Мәтін қаласы
Батыс Қазақстан облысы · Жаңақала ауданы
№3 жалпы орта білім беретін қазақ мектебі
Бастауыш сынып мұғалімі: Мукашева Эльмира Женисовна
Сабақ тақырыбы
П дыбысы мен әрпі (Пп)
Сабақтың түрі
Саяхат сабақ
Әдістері
Сұрақ-жауап, түсіндіру, баяндау
Көрнекілігі
Интербелсенді тақта
Сабақтың мақсаты
Оқушыларды Пп дыбысы мен әрпімен таныстыру, дыбыстың сөздегі орнын (басында, ортасында, соңында) ажыратуға үйрету.
Осы әріп арқылы сөздер құрастырып, ойды дамыту, сөйлем құрау дағдыларын қалыптастыру.
Есте сақтау, логикалық ойлау, сөздік қор қабілеттерін жетілдіру.
Ұқыптылыққа, әдемі әрі таза жазуға баулу.
Сабақ кезеңдерінің жоспары
-
I
Ұйымдастыру бөлімі: психологиялық дайындық.
-
II
Қызығушылықты ояту: саяхатқа шығу, көлік атаулары, дыбыстық талдау.
-
III
Үй тапсырмасын тексеру: өткен дыбысты қайталау, сұрақ-жауап.
-
IV
Ой ашар. Жаңа сабақ: П әрпімен танысу, артикуляция, зерттеу.
-
V
Бекіту: оқулықпен жұмыс, буындар мен сөздер оқу, көптік жалғауы.
-
VI
Сергіту сәті: «Жаңбырдың үні» тренингі.
-
VII
Дәптермен жұмыс: әріп элементтері, ауада жазу, қолды демалдыру.
-
VIII
Ойын арқылы бекіту: «Жоғалған әріп», «Адасқан сөздер», топтастыру.
-
IX
Қорытындылау: «Бес қадам» тренингі.
-
X
Бағалау: ауызша кері байланыс, мадақтау.
-
XI
Үй тапсырмасы: тақырыпты пысықтау.
I. Ұйымдастыру бөлімі
Психологиялық дайындық
Жылы лебіз жаттығуы
Күлім қағып қолымды, «1, 2» деп соғайын.
Қарап тұрған көршіме, қолымды мен бұлғайын.
Ыстық алақаныммен, маңдайыңнан сипайын.
Құшақтасып өзіңмен, амандасып алайын.
II. Қызығушылықты ояту
Бүгін біз «Білім еліне» саяхатқа шығамыз. Алдымен жолға қандай көлікпен шығатынымызды анықтайық: суреттегі көліктердің атын атап, дыбыстық талдау жасаймыз.
Көлік
Кеме
Көлік
Пойыз
Көлік
Ұшақ
III. Үй тапсырмасын тексеру
Балалар, Білім елінің кіреберісінде үлкен қақпа тұр. Қақпа ашылуы үшін үй тапсырмасын жақсы орындап, өткен тақырыпты еске түсіреміз.
Қайталау сұрақтары
- •Өткен сабақта қандай дыбыспен таныстық?
- •Ол қандай дыбыс?
- •Неліктен ол дауысты дыбыс?
- •«Ү» дыбысына ұқсас жуан дауысты дыбыс бар ма?
- •Үйге қандай тапсырма берілді?
Сараланған тапсырмалар
1-қатар
«Сен бақытты ұлансың» өлеңін тізбектей оқу
2-қатар
Мазмұнды сурет бойынша әңгімелеу
3-қатар
«Ү» дыбысы бар сөздер айту
Нәтиже: қақпа ашылды, саяхатымыз жалғасады.
«Дыбыс пен әріп» қаласы
Ұшақпен «Дыбыс пен әріп» қаласына келдік. Бұл қалада дыбыс пен әріп туралы білімімізді көрсетеміз.
Миға шабуыл
- •Дыбыстар нешеге бөлінеді?
- •Дауысты дыбыстар нешеге бөлінеді?
- •Жуан дауысты дыбыстар қалай айтылады?
- •Жіңішке дауысты дыбыстар қалай айтылады?
- •Дауыссыз дыбыстар нешеге бөлінеді?
- •Дауысты дыбыстар қандай текшемен белгіленеді? Дауыссыз дыбыстар ше?
- •Дауысты мен дауыссыз дыбыстың айырмашылығы неде?
- •Дыбыс пен әріптің айырмашылығы неде?
IV. Ой ашар. Жаңа сабақ
Әріп жұмбағы
Бармын партада,
Жоқпын картада.
Табыламын қаптан,
Кездеспеймін хаттан.
Жауабы: П әрпі
Бүгінгі тақырып: Пп дыбысы мен әрпі. Сабақ барысында «п» дыбысын жан-жақты зерттейміз.
