Тур Жалғасын тап
«Мың бір мақал» сайысы
Бұл жарыс сабағы оқушылардың мақал-мәтелдерді жатқа білуін, оларды күнделікті ауызекі сөйлеуде орынды қолдануын қалыптастыруға бағытталған. Сонымен қатар шапшаңдық пен ептілікті дамытуға, тіл байлығын арттыруға және туған елін, жерін сүюге тәрбиелеуге ықпал етеді.
Мақсаты
- Білімділік: мақал-мәтелдерді жатқа айту және күнделікті тілде қолдану дағдысын дамыту.
- Дамытушылық: шапшаңдыққа, ептілікке баулу, сөздік қорды молайту.
- Тәрбиелік: туған елін, жерін қадірлеуге, құрметтеуге тәрбиелеу.
Түрі және көрнекілігі
Түрі
Жарыс сабақ.
Көрнекілігі
Шешендік сөздер мен мақал-мәтелдер жазылған слайдтар, 10 балдық жетондар.
Сайыс құрылымы
- 1 «Кім жылдам»
- 2 «Жалғасын тап»
- 3 «Мағынасын түсіндір»
- 4 Үй тапсырмасы
- 5 «Аударып көр»
- 6 Қорытындылау
Кіріспе
Құрметті оқушылар, ұстаздар, қонақтар және ойынға қатысушылар! Бүгінгі сайысымыз «Мың бір мақал» деп аталады және 6 турдан тұрады. Алдымен сайыстың мақсаты мен жоспарымен танысып өтейік.
Мақал-мәтелдер — халық ауыз әдебиетінің маңызды бір саласы. Мақалдар ойдың дәлдігімен, терең мазмұнымен және ықшамдылығымен ерекшеленеді. Оларда халықтың тарихы, әлеуметтік тіршілігі, ақыл-өнегесі мол көрініс табады.
Негізгі бөлім
Оқушылар екі топқа бөлінеді. Әр топ өз атауын және ұранын таныстырады.
1-тур: «Кім жылдам»
Бұл турда әр топтан бір оқушы шығып, өздері таңдаған тақырып бойынша мақал айтады. Әр мақал үшін 10 ұпай беріледі.
2-тур: «Жалғасын тап»
Мақалдың жалғасын табу керек. Әр дұрыс жауапқа 10 ұпай беріледі.
1. Көзі соқырдан қорықпа, көңілі соқырдан қорық.
2. Әдепті бала — арлы бала, әдепсіз бала — сорлы бала.
3. Еңбек етпесең, елге өкпелеме, егін екпесең, жерге өкпелеме.
4. Ат жаманы жолда қалдырар, жолдасы жаманды қолда қалдырар.
5. Атадан жақсы ұл туса, елінің қамын жейді; атадан жаман ұл туса, елінің малын жейді.
6. Әдептілік, ар-ұят — адамдықтың белгісі; тұрпайы мінез, тағы жат — надандықтың белгісі.
3-тур: «Мағынасын түсіндір»
Әр команда берілген мақалдардың мағынасын ашып, түсіндіріп береді.
- 1. Жаста оқыған оқуың — тасқа жазған сөзбен тең; қартайғанда оқыған оқуың — мұзға жазған сөзбен тең.
- 2. Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
- 3. Еңбекке бейім болсаң, қатарыңнан кейін болмайсың.
- 4. Балапан ұяда нені көрсе, ұшқанда соны алады.
4-тур: Үй тапсырмасы
Суреттерде бейнеленген заттарға байланысты мақал айту. Әр команда қарсы команданың салған суретімен жұмыс жасайды.
5-тур: «Аударып көр»
Орыс тілінде оқылған мақалдың қазақша баламасын табу. Әр дұрыс жауапқа 10 ұпай беріледі.
1. Кто молоко украл — тот спасся, кто чашку облизал — попался.
2. Две головы бараньих целиком не умещаются в котле одном.
3. В родной долине лучше прахом быть, чем на чужбине падишахом быть.
4. Даже мышка, что жива, лучше мёртвого льва.
6-тур: Қорытындылау
Сабақ соңында әр команданың жинаған жетондары саналып, қорытынды шығарылады. Ұпайы көп команда марапатталады.