Төртінші белгілеу
Сабақтың тақырыбы
«Кешкі дөң басында. Кеш»
Мақсаты
М. Әуезов пен Ә. Нұрпейісовтің шығармаларымен танысу, табиғатты суреттеу тәсілдерін байқау және шығармаларды өзара салыстыру.
Міндеттері
- Табиғаттың ерекшеліктерін танып, көркем тілмен суреттей білу.
- Екі мәтінді салыстырып, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау.
- Сөйлеу мәдениетін дамыту, табиғатқа сүйіспеншілікті арттыру.
- Әдептілікке, мейірімділікке, табиғатты аялауға тәрбиелеу.
Ұйымдастыру мәліметтері
- Көрнекілігі
- Суреттер, тірек сөздер.
- Әдіс-тәсілдері
- Сұрақ-жауап, БжС технологиясы.
- Сабақтың түрі
- Жаңа сабақ.
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Көшбасшыға сөз беріледі.
- Үй жұмысы тексерілмейді (себебі жаңа тақырып).
- ООМ бойынша жұмыс ұйымдастырылады.
2) Оқушылардың субъективті тәжірибесін өзектендіру
Өткен сабақ тақырыбы бойынша ерсілі-қарсылы сұрақтар қойылады. Материалды бекіту мақсатында ООМ бойынша тексеру жүргізіледі.
Қайталау сұрақтары (21 сұрақ)
- Ө. Тұрманжанов кім?
- Қандай шығармасымен таныстық?
- «Малсақ» сөзі нені білдіреді?
- Атасы немересіне не тапсырды?
- Немересіне не айтты?
- Қозыны қайда қамау керек?
- Кімге алғыс айту керек?
- Иттің атын ата.
- Жақсы жігіт несімен жағады?
- Немересі атасына не айтты?
- Қозылары қандай?
- Несін қағады?
- Маңайдағы ағайын қалай мақтасын дейді?
- Атасы неге мәз болды?
- Бұл қай уақытта болды?
- Өлеңде иттің пайдасы туралы не делінген?
- Мал шаруашылығына байланысты қандай еңбектер атқарасың?
- Малды не үшін өсіреміз?
- Қойдың төлін ата.
- Қойдың пайдасын айт.
- Балаға мінездеме бер.
3) Қабылдауды ұйымдастыру
Ескерту
- Екі сөзден тұратын түсінік екі сөз ретінде саналады.
- Жады бойынша рұқсат: бір сөзге дейін қателесуге болады.
Жаңа тақырыпқа кіріспе
Бүгінгі сабақта М. Әуезов пен Ә. Нұрпейісовтің шығармаларымен танысамыз. Екі мәтін де кешкі мезгілге қатысты: «Кешкі дөң басында» және «Кеш». Авторлар туралы қысқаша мәлімет беріледі, мәтінге жалпы шолу жасалады.
Тірек сөздер
Есте сақтау уақыты: 30 секунд. Норма: 7 сөз — 30 сек.
- Дәптерге жазу.
- Дәптер алмасу және тексеру.
- ООМ бойынша бағалау және екіншілік белгілеу.
4) Ұғынуды ұйымдастыру
Оқушылар оқулықтағы мәтіннің бір бетін 4 минут ішінде оқып шығуы тиіс. Мұғалім оқылған материал бойынша сұрақ-жауап жүргізілетінін алдын ала ескертеді.
Норматив: 3–4 сынып — мәтіннің бір беті 4 минут.
5) Түсінудің біріншілік тексеруі
Қарама-қарсы сұрақтар қою арқылы мәтін мазмұны тексеріледі.
Сұрақтар (1–23)
- Оқиға қай мезгілде болады?
- Қандай ауа сезіле бастайды?
- Күн ұясына қалай кіріп барады?
- Қандай бұлттар ентелеп тұрады?
- Аспан қандай?
- Кейбір жерлері қалай жайнайды?
- Таулар қалай суреттеледі?
- Дөң басы қандай күйге бөленеді?
- Кешке жақын қандай ауылдан шығамыз?
