Қазақша рефераттар

Амалдап шығар

Екі таңбалы санға жазбаша бөлу тәсілдері

Бұл тақырып екі таңбалы санға жазбаша бөлу алгоритмін түсініп, есептеуде дұрыс қолдануға бағытталған. Сондай-ақ бөлінді, бөлгіш, бөлінгіш ұғымдарын нақтылап, тексеру тәсілдерін меңгересің.

Не білу керек

  • Бөлінді, көбейткіш, бөлінгіш ұғымдарын ажырату.
  • Бөлінгіште немесе көбейткіште нөл болған жағдайларда екі таңбалы санға бөлу мен көбейтуді орындау.

Не істей білу керек

  • Есептеуде жазбаша тәсілдерді дұрыс қолдану.
  • Нәтижені көбейтумен тексеріп, қалдықтың дұрыстығын бағалау.

Неге маңызды

Жазбаша бөлу — көпқадамды есептеулердің негізі. Алгоритмді сақтай отырып орындау қателікті азайтып, логикалық ойлауды дамытады.

Математикалық жаттығу

Төмендегі тапсырмаларды ауызша орында. Әр қадамда амалдардың орындалу ретін сақта.

Еске салу: амалдардың орындалу реті — көбейту мен бөлу бірдей дәрежеде, солдан оңға қарай орындалады.

1)

8 × 40 : 4

2)

10 × 6 : 8

3)

8 × 5 : 10

4)

10 × 7 : 7

5)

7 × 3

Ойлан:

Бөліндінің неше цифрдан тұратынын қалай анықтаймыз?

№1. Қажетті ережелер

Бөлінгішті табу үшін

Бөліндіні бөлгішке көбейтеміз, егер қалдық болса — оны қосамыз.

Формула: бөлінгіш = бөлгіш × бөлінді + қалдық

Бөлгішті табу үшін

Бөлінгіштен қалдықты азайтып, шыққан нәтижені бөліндіге бөлеміз.

Формула: бөлгіш = (бөлінгіш − қалдық) : бөлінді

Екі таңбалы санға бөлу алгоритмі

  1. 1 Бірінші толымсыз бөлінгішті тап.
  2. 2 Бөліндінің мәні неше таңбалы сан болатынын анықта.
  3. 3 Бірінші толымсыз бөлінгішті бөлгішке бөл.
  4. 4 Көбейтумен тексер: бөлгіш × бөлінді (аралық қадамдар да тексеріледі).
  5. 5 Қалдықты азайтумен тап.
  6. 6 Қалдық бөлгіштен кіші болуы керек.

Маңызды шарт

Егер қалдық бөлгіштен үлкен немесе тең болса, бөлінді дұрыс табылмаған деген сөз — қадамдарды қайта тексер.

Бағалау критерийлері

1) Дұрыстығы

Бөліндінің мәні дұрыс табылған.

2) Түсіндіруі

Шешу жолын дәлелдеп, түсіндіреді.

3) Алгоритм

Қадамдардың ретін сақтайды.

Қозғалыс есебі

Қостанай және Алматы қалаларынан бір мезгілде екі жүк машинасы бір-біріне қарама-қарсы жолға шықты. Олар 15 сағаттан кейін кездесті.

Арақашықтық: 2100 км

Берілгені

  • Арақашықтық: 2100 км
  • Уақыт: 15 сағ
  • 1-машинаның жылдамдығы: 75 км/сағ

Табу керек

2-машинаның жылдамдығын тап.

Қарама-қарсы қозғалыста жақындасу жылдамдығы — екі жылдамдықтың қосындысы.

Топтық жұмыс

  • 1-топ: есеп бойынша сызба құрастыр; амалдап шығар.
  • 2-топ: өрнек құрып шығар.
  • 3-топ: теңдеу құру арқылы шығар.

Ойлан және жауап бер

Қолдану

Қозғалысты өмірде қалай пайдаланасың? Мысал келтіріп, түсіндір.

Қауіпсіздік

Жолда жүру кезіндегі қауіпсіздік ережелерін еске түсіріп, негізгісін ата.

Денсаулық

Жаяу жүрудің пайдасы қандай? Өз ойыңды дәлелде.

Тақырып: екі таңбалы санға жазбаша бөлу тәсілдері.