Ұялы телефонға арналған қапшық жасау
Сарамандық жұмыс (7-сынып)
Теріден алқа және ұялы телефонға арналған қапшық жасау
Бұл сабақта оқушылар былғары материалымен жұмыс істеудің негізгі қағидаларын меңгеріп, екі бұйымды — алқа мен ұялы телефонға арналған қапшықты — өз қолымен жасап шығады.
- Сабақ түрі
- Сарамандық
- Әдістер
- Ұжымдық, шығармашылық
- Пәнаралық байланыс
- Биология, химия, сызу, математика
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Былғарыдан әртүрлі бұйымдар (алқа, телефон қапшығы және т.б.) жасаудың негізгі тәсілдерін үйрену.
Дамытушылық
Ой-өрісті дамыту, алған білімді тәжірибеде қолдануға ықпал ету және бұйым жасау қабілетін жетілдіру.
Тәрбиелік
Ұқыптылыққа, қауіпсіздік мәдениетіне, еңбексүйгіштікке, эстетикалық талғам мен тазалыққа тәрбиелеу.
Қажетті құрал-жабдықтар
- Былғары материалдары (қиындылар), қажет болса қалың мата немесе картон
- Қайшы
- Сызу құралдары (сызғыш, қарындаш)
- Желім (мысалы, «Момент») және қосымша жапсырмалар
- Сызбалар, үлгілер, көрнекі материалдар (плакаттар, дайын бұйымдар)
- Ілмек/карабин, жабысқақ ілмек (Velcro) секілді фурнитура
Сабақ құрылымы
-
1
Ұйымдастыру кезеңі
Сәлемдесу, түгендеу, дайындықты тексеру, екі топқа бөлу (мысалы: «Ұсталар», «Шеберлер»).
-
2
Өткен сабақты қорытындылау
Тест сұрақтары арқылы білімді пысықтау және сұрақтарға жауап беру.
-
3
Жаңа тақырып
Былғары өңдеудің дәстүрі мен бүгінгі қолданысы, материалдың ерекшеліктері туралы мәлімет беру.
-
4
№13 сарамандық жұмыс
Алқа жасау.
-
5
№14 сарамандық жұмыс
Ұялы телефонға арналған қапшық жасау.
-
6
Бекіту, бағалау, үй тапсырмасы
Қорытынды сұрақтар, өзара бағалау, тапсырма беру.
Қысқаша теория: былғарының орны мен маңызы
Былғары өңдеу — өте ертеден келе жатқан дәстүр. Ата-бабаларымыз үй жануарлары мен жабайы аңдардың терісін илеп, киім-кешек, ыдыс-аяқ, музыкалық аспаптар және ат әбзелдері секілді бұйымдар жасаған.
Қазіргі таңда былғары сәндік-қолданбалы өнерде де, бейнелеу өнерінде де жиі қолданылатын, мүмкіндігі кең материалға айналды. Осы сабақта сол материалмен жұмыс істеудің қарапайым әрі тиімді тәсілдерін тәжірибе арқылы бекітеміз.
Назар аударыңыз:
Өлшем алуда дәлдік маңызды: бұйым сәнді көрінуі үшін симметрия, ал қапшықтың ыңғайлы болуы үшін «еркін сыйымдылық» қоры сақталуы керек.
№13 сарамандық жұмыс: алқа жасау
Керекті материалдар
- Кез келген түсті жұмсақ былғары қиындылары (шамамен 5×5 см) немесе балама ретінде картон/қалың мата
- Желім
- Алқаға арналған бау: 60 см × 3 мм жолақ
- Карабин немесе қарсы ілмек
Орындау тәртібі
-
1
Қатты қағаздан симметриялы жүрекше үлгісін дайындап, екі дана етіп қиып алыңыз.
-
2
Үлкен жүрекшені қызыл түсте, кішірек жүрекшені сары немесе алтын түсте орындаңыз.
-
3
Кішірек жүрекшені үлкенінің үстіне дәл ортасына орналастырып, жапсырыңыз.
-
4
Ілмекке арналған жолақты қиып, үлкен жүрекшенің ішкі жағына мықтап желімдеңіз.
-
5
60 см × 3 мм бауды дайындап, ілмекке өткізіңіз.
-
6
Баудың ұшына қарсы ілмекті (карабин) бекітіңіз.
Қауіпсіздік ескертпесі
Қайшымен жұмыс істегенде жүзін өзіңізден әрі қаратып ұстаңыз. Желімді жақсы желдетілетін жерде қолданыңыз.
Сергіту сәті
Қимыл-қозғалыс
- Алға керіл
- Артқа керіл
- Оңға керіл
- Солға керіл
Өсиет сөз
Ұстаздан үлгі алған ұста болар,
Ұстаз сөзі — шәкіртке нұсқа болар.
Асыл сөзін ұғынып алған шәкірт,
Екі айтқызбай есіне сақтап алар.
№14 сарамандық жұмыс: ұялы телефонға арналған қапшық жасау
Материалдар
- Телефон өлшеміне сай былғары немесе тығыз мата (мысал өлшемдер: 8×6,5 см; 20×7 см)
- Бауға арналған жолақ: 75 см, ені 5 мм
- Негізгі түске сәйкес ұсақ былғары қиындылары (әшекейлеу үшін)
- Жабысқақ ілмек (Velcro)
Орындау тәртібі
-
1
Қапшықты қақпақшамен (телефонды жауып тұратын) немесе үсті ашық үлгіде жасауға болады.
-
2
Сәндеу үшін шашақ немесе ықшам ою-өрнек қолданыңыз.
-
3
Қапшық өлшемін телефонға дәл келтіріңіз, еркін сыйып тұруы үшін әр қырынан қосымша 1–1,5 см қор қалдырыңыз.
-
4
Шашақты доға бойымен жапсырыңыз; ортаңғы жіптердің ұзындығы шамамен 6 см болғаны дұрыс.
-
5
Қапшықты желімдеп болған соң, бауды екі шетіне бекітіңіз. Егер қапшық қақпақшалы болса, бауды ішкі екі шетіне жапсырыңыз.
-
6
Қақпақшаның сырт жағына сопақша жапсырма бекітіп, оның астына ілмек ретінде жабысқақ бөлікті жапсырыңыз.
-
7
Қақпақшаны баумен бекіту қажет болса, қақпақшаның астына былғары жолақ жапсырыңыз.
Бекіту сұрақтары
- Тері неден алынады?
- Тері қалай алынады және өңделеді?
- Бүгін теріден қандай бұйымдар жасадық?
- Қандай құралдар қажет болды?
- Ою-өрнек немесе сәндік элементтерді жапсыру міндетті ме?
- Қандай желім түрлері қажет?
- Сызу құралдарын қалай пайдаландық?
Қорытынды
Былғарыдан сан алуан бұйым жасауға болады. Өткен сабақтарда теріні алудың және фабрикалық өңдеудің (соның ішінде химиялық тәсілдердің) негізгі қырларын қарастырған едік.
Бүгінгі сарамандық жұмыста алқа мен ұялы телефонға арналған қапшық жасауды үйрендіңіздер. Қажет кезде тұрмыста қолданылатын қарапайым заттарды өз қолдарыңызбен жасап көруге дағдыланыңыздар.