Қазақша рефераттар

Басқару операторлары

Сабақтың тақырыбы: Басқару операторлары

Мектептегі білім беруді нәтижеге бағдарлауға көшу — қазіргі өмірдің талабынан туындаған үдеріс. Елдің саяси, мәдени және экономикалық дамуына байланысты көптеген мамандықтарды даярлау мазмұны қайта қаралып, компьютерлік технологиялар мен жалпы технологияландыруға бейімделуде. Осыған сай, мектептегі бағдарламалық білім берудің мазмұны мен оны оқыту әдістерін нәтижеге бағыттау ерекше маңызға ие.

Дәстүрлі оқытуда оқушының білім, білік, дағдыларына баса назар аударылса, нәтижеге бағытталған білім беруде алған білімін қолдана алу, яғни оны нақты іс-әрекетте пайдалану негізгі орын алады. Әрбір сабақ белгілі бір нәтиже негізінде құрылады. Күтілетін нәтиже — білімді тәрбиемен ұштастыра білу, оқушының мұғалім басшылығымен мақсатты әрекет жасап, өз жұмысының нәтижесін көре алуы.

Нәтижеге бағытталған сабақ оқушыны тек «білуге» емес, ойлануға, талдауға, дәлелдеуге және ортақ шешімге келуге үйретеді.

Осындай сабақтардың үлгісі ретінде 9-сыныпта облыстық on-line режимінде өткен «Басқару операторлары» тақырыбын айтуға болады. Сабақ барысында мұғалімнің жетекшілігімен бағдарлама құру қадамдары талданып, операторлардың жалпы сипаттамасы меңгеріледі. Оқушылар пікірталас арқылы ой бөліседі, топпен жұмыс жасауға дағдыланады, бір-бірінің пікірін тыңдап, ортақ шешімге келуге ұмтылады.

Нәтижеге бағдарланған оқыту білім мен біліктілікті бірге меңгертумен қатар, өмірге бейім, коммуникативтік қабілеті дамыған тұлға қалыптастыруды көздейді. Бұл бағыттағы жүйелі жұмыс оқушылардың өз мүмкіндігіне сенуіне, жауапкершілік алуына және жоғары жетістікке ұмтылуына ықпал етеді.

Сабақтың тақырыбы: Басқару операторлары. Шартты оператор

Сынып

9-сынып

Пән

Информатика

Сілтеме

Б. Қ. Сапарғалиева

Жалпы мақсат

  • Шартты операторлардың жазылу тәртібімен таныстыру және тармақталған алгоритмдерді программалауды түсіндіру.
  • Теориялық білімді тәжірибеде жүйелі түрде қолдана білу дағдыларын қалыптастыру.

Дамытушылық мақсаттар

  • Программалау тілінде жұмыс істей алу дағдыларын және ойлау қабілетін дамыту.
  • Өз білімін сауатты жеткізе білуін, пәнге қызығушылығын арттыру.
  • Алған біліміне жауапкершілікпен қарауға, өз мүмкіндігіне сенуге, үлкен жетістікке ұмтылуға тәрбиелеу.

Оқу нәтижелері

  • Шартты көшу операторларының ерекшеліктерін ажырата алады.
  • Шартты және шартсыз көшу, таңдау операторларының мәнін түсінеді.
  • Математикалық модельді қолдана отырып, шартты оператор арқылы бағдарлама құра алады.
  • Тармақталу командасының толымды және толымсыз түрлерінің ұқсастығы мен айырмашылығын талдайды.
  • Шартты оператордағы тармақталу процестерін салыстырады және жинақтайды.
  • Тақырып мазмұнын тұжырымдап, қорытынды жасай алады.

Мұғалімнің іс-әрекеті

1) Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

Оқушылар түрлі-түсті қағаздарды таңдап, түстері бойынша топқа бөлінеді. Қағазда жазылған сөздерден тілек құрастырып, бір-біріне айтады.

2) «Кубизм» тәсілі арқылы алдыңғы білімді белсендіру

Мұғалім мәлімет типтері бойынша және сыни ойлауға бағытталған сұрақтары бар кубикті слайдта көрсетеді. Әр топ өз нөмірін айтып, сәйкес сұраққа жауап береді.

Сұрақ үлгілері

  • Блок-схемада мәліметті енгізу және шығару қандай фигурамен белгіленеді?
  • Паскаль тілінде программа неше бөліктен тұрады?
  • Мәліметтердің қарапайым түрлерін атау қалай қабылданған?
  • Стандартты типтер туралы қандай мәлімет білесіз?
  • Өрнектің мәнін табыңыз: x = 3 болғанда sqr(sqr(x)) неге тең?
  • Сызықтық программа дегеніміз не? Өмірден қарапайым мысал келтіріңіз.
  • Сандардың типтерін сипаттап, талдаңыз.

3) Ментальды карта арқылы түсіндіру

Тақтада шартты оператордың тармақталу процесі көрсетіледі: алгоритмі, графикалық моделі (блок-схема) және бағдарламаны құру әдісі кезең-кезеңімен түсіндіріледі.

Практикалық тапсырмалар: бағдарламаның үзінділерін талдау

Тапсырма 1

Программаның үзіндісі орындалғаннан кейінгі нәтижені жазыңыз (x = 1 болғанда):

if x = 0 then
  x := x + 1
else
  x := x + 2;

Жауабы: x = 3

Тапсырма 2

Неліктен төмендегі программаның үзіндісінде нәтиже x = 11 болады?

x := 10;
if x = 6 then
  x := x + 1
else
  x := x + 2;

Түсіндірме: Шарт x = 6 орындалмайды, сондықтан else тармағы орындалып, x екіге артады. Нәтижесінде x = 12 болады.

Тапсырма 3

Неліктен төмендегі программаның үзіндісінде нәтиже x = 7 болады?

x := 5;
if x = 6 then
  x := x + 1
else
  x := x + 2;

Жауабы: Шарт орындалмайды, сондықтан else тармағы орындалып, x екіге артады. Нәтиже: x = 7.

Ескерту (редакторлық түзету)

2-тапсырмадағы бастапқы мәтінде «x = 11» деп берілген. Берілген код бойынша нәтиже x = 12 болуы тиіс, өйткені шарт x = 6 жалған, ал else тармағында x := x + 2 орындалады.