Айтылым
Бірге қайталайық: п-п-п-п
Түсіндіру
«П» — дауыссыз дыбыс, текшемен белгіленеді.
Артикуляция
«П» дыбысын айтқанда жоғарғы ерін төменгі ерінге жуық тиіп, тез ажырайды.
«Буын мен сөз» қаласы
Келесі аялдама — «Буын мен сөз» қаласы. Мұнда «Буынға буын қос» ойынын ойнаймыз.
«Буынға буын қос»
Берілген буындардан сөз құрастырамыз: пар, пе, кі, тап, нал, та, ша, шо, пан.
Жұмбақ
Қорықпайды күшті аңнан, қорқады тек тышқаннан.
Жауабы: Піл
«Піл» сөзін бірге айтамыз. Бұл сөзде П дыбысы бар.
Кеспе әріптермен тақтаға жазып, осы сөзбен сөйлем құрастырамыз.
Қорытынды: «П» дыбысы сөздің басында, ортасында, соңында кездеседі.
V. Бекіту: оқулықпен жұмыс
Буындарды хормен оқу
Па, по, пе, пи, пу, пі
Көптік мағына
Бір затты және көп затты ажырату: дәптер — дәптерлер, кітап — кітаптар, қарындаш — қарындаштар.
«Мәтін» қаласы: Кітап
Бұл қалада мәтінмен жұмыс жасаймыз. Тақырып — «Кітап».
Сұрақтар
- •Кітапты неден жасайды?
- •Кітапты кімдер жазады?
- •Кітапты қалай ұстау керек?
- •Кітаптың адамға қандай пайдасы бар?
Негізгі ой
Кітап адам өмірінде маңызды рөл атқарады: елді, жерді сүюге, талапшыл болуға, кішіпейілдікке, мейірімділік пен төзімділікке баулиды. Өмірдегі ең жақсы кеңесші — кітап.
Оқу және талдау
- 1.Мәтінді мұғалім оқиды.
- 2.Оқушылар тізбектей оқиды.
- 3.Талдау: «Кітап — білім бастауы» және «Кітап — адамның ақылшы досы» тіркестерін түсіндіру.
- 4.Мақал жаттау: «Кітап — білім бұлағы, білім — өмір шырағы.»
Қосымша: тағы қандай мақал-мәтел білесіңдер?
Мазмұнды суретпен жұмыс
Тірек сөздер: кітап, Абай, Ыбырай, Шоқан, әңгіме, ертегі, өлең, газет, журнал, оқиды, жатқа, көп.
- •Шәріп қайда оқиды?
- •Ол нешінші сыныпта оқиды?
- •Қандай кітаптарды ұнатады?
- •Кітаптарды қайда жинап қойған?
VI. Сергіту сәті
Тренинг: «Жаңбырдың үні»
Оқушылар қысқа қимыл-қозғалыс және дыбыс арқылы сергіту жаттығуын орындайды.
VII. Дәптермен жұмыс
«Жазу» қаласы
- •Дәптерді ашу және жазу ережелерін қайталау.
- •Бүгін кіші әріпті жазу, келесі сабақта бас әріпті жазу.
- •Бас әріппен жазылатын сөздерді еске түсіру.
Әріп элементтерін түсіндіру
Кіші әріпті жоларалыққа дұрыс орналастырып жазу, ауада жазып көру.
Қолды демалдыру жаттығуы
Жаза-жаза, саусағым, әлсіредің, шаршадың.
Азырақ демалайық, сосын қайта жазайық.
Дәптерді жауып, орнына қоямыз.
VIII. Ойын арқылы бекіту
«Ойын» қаласы
Бұл қалада тапқырлық, зейін және жылдамдық қажет. Ойын тапсырмаларын орындаймыз.
«Жоғалған әріп»
...ітап, ...әтер, әрі..., ша...ан, дә...тер
Мақсаты: сөздегі «п» әрпін орнына қою.
«Адасқан сөздер»
- 1)Жанардың әдемі пәтері.
- 2)Кітаптар өте көп.
Мақсаты: сөйлемді дұрыс құрастыру.
Топтастыру: «Кім жылдам?»
Мақсаты: сөздерді мағынасына қарай бөлу.
Саяхат сабағымыз аяқталды. Сабақ ұнады ма?
IX. Қорытындылау
«Бес қадам» тренингі (қайталау)
- •Бүгін қандай әріп туралы білдік?
- •Ол қандай дыбыс?
- •Оны қандай текшемен белгілейміз?
X. Бағалау
Оқушылардың белсенділігі мен тапсырмалар орындауына қарай ауызша бағалау жүргізіледі, мадақтау сөздері айтылады.
XI. Үй тапсырмасы
«П» дыбысы мен әрпін қатыстырып сөздер ойлап келу, буындарды қайталау және оқулықтағы тапсырмаларды орындау.