Тіл ұлт пен ұлтты жақындастыратын өзгеше қатынас
Коммуникативтік оқыту әдістемесі арқылы білім алушылардың ауызекі сөйлеу тілін дамыту
Абайдың «Адам ата-анадан туғанда есті болмайды: естіп, көріп, ұстап, татып ескерсе, дүниедегі жақсы мен жаманды таниды…» деген ойы бүгінгі білім беру үдерісіне де тікелей қатысты. Естігенді тек қабылдап қою жеткіліксіз: оны зерделеп, тәжірибеде қолданып, нақты әрекетке айналдырғанда ғана білім шынайы нәтижеге қызмет етеді. Сондықтан білім алушыны сөйлетіп, пікірін дәлелдетіп, қарым-қатынасқа түсіретін тәсілдерге сүйену — негізгі міндеттердің бірі.
Негізгі ұстаным
Білімнің құндылығы — оны іс жүзінде қолдана білуде. Оқытудың коммуникативтік бағыты ауызекі сөйлеуді дамытуды мақсат етеді: тыңдау, сұрақ қою, жауап беру, келісу немесе келіспеу, ойды жүйелеу және дәлелдеу сияқты дағдыларды табиғи ортаға жақын жағдайларда қалыптастырады.
ХХІ ғасыр талабы: ақпараттық-коммуникативтік технологиялар
Оқытудың жаңа ақпараттық-коммуникативтік технологияларын меңгеру — қазіргі заманның талабы. ХХІ ғасыр — ақпараттық технология ғасыры. Қазіргі қоғамда білім жүйесін дамытуда ақпараттық-коммуникативтік технологиялардың орны ерекше: олар оқу мазмұнын жаңартуға, білім алушының белсенділігін арттыруға, оқытуды икемді әрі қолжетімді етуге мүмкіндік береді.
Білім беруді ақпараттандыру және пәндерді ғылыми-технологиялық негізде оқыту мақсаттары алға қойылып отыр. Ақпараттандыру қарқынды дамыған кезеңде осы заманға сай білімді әрі білікті маман даярлау — оқытушының басты міндеттерінің бірі.
Жеке тұлғаға қойылатын талап
Қоғамдағы ақпараттандыру үдерістерінің жеделдеуі жан-жақты, жаңа технологияны меңгерген, өзгеріске бейім жеке тұлға қалыптастыруды талап етеді.
Оқытудың икемді форматтары
Кредиттік оқыту, қашықтан оқыту және ақпараттық-коммуникативтік технологияларды тиімді пайдалану — білім беру бағдарламаларын еңбек нарығының өзгермелі сұранысына бейімдеудің маңызды тетігі.
Мемлекеттік тілді меңгертудің өзектілігі
Елімізді мекендейтін өзге ұлт өкілдерінің мемлекеттік тілді меңгеруі — бүгінгі күннің өзекті мәселелерінің бірі. Бұл жұмыс, біріншіден, әлеуметтік сұранысқа негізделген мемлекеттік қажеттілік айқындалғанда, екіншіден, қазақ тілін оқыту жүйесі нақты нәтиже көрсеткенде ғана тиімді алға басады.
Тіл — қарым-қатынас өзегі
Тіл — адамдардың қарым-қатынас құралы, сөйлеу әрекетінің арқауы. Ол ұлт пен ұлтты жақындастыратын ерекше байланыс, адамның ішкі әлемімен сабақтас құбылыс. Сөйлеу — тек адамға тән әрекет; адам тіл арқылы өзгемен ой бөліседі, тәжірибе алмасады, ортақ түсінік қалыптастырады.
Егемен ел ретінде танылған Қазақстан үшін білім — адамзат қазынасы, ал халықтың білімділігі — ел байлығының ең маңызды бөлігі. Тәрбиелеу мен оқыту жүйесінде білім арқылы озық мәдениет пен дүниетаным қалыптасады.
Тілді оқытудағы коммуникативтік көзқарас
Тілді тек тілдік бірліктер мен олардың өзара байланысының қатаң құрылымды жүйесі ретінде ғана қарастыру жеткіліксіз. Ең алдымен, тіл — қатысым құралы. Тілдің қарым-қатынас қызметі жеке бірліктердің жиынтығы ретінде емес, саналы түрде жүзеге асатын өзара хабар алмасу әрекеті ретінде көрінеді.
Осыған байланысты тілдің әртүрлі деңгейіндегі бірліктердің ерекшеліктері, сөйлеудің коммуникативтік түрлері, диалог пен монологтың табиғаты, сөйлесімдер мен мәтіндердің коммуникативтілігі оқытудың мазмұнына өзек болуы тиіс.
Қорытынды бағыт
Қоғам талабына сай тілді оқытуда білім мазмұнын жаңарту және оқыту әдістерін жетілдіру қажеттігі айқын. Коммуникативтік әдістеме мен ақпараттық-коммуникативтік технологияларды үйлестіре қолдану ауызекі сөйлеуді дамытуға, оқу үдерісін нәтижеге бағыттауға және білім алушының өмірлік дағдыларын қалыптастыруға мүмкіндік береді.