Суды үнемдеу ережелерін жазу
Дүниетану • 2-сынып
Суды қорғау
Су — тіршілік көзі. Оны қорғау, үнемдеу және таза ұстау әр адамның күнделікті дағдысына айналуы керек. Бұл материалда судың қасиеттері, ауыз су тапшылығы, ластану себептері және суды қорғау жолдары қарастырылады.
Сабақтың мақсаты
- Білімділік: суды қорғаудағы адамның рөлін түсіндіру; судың қасиеттерін таныстыру; ластанудан сақтау және тазарту жолдарын талқылау; су арқылы жұғатын аурулар туралы мәлімет беру.
- Дамытушылық: оқушылардың салыстыру, болжау және талдау қабілеттерін дамыту.
- Тәрбиелік: гигиеналық және экологиялық тәрбие беру; табиғатты қорғауға баулу.
Міндеттері мен күтілетін нәтиже
- Оқушыларды өз бетінше ізденуге дағдыландыру.
- Жеке пікір қалыптастыру және өз ойын дәлелдеуге үйрету.
- Басқаның ойына құрметпен қарау мәдениетін дамыту.
- Мәтінді болжам арқылы оқып, талдап, салыстыру.
- Топта және жұпта жұмыс істеу қабілетін арттыру.
Әдіс-тәсілдер мен көрнекіліктер
Әдістері
Жартылай ізденіс, ауызша баяндау, болжау, салыстыру, мәтінмен жұмыс.
Көрнекілігі
Интерактивті тақта, оқулық, суреттер, стакандағы су.
Ой толғаныс: судың қасиеттері
Су көптеген заттарды еріте алады, сондықтан ол табиғатта да, тұрмыста да ерекше орын алады. Дегенмен, дәл осы қасиет судың ластануға бейім екенін де көрсетеді: суға араласқан зиянды қоспалар тез таралады.
Неге ауыз су тапшылығы — әлемдік мәселе?
ХХ ғасырдың соңында Жер тұрғындарының саны 6 миллиардтан асты. Халық саны өскен сайын тұтынылатын судың мөлшері де арта береді.
Тәуліктік ең аз мөлшер
2–3 л
тамақ пен ішуге
Ағзадағы су үлесі
2/3
адам организмі
Ұсынылатын мөлшер
≈5 л
күніне (жалпы қажеттілік)
Ескерту: су қажеттілігі жасқа, денсаулыққа, ауа райына және белсенділікке байланысты өзгереді.
Тәжірибе: краннан алынған бір стакан су
Сұрақ:
Краннан алынған суды бірден ішуге бола ма?
Жауап:
Жоқ, алдымен қауіпсіздігіне көз жеткізу керек.
Неге?
- Су құбырлары тот басып, тесілуі мүмкін; сол жерлерден суға әртүрлі ластағыштар мен микробтар түсуі ықтимал.
- «Қайнатса болды» деген түсінік әрдайым дұрыс емес: кейбір химиялық қосылыстардың қасиеті өзгеріп, зияндылығы күшеюі мүмкін.
- Суды залалсыздандыру тәсілдері (мысалы, хлорлау) бактерияларды азайтқанымен, органикалық ластағыштармен реакцияға түсіп, зиянды қосылыстар түзу қаупі бар.
Қауіпсіз ауыз су туралы шешім санитарлық талаптарға сай тексерілген сапа көрсеткіштеріне негізделуі керек.
Мәтінмен жұмыс
Оқу тәсілі
Мәтінді мәнерлеп, тізбектей оқып шығу; негізгі ойды анықтап, дәлелдер келтіру; қорытынды жасау.
Талқылау
«Суды қорғауда адамның рөлі қандай?» және «Үйде су үнемдеудің қандай жолдары бар?» сұрақтарына жауап беру.
Мақал-мәтелдер: судың қадірі
-
Судың да сұрауы бар.
-
Сүттен ақ, судан таза.
-
Су — тіршілік көзі.
-
Су — атасы, жер — анасы.
Дәптермен жұмыс: суды үнемдеу ережелері
- Тіс жуғанда кранды босқа ағызбай, суды ыдысқа жинап қолдану.
- Ағып тұрған кранды және құбырдағы ақауды дереу жөндету.
- Ыдыс-аяқты жуарда суды шамадан тыс көп ағызбау.
- Суды ластайтын заттарды (қоқыс, химиялық қалдық) су көздеріне тастамау.
Сергіту сәті
Жаңбыр жауар себелеп,
Тығылады көбелек.
Біз қолшатыр астында,
Би билейміз дөңгелеп.
Топтық жұмыс
1-топ
«Су — тіршілік көзі» тақырыбында шағын шығарма жазу.
2-топ
Су туралы мақал-мәтелдер жазу және мағынасын түсіндіру.
3-топ
Су туралы тыйым сөздер жазу және не үшін айтылатынын талқылау.
Қорытынды
Су адам өмірінде де, табиғатта да аса маңызды. Суды қорғау — денсаулықты сақтау, табиғатты аялау және болашаққа жауапкершілікпен қарау деген сөз.
Ой жинақтау
Бүгін қандай жаңа ақпарат білдің? Қай ереже сен үшін ең маңызды?
Бекіту
Адам өмірі мен табиғаттағы судың маңызына мысал келтір.
Сабақ барысы (қысқаша жоспар)
- Ұйымдастыру кезеңі: оқу құралдарын түгендеу.
- Үй тапсырмасын тексеру:
- Өзен қандай бөліктерден тұрады?
- Тұзды көл қалай пайда болады?
- Жасанды көл қалай жасалады?
- Жаңа тақырып: судың қасиеттері, ауыз судың маңызы және оны қорғау.
- Мәтінмен жұмыс, талқылау, қорытындылау.
- Үй тапсырмасы: судың маңызы және суды қорғау тақырыбына қысқа жазба дайындау; суды үнемдеу ережелерін толықтыру.