Балаларға ғарышкерлер мерекесіне орай тақпақтар жаттату
Оқу іс-әрекеті: «Ғарышқа саяхат»
Бұл ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті балалардың көктем мезгілі туралы білімін тереңдетіп, ғарыш, ғарышкер, ғалам туралы түсінігін кеңейтуге бағытталған. Сабақ барысында табиғат құбылыстарын сахналау, сурет арқылы әңгімелеу, ойын және ұжымдық құрастыру жұмыстары қолданылады.
Мақсаты
- Білімділік: көктем ерекшеліктерін, көктем мерекелерін еске түсіре отырып әңгімелеу; ғарыш және ғарышкер туралы түсінік қалыптастыру; сөздік қорды байыту.
- Дамытушылық: есте сақтау, зейін, ой-өріс, бақылау және қиялдау қабілеттерін дамыту; дүниетанымды кеңейту.
- Тәрбиелік: табиғат сұлулығын сезінуге, оны қорғауға; батылдыққа, адамгершілікке; ұжыммен бірлесе әрекет етуге тәрбиелеу.
Әдіс-тәсілдер
Пәнаралық байланыс
Тіл дамыту, құрастыру.
Көрнекіліктер мен сөздік
- Көктемгі табиғат құбылыстарының атрибуттары
- Геометриялық пішіндер
- Суреттер және интерактивті тақта
Сөздік қоры
Ғарыш, ғарышкер, ғалам.
Алдын ала жұмыс
Балаларға ғарышкерлер мерекесіне арналған тақпақтарды жаттату.
Сабақ барысы
Сабақ амандасудан басталып, көктемнің ерекшеліктері мен мерекелерін еске түсіру арқылы ғарыш тақырыбына ұласады.
Амандасу
Қайырлы таң! Ормандар мен далалар.
Қайырлы таң! Достасқан бар балалар.
Қайырлы таң! Біздің балабақшамыз.
Қайырлы таң! Жора-жолдас, ұл мен қыз.
Ой қозғау: «Мереке» ұғымы
Тәрбиеші балалардың бүгін мерекедегідей сәнді киінгенін атап өтіп, «мереке» сөзін қалай түсінетінін сұрайды.
Сұрақтар
- Көктем мезгілінің бірінші айы қалай аталады? (Наурыз)
- Наурыз айында қандай мерекелерді тойладық?
- Көктемнің қандай ерекшеліктерін білесіңдер?
Сахналау: көктем құбылыстары
Балалар бетперделерін киіп, өз рөлдеріне орналасады. Әуен ойнап, күн күркіреп, табиғат құбылыстары кезек-кезегімен көрініс береді.
Бұлттар
Жер-анаға көмегім,
Жаңбыр болып төгемін.
Төмендеймін, көлбеймін,
Бөгелмеймін, өрлеймін.
Тамшылар
Бұлттар, бұлттар, ойнашы,
Күркіреп, дүркіреп.
Бұлттар, бұлттар, ойнашы,
Сіркіреп, дүркіреп.
Нөсер мен сулар
Нөсер, нөсер, төк-төк,
Болсын егін көп-көп.
Сылдыр, сылдыр, сылдырлап,
Су ағады сыңғырлап.
Бау-бақшаны аралап,
Су ағады жағалап.
Күн мен кемпірқосақ
Құшағын ашып шуақты,
Күнмін алтын сияқты.
Мөлдіреп моншақ шашылды,
Аспан шайдай ашылды.
Көкте қызыл, жасылды,
Кемпірқосақ асылды.
Құстар мен гүлдер
Көкке қанат қағамыз,
Көктем әнін саламыз.
Бәйшешекпіз құлпырған,
Көрік берер далаға.
Қорытынды: көктем мезгілі осындай әсем құбылыстарымен қуантады.
