Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Қазалы ауылы 100 орта мектебінің 9 а сынып жетекшісіІзтелеуова Бақыткүл КеңшілікқызыТақырыбы
Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Қазалы ауылы
№100 орта мектеп, 9 «А» сынып жетекшісі: Ізтелеуова Бақыткүл Кеңшілікқызы
Мамандығым — тағдырым
Мақсаты
- Өзін-өзі одан әрі ашуға және өзін тануға ықпал ету.
- Өзінің және айналасындағылардың психологиялық ерекшеліктерін анықтау, талдау дағдыларын дамыту.
- Әр түрлі мамандықтар туралы түсінікті кеңейту, нақтырақ танысу.
Әдістері
Мамандық таңдауда басты өлшем — адамның қызығушылығы, қабілеті, денсаулығы және рухани дүниесімен үйлесім.
Сабақ құрылымы
-
I
Ұйымдастыру кезеңі
Топты дайындау, жұмыс ережелерін келісу, көңіл күйді реттеу.
-
II
Кіріспе сөз
Жоғары сынып оқушыларын толғандыратын маңызды мәселелердің бірі — мамандық таңдау. Бұл істе ата-ана көмегі қажет, алайда мектептің рөлі ерекше. Кейде ата-аналар баланың тілегін ескермей, қай оқу орнына бару керектігін өздері шешіп қояды. Кей жағдайларда мамандық достардың ықпалымен де таңдалады.
Қандай мамандық болса да, ол адамның денсаулығы мен рухани дүниесіне үйлесуі керек. Бұл фактор ескерілмесе, уақыт өте келе таңдалған кәсіп денсаулықты біртіндеп әлсіретуі мүмкін. Нәтижесінде адам бірнеше жыл тәжірибе жинағаннан кейін кәсібін өзгертуге мәжбүр болады, ал бұл оңай емес.
-
III
Негізгі бөлім
Ойландыруға бағытталған тапсырмалар мен кәсіби өзін-өзі анықтауға арналған тренингтер.
-
IV
Қорытынды бөлім
Мүмкіндікті дер кезінде пайдалану, еңбекқорлық және мақсатқа жету жолындағы тұрақтылық туралы қорытынды ой.
1-тапсырма: ойларға түсініктеме беріңіз
Төмендегі нақыл сөздерге талдау жасаңыз: негізгі ойды анықтап, өмірмен және мамандық таңдаумен байланысын түсіндіріңіз.
-
1) «Өзінен-өзі оза алмаған, өзгеден де оза алмас.»
М. Әлімбаев
-
2) «Әрбір сүрінгеніңді бақытсыздық деп санама. Бәлкім, сенің шын бақытың сол жерден басталар.»
Лев Толстой
-
3) «Өзен ағысын бөгеуге болады, өмір ағысын бөгеуге болмайды.»
Халық мақалы
-
4) «Бақыт — әрбір адам ұмтылатын мақсат.»
Әл-Фараби
-
5) «Жетекке ергенді тағдыр жетелейді, құлықсызды сүйрейді.»
Сенека
-
6) «Тұрмысқа тірі күнде бол себепкер, отырма құр үйінде бойға сеніп. Талап қыл, азды-көпті жұмса ойды, әр істің ақырын ойла, көңіл бөліп.»
Ақан сері
-
7) «Еңбек ете білген адам кедейшіліктен қорықпайды.»
Халық мақалы
-
8) «Еңбектене білу — дұрыс өмір сүре алу деген сөз.»
Ж. Фабр
-
9) «Бақыт барын салып еңбектенгенге бұйырады.»
И. Гёте
-
10) «Адамдық борышың — халқыңа еңбек қыл.»
Шәкәрім
2-бөлім: кәсіптік өзін-өзі анықтау тренингтері
Жаттығу 1: «Ол кім, көрсет?»
Мақсаты: әр түрлі мамандықтар туралы нақтырақ білу.
Өткізу тәртібі
Тақтаға топқа ұнайтын 10–12 мамандық жазылады. Жүргізуші әр мамандықты атап көрсетіп: «Ол кім, көрсет?» — дейді. Қатысушылар сол мамандыққа лайық адамды көрсетеді.
Талдау сұрақтары
- Лайық адамды таңдауда сізге не көмектесті?
- Қандай әсер алдыңыз?
Жаттығу 2: «Қолтырауын»
Мақсаты: өзара сенім мен топтық ынтымақтастықты дамыту.
Топ екі командаға бөлінеді. Бірінші команда бір мамандықты жасырады. Екінші команда өз ойыншысын (келісімімен) қарсы топқа жібереді. Қарсы топ оған жасырған мамандықты айтады. Ол өз командасына тек ым мен ишара арқылы мамандықты бейнелеп көрсетеді. Командалар кезекпен мамандықты анықтайды.
Жаттығу 3: «Өнімді жарнамалау»
Мақсаты: сенімді мінез-құлық дағдыларын дамыту, өзін таныстыруды жетілдіру.
Өткізу тәртібі
Қатысушыларға 15 минут уақыт беріледі. Кез келген өнімді таңдап, оны жарнамалап, топ алдында таныстырады.
Талқылау сұрақтары
- Жарнамалау барысында қандай қиындықтар болды?
- Қай өнімді жарнамалау ерекше есте қалды және неге?
Рөлдік ойын: «Бабаларды иландыр»
Мақсаты: өз көзқарасын дәлелді түрде жеткізе білу.
Тапсырма
Топ үшке бөлінеді: әке, ана, жасөспірім. Жасөспірім өз кәсіби жоспарларының мақсатқа лайық екенін дәлелдермен көрсетіп, ата-анасымен әңгіме жүргізеді.
Талдау сұрақтары
- Дәлелді түрде пікір жеткізу оңай болды ма?
- Қиындық неде болды?
Қорытынды ой
Әрбір адамда жетістікке жету мүмкіндігі бар. Бұл мүмкіндік дұрыс пайдаланылса, адамның ғұмыры мағыналы бола түседі. Ал мүмкіндігін қолдан шығарып алған адам өмірде мәнсіз күн кешуі мүмкін. Сондықтан әркім жетістікке жету жолында әрбір сәтін, әрбір мүмкіндігін дер кезінде пайдаланып қалуы керек.
Бұл мүмкіндік ең алдымен еңбекқорлық қасиетімен тікелей байланысты. Еңбекқорлықты өмірінің басты өлшемі еткен адам үшін алынбайтын асу азаяды: ол бастаған ісін соңына дейін жеткізуге дағдыланады. Қай салада болсын, табыс — бар мүмкіндікті толық пайдаланып, жүйелі әрекет ете алған адамның еншісі.