Ойын Ата - ана мейірімі
Барысы
Қош келдіңіздер, құрметті ата-аналар! Бүгінгі отырысымыз ерекше әрі пайдалы өтеді деген үмітпен тренингті бастаймыз. Тренингтің басты ерекшелігі — тәрбие процесіндегі қиындықтарды бірлесе талқылап, ортақ ой түйіп, оны өмірде қолдану.
I. Танысу жаттығуы
Әр ата-ана өз есімін және баласының есімі қандай себеппен қойылғанын айтып өтеді. Баланың атының қысқаша тарихын баяндаңыз: кім қойды, не үшін, кімнің немесе қандай құндылықтың құрметіне қойылды.
II. Жағдаяттарды шешу
Топтар берілген жағдайларды талқылайды: ата-ананың әрекеті, баламен сөйлесу тәсілі, мектеппен байланыс және тәрбиелік ұстанымдар.
I-топ
- Балаңыз мектептен шағым айтып келеді: мұғалім ұрысқанын, енді сабаққа барғысы келмейтінін айтады. Сіз қандай әрекет жасайсыз?
- Мұғалімдерден «балаңыз басқа балаларды ұрады» деген бірнеше шағым естідіңіз. Көрші ата-аналар да осыны айтады. Не істейсіз? Балаңызды қалай тәрбиелейсіз?
II-топ
- Балаңыз түнімен теледидар көріп, ұйқысы қанбай қалды. Таңертең: «Басым ауырып тұр, сабаққа бармай-ақ қояйыншы», — дейді. Сіздің әрекетіңіз қандай болады?
- Кей ата-аналар баланың әр әрекетіне көңілі толмай: «Сен істей алмайсың», «Сенің қолыңнан келмейді» деп жатады. Бала іс-әрекетіне теріс баға беруге қалай қарайсыз?
III-топ
- Сыныпта бәрінде ұялы телефон бар, тек сіздің балаңызда жоқ. Бала күнде сұрап мазалайды, тіпті сабаққа барғысы келмейді. Сіз жұмыссызсыз. Не істейсіз? Сонымен бірге балаңыз сабақтан қашып, мектептен ерте келсе, әрекетіңіз қандай болады?
- Тұңғышыңызды ата-әжесі бауырына басқан. Сабағы қиындаған соң «өздерің қадағалаңдар» деп сізге әкеліп тастады. Ал балаңыз сіздің тәрбиеңізге көнбейді. Не істейсіз?
Талқылау кезінде назар аударатын тұстар: баланы тыңдау, эмоцияны реттеу, әділ талап қою, мектеппен серіктестік және қорытындыны нақты әрекет жоспарына айналдыру.
III. Тыныштық сәті
Баяу музыканың сүйемелдеуімен
«Гүлдің оянуы» визуализациясы
Терең дем алайық. Құдіретті жарық түсіп тұрғанын елестетіңіз. Бұл — қайырымдылық, бақыт, бейбітшілік және қуаныш жарығы.
Осы жарық жүрегімізге тыныштық, мейірім мен сүйіспеншілік әкелсін. Ішкі дүниеміз тап-таза, жап-жарық болып келеді.
Енді жүрегімізде әдемі гүл ашылып жатқанын елестетейік. Түрлі-түсті жапырақтары құлпырып тұр. Бұл гүл — сіздің отбасыңыз. Ал гүлдің ортасындағы дөңгелек — сіздің балаңыз.
Бұл жай гүл емес — сүйіспеншілік гүлі. Көзіңізді жұмып, осы гүлдің бейнесін анық елестетіңіз. Ол әлі кішкентай, күннің жылуы оны өсіруге көмектеседі.
Гүлдің хош иісін сезінейік. Енді осы әсерді қағаз бетіне түсіруге дайындалайық.
IV. Ойын: «Ата-ана мейірімі»
Ата-аналар ақ параққа гүлдің суретін салады. Гүлдің жапырақтарына балаға деген сүйіспеншілігін білдіретін сөздер мен жылы тілектерін жазады. Соңында әркім қысқаша ой-пікірін бөліседі.
V. Психологиялық кеңес
Бастауыш мектеп оқушыларының ата-аналарына арналған ұсыныстар
- Балаға мектеп пен мұғалім туралы көбірек мағлұмат беріп, алдын ала дайындық жүргізіңіз.
- Баланы өзіне-өзі қызмет етуге дағдыландырыңыз.
- Отбасында бала тәрбиесіне қатысты талаптардың бірізді болуын қадағалаңыз.
- Уәде берсеңіз, орындауға тырысыңыз; мүмкіндік болмаса, себебін дұрыс түсіндіріңіз.
- Баланың өз бетімен әрекет жасауына мүмкіндік беріңіз (әйтпесе ол жалтақ, өзіне сенімсіз болып өсуі мүмкін).
- Балаңызға сүйіспеншілікпен қараңыз: түсіністік пен мейірім — тәрбиенің тірегі.
- Баланың еңбегін құрметтеңіз, жетістігін дер кезінде атап өтіңіз.
- Тәртіп немесе оқу үлгерімі алаңдатса, мұғалімнен не мектеп психологынан кеңес алуға ұялмаңыз.
1-сыныпқа бейімделу кезеңі
Бала мектепке бейімделе бастайды. Жалпы бейімделу баланың жеке ерекшеліктеріне қарай 2 айдан 6 айға дейін созылуы мүмкін. Бұл кезеңді жеңілдету үшін:
- Балаңызбен жиі сөйлесіңіз, оның сезімін сұрап отырыңыз.
- Онымен қарым-қатынастан ләззат алатыныңызды балаңыз сезсін.
- Өз балалық шағыңызды еске алып, қиын жағдайларды қалай шешкеніңізді бөлісіңіз.
- Үй тапсырмасын орындауға жайлы орта дайындаңыз.
- Белгілі уақытта сабақ оқуға үйретіңіз: бұл тез бейімделуге және денсаулықты сақтауға көмектеседі.
- Үй тапсырмасын орындауда бағыт-бағдар беріңіз, бірақ баланың орнына жасап қоймаңыз.
VI. «Тілек шамы» (қорытынды)
Мақсаты — тренинг туралы пікірлеріңізді ортаға салу және бір-бірімізге ізгі тілек айту. Бүгін біз жанұядағы ата-ана мен бала арасындағы қарым-қатынастың түрлі қырын талқылап, маңызды ойларды жүйелеуге тырыстық.
Отбасы — ұшқан ұя, жылылықтың мекені. «Отбасы» атауының өзінде «оттың» мәні бар: ошағымыздың оты маздап, түтіні түзу болсын десек, мейірім мен түсіністікті күшейтейік.
Уақыттарыңызды бөліп келгендеріңіз үшін үлкен рақмет! Отбасыларыңызға бақыт нұры молынан шашыла берсін. Сау болыңыздар!