Қазақша рефераттар

Бәрің сабаққа белсенді қатыстыңдар, жарайсыңдар

Сабақ туралы жалпы мәлімет

Білім аймағы

Қатынас

Саласы

Тіл дамыту

Сабақ тақырыбы

Үй жануарлары

Сабақ түрі

Дәстүрлі

Сабақ әдістері

Әңгімелесу, түсіндіру, суретпен және тақтамен жұмыс, жұмбақ шешу, ойыншықтармен жұмыс.

Көрнекіліктер

Жануарлардың суреттері, интерактивті тақта, аудиожазба, ойыншықтар, тағамдар, магнитті тақта.

Сабақтың мақсаты

  • Үй жануарлары және олардың адамға пайдасы туралы түсінік беру.
  • Жұмбақ шешу арқылы байланыстыра сөйлеуге үйрету.
  • Сөздік қорын молайту, есте сақтау қабілетін дамыту.
  • Үй жануарларының төлдері туралы айта білуге дағдыландыру.
  • Үй жануарларына сүйіспеншілікпен қарап, қамқорлық жасауға тәрбиелеу.

Ұйымдастыру кезеңі: «Жылулық шеңбер»

Сұрақ-жауап арқылы кіріспе

Тәрбиеші балалармен амандасып, жыл мезгілдері туралы сұрақтар қояды:

  • Бір жылда неше жыл мезгілі бар? Қандай?
  • Қазір қай жыл мезгілі?
  • Көктемнің айларын атаңдар.
  • Көктемнің алғашқы белгілерін білесіңдер ме?

Көктемнің алғашқы белгілері

  • Күн жылынып, жерді қыздырады.
  • Күн ұзарып, түн қысқарады.
  • Қар астынан алдымен бәйшешек гүлі қылтиып шығады.
  • Ағаштар бүршік атады.
  • Бұлақтар мен шалшық сулар құрғай бастайды.
  • Құстар туған жерге оралады, ұя сала бастайды.
  • Жануарлар мен жәндіктер қысқы ұйқыдан оянады.
  • Жануарлар төлдей бастайды.

Көктем туралы тақпақ

Көктем, көктем, көктемде,
Құстар келіп жеткенде.
Қуанып бір қаламыз,
Әнмен қарсы аламыз.

Тәрбиеші балаларды орындарына отырғызып, жаңа сабаққа назар аудартады. Келесі бөлімде тақырып жұмбақтар арқылы ашылады.

Жаңа сабақ: тақырыпты жұмбақ арқылы ашу

Сабақтың тақырыбын ашу үшін балалар жұмбақтарды шешеді. Әр дұрыс жауаптан кейін жануардың суреті тақтаға ілінеді.

Жұмбақтар (1–4)

  1. Төрт бұлағы – сүт, өзі күшті, мүйізі мықты, шайнағаны сағыз.

    Жауабы: сиыр

  2. Қамыс құлақ, тостаған тұяқ; мінсең – қанат, сүті – дәрі, еті – тамақ.

    Жауабы: жылқы

  3. Кішкентай ғана бойы бар, айналдырып киген тоны бар.

    Жауабы: қой

  4. Жарға шығып ойнайды, ойынға тоймайды; сақалы болса да, секеңдеуді қоймайды.

    Жауабы: ешкі

Жұмбақтар (5–8)

  1. Кездесті бір жануар, үстінде екі тауы бар.

    Жауабы: түйе

  2. Әр түрлі, орта бойлы, ұзын құлақ; міндеттесең, қызмет қылмақ.

    Жауабы: есек

  3. Лағымның құлағы мелтиіп тұрады; қозы көрсе болды, оны қуып жетеді.

    Жауабы: ит

  4. Тікірейіп құлағы менен бұрын тұрады. Бойын жазып керіліп, беті-қолын жуады.

    Жауабы: мысық

Қорытынды: Бүгінгі сабақтың тақырыбы — үй жануарлары.

Мәтінмен жұмыс: «Үй хайуандары» (М. Дулатов)

Жылқы, түйе, сиыр, қой, ешкі, ит, мысық — адамның үйінің маңайында тіршілік етеді. Сол үшін оларды үй хайуандары деп атайды.