- Биік сары дөңге көтерілгенде қандай сезім пайда болады?
- Кейбір жерде аспан қалай көрінеді?
- Көтерілген биік таулар қалай көрінеді?
- Самал жел қайдан еседі?
- Адамдар мен жан-жануарлар туралы не айтылады?
- Кешкі самалға кімдер мән бермейді?
- Бақташылар қалай келеді?
- Күн ұзақ жайылған малдар қалай келеді?
- Аяқ астындағы шөпке неге қарамайды?
- Сиырлар неге асығады?
- Сауыншылар қалай дайындалады?
- Ненің иісі мұрын жарады?
- Күн адамға қандай болып көрінеді?
- Ұясына жақындаған сайын күн қандай күйге енеді?
Үшіншілік белгілеу: барлық оқушылардың нәтижелері бойынша қосу немесе алу белгілері қойылады.
6) Біріншілік бекітуді ұйымдастыру
Сыни сұрақтар арқылы тұжырымдарды «иә/жоқ» түрінде нақтылау жүргізіледі.
Сыни тұжырымдар (24–46)
- 24Оқиға қыста болған жоқ.
- 25Бойды сергіткен салқын ауа сезіле бастады. (Иә)
- 26Күн ұясына әлсізденіп кіріп барады. (Иә)
- 27Жұқалтақ, ұзынша бұлттар ентелеп тұр. (Иә)
- 28Қара көк тұңғиық аспан толқынданады. (Иә)
- 29Кейбір жерлері қызулы өрттің жалынындай жайнайды. (Иә)
- 30Таулар көрінбей қалды. (Жоқ)
- 31Дөң басы көңілсіз. (Жоқ)
- 32Кешке жақын у-шу көбейген ауылдан шығамыз.
- 33Биік сары дөңге көтерілгенде төмен түскендей боласың. (Жоқ)
- 34Кейбір жерде аспан төніп, жерге қонып, жақындағандай болады. (Иә)
- 35Көтерілген биік таулар іріктеліп, аспанға созылғандай көрінеді. (Иә)
- 36Самал жел солтүстіктен еседі. (Жоқ, батыстан)
- 37Адамдар күйдірген күн көзінен біржола құтылғандай болады. (Иә)
- 38Кешкі самалға балалар мән бермейді. (Иә)
- 39Бақташылар малдарын ауылға беттеп келеді. (Иә)
- 40Күн ұзақ жайылған малдар ауылға асықпайды. (Жоқ)
- 41Аяқ астындағы шөпті қалдырмай жеп келеді. (Жоқ)
- 42Сиырлар сауылғанша асығады. (Иә)
- 43Сауыншылар дайындалып жатыр. (Иә)
- 44Гүлдердің иісі мұрын жарады. (Иә)
- 45Күн адамға доп сияқты көрінеді. (Иә)
- 46Ұясына жақындаған сайын бүкіл шығысты қып-қызыл түске бояйды. (Жоқ)
Төртінші белгілеу: барлық оқушылардың нәтижелері бойынша қосу немесе алу белгілері қойылады.
7) Талдау
Уақыт: 5 минут. Оқытылған тақырып бойынша тақырыптық сөздік қорды (ТСҚ) тексеру жүргізіледі.
Бесінші белгілеу жүргізіледі.
8) Түйсіну
- Сыныптың материалды меңгеру деңгейі анықталады.
- Сабақ нәтижесіне сүйене отырып, сол тақырып бойынша алдағы жұмыс уақыты болжанады.
- Мұғалім тақырыптың аяқталу мерзімін нақтылап, «Ауызша сабақ 3» картасы бойынша ойын ережелерінің мүмкіндіктерін түсіндіреді.
9) Бағалау
Ұпай қою шкаласы
- 4–5 белгі5 ұпай
- 3 белгі4 ұпай
- 2 белгі3 ұпай
- 1 белгі2 ұпай
Сапа нормативі
Оқушылардың 63%-ы 5 ұпай алуы тиіс.
10) Үй тапсырмасы
4 белгіден төмен алған оқушыларға үй тапсырмасы беріледі.