Көктем айлары және ғарышкерлер мерекесі
Тәрбиеші көктемнің екінші айын анықтайды: Сәуір. Осы айда атап өтілетін маңызды мерекелердің бірі — Ғарышкерлер күні.
Негізгі ұғымдар
- Ғарышкер — ғарышқа, аспан әлеміне ұшатын адам.
- Ғалам — әлем кеңістігі; біз Жер ғаламында өмір сүреміз.
- Әуе көліктері: ұшақ, тікұшақ, зымыран.
Сурет арқылы әңгімелеу: ғарышқа жол
Алғашқы ғарышкер
Суретте ғарышқа ең алғаш ұшқан адам — Юрий Гагарин. Ол ғарышқа ұшуға дайындалып жатқан сәт көрсетіледі.
Қазақ ғарышкерлері
Қазақстаннан да ғарышқа ұшқан батырлар бар: Тоқтар Әубәкіров және Талғат Мұсабаев. Олар — ел мақтанышы, халық қаһармандары. Олардың жолын жалғау үшін білімді, тәртіпті, батыл болу керектігі айтылады.
Байқоңыр
Ғарышкерлер ғарышқа ұшатын орын — Байқоңыр ғарыш айлағы. Ол Қазақстанда, Қызылорда облысында орналасқан.
Скафандр не үшін керек?
Ғарыш кеңістігінде ауа жоқ, сондықтан ғарышкерлер арнайы киім — скафандр киеді. Тек сол киім арқылы қауіпсіз қозғала алады.
Балалардың тақпақтары
Бүгін Юрий ағаның
Ұшқан күні ғарышқа.
Мен аспанға қараймын,
Мен ғарышкер боламын.
Ғарыш сондай алыс па?
Аспан, аспан арайлым,
Саған жиі қараймын.
Сені көзбен шоламын,
Көкке ұшамын.
Ұшқыш болар баламын,
Соңынан ерем ағаның,
Ер ғарышкер ағаның,
Батыр болам.
Көк аспанды сүйемін.
Жұлдыздарға барып-келіп жүремін.
Құрастыру: «Зымыран»
Балаларға зымыранның бөліктері қандай геометриялық пішіндерге ұқсайтыны сұралады: төртбұрыш, шаршы, үшбұрыш, дөңгелек. Содан кейін берілген пішіндер арқылы тақтадағы үлгіге қарап ұжымдық зымыран құрастырады.
Нәтиже: балалардың «зымыраны» дайын болады, енді ойша ғарышқа сапар басталады.
Ойша саяхат: ғаламдармен танысу
Ұшу
Ұшуға дайындаламыз: 3, 2, 1 — ұштық!
Бірінші ғалам: «бәрі керісінше»
Балалар ерекше ғаламға қонады: суы мен талдары өзгеше, құстың ұясы төменде, көбелектер су үстінде ұшып жүреді. Тапсырма: заттарды өз орнымен орналастыру.
Ойын: «Өз орнын тап»
Балалар табиғат нысандарын «Жердегідей дұрыс ретпен» орналастырып, логикалық ойлауын және байқампаздығын көрсетеді.
Екінші ғалам: роботтар әлемі
Келесі қонған жерде балалар роботпен кездеседі. Робот балалардан қай ғаламнан келгенін сұрап, бұл жерде адамдар зерттеу жұмыстарын жүргізетінін айтады. Роботқа тамақ, су, ауа қажет емес екенін түсіндіреді де, қоштасып кетеді.
Қайту
Қайтуға дайындаламыз: 3, 2, 1 — ұштық!
Рефлексия
Тәрбиеші балаларға қорытынды сұрақтар қояды:
- Бүгін біз не туралы әңгімелестік?
- Қандай адамдар туралы білдік?
- Саған ең қызықты болған сәт қайсысы?
Балалардың жауаптары тыңдалып, сабақ қорытындыланады: табиғатты сүю, оны қорғау, білімді әрі батыл болуға ұмтылу — әр баланың маңызды мақсаты.