Үй хайуандары адамға көп пайда келтіреді: жылқыға мінеді, оны арбаға және шанаға жегеді, сүтінен қымыз ашытады. Семізін қыста соғымға сояды, терісін сатып, ақшаға жаратады.

Түйеге жүк артады, жабағысы күпіге жарайды; жүні де табыс көзі болады. Сиыр мен қой адамдарды етімен, сүтімен асырайды. Ит қасқырдан және ұрыдан сақтап, қора күзетеді.

Алайда жануарлар тегін қызмет етпейді: адам оларды асырайды, бағады, қыста тоңбайтындай жылы қора жасайды, қауіптен қорғау үшін бақташы қояды.

Негізгі ой

Үй жануарлары адамға пайда әкеледі, ал адам жануарға күтім жасап, қамқорлық көрсетеді: азығын, суын береді, паналатады және қорғайды.

Үй жануарларының төлдері

Сиыр

бұзау

Жылқы

құлын

Қой

қозы

Ешкі

лақ

Түйе

бота

Есек

қодық

Ит

күшік

Мысық

марғау (мысықай)

Үй жануарларының адамға пайдасы

Тағам және тұрмысқа қажетті өнімдер

  • Сиыр: сүт, қаймақ, май, ірімшік, сүзбе, құрт, ет; терісінен киім тігіледі.
  • Жылқы: қымыз, ет; терісінен киім тігіледі.
  • Қой: ет; жүнінен киім тоқылады.
  • Ешкі: ет; түбітінен киім тоқылады.
  • Түйе: шұбат, ет; жүнінен киім тоқылады.

Көмек және қорғаныс

  • Жылқы: жүк тасиды.
  • Түйе: жүк тасиды.
  • Есек: жүк тасиды.
  • Ит: үйді және малды күзетеді.
  • Мысық: тышқан аулайды.

Тәрбиелік түйін

Үй жануарлары пайдасын берсе, адам оларға жауапкершілікпен қарауы керек: уақытында қоректендіріп, су беріп, жайлы орын дайындап, қауіптен қорғауы қажет.

Сергіту сәті: «Төлдер әні»

Қошақаны қойдың,
Қайда қалып қойдың?
Бұлтиып тұр бүйірің,
Қай өрістен тойдың?

Секең-секең, ей лақ,
Жүрмін саған кейіп-ақ.
Тыным тапсаң болмай ма,
Секірмей-ақ кей уақыт?

Томпаң-томпаң торай,
Дауысың қандай зор-ай.
Дөкей бола қаласың,
Толысымен он ай.

Ботақаны нардың,
Жарға неге бардың?
Тілерсегің дірілдеп,
Секіре алмай қалдың.

Дидактикалық ойындар

«Не қалай дыбыстайды?»

Балалардың алдында «сиқырлы үй» болады. Тәрбиеші жануарлардың дауысын қосады, балалар дыбысты тыңдап, қай жануар екенін табады. Дұрыс жауаптан кейін интерактивті тақтада сол жануардың суреті шығады.

«Не артық?»

Үй жануарлары мен жабайы аңдардың суреттері араластырып беріледі. Балалар жабайы аңдарды алып тастайды. Қалған үй жануарларын бір-бірден сипаттап, олардың адамға пайдасын айтады.

Мақал-мәтелдер: балалар жауабы

«Мал өсірсең, қой өсір — өнімі оның қол-көсір.»
Дильназ
«Ат — адамның қанаты, ас — адамның қуаты.»
Мөлдір
«Малды баға біл, бабын таба біл.»
Амина
«Өрісіне қарап мал өсір, өзеніне қарап тау өсір.»
Еркеназ

Қорытынды және рефлексия

Нені үйрендік?

  • Үй жануарларының түрлерін ажыратуды.
  • Олардың төлдерін атауды.
  • Адамға беретін пайдасын түсіндіруді.

Неге «үй жануары» дейді?

Өйткені олар адамның қасында, үй маңында өмір сүреді және адам күтімімен өседі.

Қалай қамқорлық жасаймыз?

Уақытында жем-шөбін беріп, суарып, таза әрі жылы қора дайындап, қауіптен қорғаймыз.

Балалар сабаққа белсенді қатысып, тапсырмаларды орындады: жұмбақ шешті, төлдерді атады, мақал-мәтел айтты және ойындар арқылы білімдерін бекітті.