Қазақша рефераттар

Батырлар жыры. Оқушылардың зейінін сабаққа аудару

Күнделікті сабақ жоспары (9-сынып, қазақ әдебиеті)

Бұл жоспар 9-сынып оқушыларына арналған. Негізгі өзек — «Батырлар жыры» тақырыбы арқылы ұлттық рух, тарихи жады және көркем ойлау дағдыларын дамыту.

Тақырыптар тізімі

  • 11. Батырлар жыры
  • 12. Ер Тарғын
  • 13. Жырдағы Қартқожа, Ақжүніс бейнелері
  • 14. Лиро-эпостық жырлар
  • 15. Шешендік сөздер

Сабақ туралы мәлімет

Сабақтың тақырыбы
Батырлар жыры
Сабақтың түрі
Жаңа сабақ
Сабақтың әдісі
Сұрақ-жауап, баяндау және басқа әдістер
Көрнекілігі
«Батырлар жыры» кітабы, дидактикалық материалдар және т.б.
Пәнаралық байланыс
Тарих

Сабақтың мақсаты

Танымдық мақсат

Батырлар жыры туралы түсінігін кеңейту; ойлантатын сұрақтар қою арқылы оқушы пікірін тыңдау.

Дамытушылық мақсат

Білімдік-танымын, шығармашылық қабілетін, тілдік қорын және ізденіс дағдыларын арттыру.

Тәрбиелік мақсат

Еңбексүйгіштікке, ұқыптылыққа және жауапкершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен амандасу, қатысымды тексеру.
  • Оқу құралдарының дайындығын бақылау.
  • Сынып тазалығына көңіл бөліп, оқушылардың зейінін сабаққа шоғырландыру.

Үй тапсырмасын пысықтау

Үйге берілген тапсырманы сұрау. Оқушылардың түсіну деңгейін анықтау үшін бірнеше бағыттаушы сұрақ қою.

Жаңа сабақты түсіндіру

Батырлар жыры — ауыз әдебиетінің қомақты әрі аса құнды мұрасы. Бұл жырларда елді сыртқы жаудан қорғау, халықтың тәуелсіздігін сақтау идеясы басым.

Қазақ батырлар жырларында тарихи оқиғалардың ізі сақталған. Батыр — ата мекенін, намысын қорғап, елдігін сақтау үшін жауға қарсы жанқиярлық ерлікке баратын қаһарман.

Батырлар жырында басты кейіпкер — батыр. Көп нұсқада ол әдеттен тыс жағдайда дүниеге келеді: балаға зар болған ата-анасы оны тәңірден тілеп алады. Ғайыптан туған батыр жастайынан ерекше күш иесі болып, тез ер жетеді.

Алғашқы ерлігін көбіне өзіне жар таңдау сапарында көрсетеді. Батырлық дастандардағы Қобыланды, Тарғын, Алпамыс секілді ерен ерлер бойынан осы сипаттар айқын көрінеді.

Шоқан Уәлихановтың айтуынша, қазақ батырлар жырларының көбі: «Алтын Орда дәуірлерінде болған тарихи адамдар туралы. Соған қарағанда XIV, XV—XVI ғасырларда жасалған сияқты».

Батырлық дастандарда қаһарман тек ерлігімен ғана емес, адамгершілік қасиетімен де танылады: ата-анасына, бауырларына деген мейірімі, жарына адалдығы арқылы оның жан ізгілігі ашылады.

Кітаппен жұмыс

Кітаптан батырлар жыры туралы бөлімді оқып, негізгі ойды анықтау және өз пікірін қысқа әрі нақты жеткізу.

Білімді бекіту

Өтілген тақырып бойынша сұрақтар қойылады. Оқушылардың түсінбеген тұстарына нақтылап жауап беріледі.

  1. 1. Батырлар жыры әдебиеттің қай түріне жатады?
  2. 2. Қандай батырларды білесіңдер?
  3. 3. Батырлар жырының лиро-эпостық жырдан айырмашылықтары қандай?
  4. 4. «Ер Тарғын» жырын оқыдыңдар ма?

Білімді бағалау

Оқушылардың жауаптары мен сабаққа белсенді қатысу деңгейіне қарай бағалау жүргізіледі.

Үй тапсырмасы

Батырлар жырын оқып келу.

Кез келген батырдың суретін салып келу.

Ескерту: қажет болған жағдайда мәтіннің толық нұсқасына сүйеніп, қосымша деректер келтіруге болады.