте сақтаймын, жасатсаң — үйренемін».

Сондықтан теорияны бірден тәжірибемен ұштастырамыз.

I деңгей (міндетті)

Қою → Кесте → Кесте қосу командасымен кесте құрыңыз және 3 оқушы туралы мәлімет енгізіңіз.

№	Оқушының аты-жөні	Математика	Информатика
1	Тұрсынбек Нұрдәулет	4	4
2	Садықова Айсұлу	3	4
3	Өздеріңіз толықтырыңыз	—	—

II деңгей (лайықты)

Кесте батырмасы арқылы тордан таңдап кесте құрыңыз және сабақ кестесін толтырыңыз.

Апта күндері	Дүйсенбі	Сейсенбі	Сәрсенбі	Бейсенбі	Жұма	Сенбі
1	—	—	—	—	—	—
2	—	—	—	—	—	—

III деңгей (жоғары)

Кесте құрып, «Оқушының өзін-өзі бағалау парағын» дайындаңыз (ұяшықтарды біріктіру/бөлу амалдарын қолданыңыз).

Үлгі бағандары

Оқушының аты-жөні
Үй тапсырмасын сұрау (5/4/3 ұпай)
Тапсырмалар
Тест
Деңгейлік тапсырмалар
Жалпы ұпай

Ой қозғау: жұмбақ арқылы бекіту

Жұмбақтардың жауабын кестеге үш тілде (қазақ, орыс, ағылшын) толтырыңыз.

Жұмбақ 1

Тұрады ол жолдармен бағандардан,
Және тұрар ұяшықтар ағымынан.
Баған менен жолдарды қиылыстырған —
Ол не?

Жауап: кесте

Жұмбақ 2

Кестенің бір негізгі элементі,
Көлденең ұяшық құру қызметі.
Ұяшық емес, баған емес — ол не?

Жауап: жол

Жұмбақ 3

Тіктөртбұрышқа ұқсайды,
Елемей кетуге болмайды.
Баған мен жолдың қиылысы —
Кестеде қай элемент?

Жауап: ұяшық

Сергіту сәті

Қол саусақтарына арналған жаттығулар

Алақанды уқалау.
Саусақтарды жұму-ашу.
Білекті айналдыру.

Көзге арналған жаттығулар

Көзді бірнеше рет жыпылықтату.
Көзбен оңға және солға 2–3 рет баяу айналым жасау.
Басты екі жаққа жай айналдыру.

Қозғалыс арқылы бой жазып алған соң, сабаққа қайта назар аударамыз.

Қорытынды бөлім: тест және сәйкестендіру

Тест арқылы пысықтау

Сабақты қорытындылау үшін ActivStudio бағдарламасында тест алынады. Оқушылардың нәтижелері тіркеліп, ұпайлары бағалау парағына енгізіледі.

Сәйкестендіру тапсырмасы

№	Тұжырым	Дұрыс жауап
1	Кестені дайындау үшін	Кесте → Кесте қосу
2	Ұяшықтарды біріктіру үшін	Кесте → Ұяшықтарды біріктіру
3	«Кесте» қай жерде орналасқан?	Мәзір қатарында
4	Ұяшық дегеніміз не?	Баған мен жолдың қиылысы
5	Кесте құрудың неше әдісі бар?	3 әдіс
6	Ұяшықтарды бөлу үшін	Кесте → Ұяшықтарды бөлу
7	Кесте дегеніміз не?	Жолдар мен бағандарда реттеліп берілген ақпарат

Қорытынды және кері байланыс

«Саяхат сабақ» аяқталды: барлық көпір тапсырмаларын орындап, Word-та кесте құруды, ұяшықтарды біріктіруді және бөлуді меңгердік. Түсінбеген тұстар болса, сұрақ қоюға болады.

Бағалау

Бағалау парағына сүйене отырып, белсенді қатысқан оқушылардың ұпайлары есептеліп, қорытынды баға қойылады.

Үй тапсырмасы

Тақырыпты оқып, мазмұндау.
Шығармашылық тапсырма: «Менің жанұям» тақырыбында кесте құрып келу.

Сабаққа зейін қойып қатысқандарыңызға рақмет!