Андрон мәдениеті туралы
Жалпы мақсат
Бұл сабақта оқушылар қола дәуіріндегі металл өңдеудің игерілуі мен оның шаруашылыққа ықпалын түсінеді, сондай-ақ Андрон және Беғазы–Дәндібай мәдениеттерінің тарихи маңызын талдайды. Топта бір-бірінің пікірін құрметтеп, ортақ шешімге келу дағдылары қалыптасады.
1) Білім беру
Өндірісте металл құрал-саймандардың қолданылуы туралы нақты мәлімет беру.
2) Түсіндіру
Андрон және Беғазы–Дәндібай мәдениеттерінің мәнін ашу.
3) Тәрбиелеу
Топтағы пікірлерді тыңдап, құрметтей білуге тәрбиелеу.
Күтілетін нәтиже
- Өндірісте металл құрал-саймандардың игерілуі туралы түсінік қалыптастырады.
- Андрон және Беғазы–Дәндібай мәдениеттерінің маңызын түсіндіре алады.
- Топтық талқылауда өзгенің пікірін ескеріп, келісімге келу дағдысын көрсетеді.
Негізгі идеялар
Металл өңдеудің игерілуі
Қола дәуірінде адамзат металл өңдеуді меңгерді. Металл құралдардың өндірісте қолданылуы еңбек өнімділігін арттырып, шаруашылықтың жаңа түрлерінің қалыптасуына ықпал етті.
Мәдениеттердің орны
Бұл кезеңде Андрон мәдениеті және Беғазы–Дәндібай мәдениеті маңызды тарихи-мәдени құбылыс ретінде қарастырылады.
Материалдық өзгеріс
Қола бұйымдарының кең таралуы тас пен мыстан жасалған құралдарды біртіндеп ығыстырды.
Сабақ құрылымы мен тапсырмалар
Сабақ кезеңдері оқушылардың қызығушылығын оятудан бастап, топтық талдау, жұптық мәтінмен жұмыс және жеке тапсырмалар арқылы білімді бекітуге дейін жүйелі түрде ұйымдастырылады.
I. Ұйымдастыру
4 минут- Сыныпта жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру, назарды сабаққа шоғырландыру (2 минут).
- Оқушыларды үш топқа бөлу (2 минут).
II. Ой қозғау (сұрақ қою техникасы)
3 минутАлдын ала білімді белсендіру үшін төмендегі сұрақтар талқыланады:
- Алғашқы адамдардың қоршаған орта туралы ой-пікірлері қандай болды (әлем туралы аңыздар)?
- Ежелгі адамдардың тұрмыс-тіршілігі туралы қандай қызықты мәліметтер білесіңдер?
- Анимизм және тотемизм ұғымдарының мәні қандай?
- Гравюра және рельеф ұғымдарының мағынасы қандай?
- Пұтқа табынушылық, құдай мен рухқа сенім, өнердің тууы және тастағы суреттер туралы не айта аласыңдар?
Жылдам кері байланыс
«Бағдаршам» арқылы түсіну деңгейін белгілеу: қызыл — түсінбедім, сары — қиын, жасыл — түсіндім.
III. Топтық жұмыс (тұсаукесер)
15 минутРөлдерді бөлу
Әр топта 5 рөл анықталады: көшбасшы, баяндамашы, хатшы, уақыт сақшысы және бақылаушы.
Нұсқаулық
Тұсаукесерді немесе бейнероликті мұқият қарап, сұрақтарға дәлелмен жауап беріңіздер.
- Тұсаукесерде кім туралы айтылды және не көрсетілді?
- Негізгі мәні мен басты идеясы қандай?
Әр топтың бақылаушысы сабақ соңында бағалау парағын жүргізеді (әр топқа шамамен 1 минут).
IV. Жұптық жұмыс (INSERT әдісі)
10 минутБелгілер
- √— бұрыннан білемін
- +— енді білдім
- ?— түсінбедім / сұрағым бар
Мәтін бойынша бағыттаушы сұрақтар
- Өндірісте металл құрал-саймандардың қолданылуы қалай сипатталады?
- Андрон мәдениеті туралы қандай негізгі деректер берілген?
- Беғазы–Дәндібай мәдениеті туралы не айтылады?
Кері байланыс
«Екі жұлдыз, бір ұсыныс»: жұбыңыздың жұмысына 2 күшті тұсын және 1 жақсартуға ұсыныс айтыңыз.
V. Жеке жұмыс (деңгейлік тапсырмалар)
5 минутТапсырма
«Қазақстан территориясындағы қола дәуірі» тақырыбы бойынша кесте толтыру.
Қосымша ескертпе
Қажет болған жағдайда «Тарих туралы түсінік» және «Қазақстан тарихының кезеңдері» тақырыптарына арналған қысқа мерзімді жоспардың толық нұсқасын қарап, тапсырмаларды тереңдетуге болады.