Өңдеу редакторлары
Сабақ туралы мәлімет
Мектеп
Алматы қаласы, Әуезов ауданы, №42 жалпы білім беретін мектеп
Пән / Сынып
Информатика, 7-сынып
Мұғалім
Сатыбалдиева Индира Калдыбековна
Сабақ тақырыбы
Компьютерлік графика және оның түрлері
Сабақтың мақсаты
Білімділік
- Графика туралы түсінік қалыптастыру.
- Компьютерлік графиканың негізгі бағыттарын таныстыру.
- Қолдану салалары мен түрлерін жүйелеу.
Дамытушылық
- Графикалық редактор ұғымын меңгерту.
- Ой-өрісін кеңейту, пәнге қызығушылығын арттыру.
- Талдау, салыстыру дағдыларын дамыту.
Тәрбиелік
- Эстетикалық талғамын қалыптастыру.
- Шапшаңдыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Сабақ түрі
Жаңа (ашық) сабақ
Пәнаралық байланыс
Бейнелеу өнері
Сабақ әдістері
Түсіндіре баяндау, сұрақ-жауап, көрнекілік
Көрнекіліктер
Кеспе қағаздар, компьютер, слайдтар, бағалау парақтары
Сабақтың барысы
-
1. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушыларды түгелдеу, сабаққа дайындығын тексеру.
-
2. Сергіту сәті
Қысқа белсенділік арқылы зейінді шоғырландыру.
-
3. Үй тапсырмасын қайталау
Тест тапсырмасы арқылы тексеру.
-
4. Жаңа сабақты түсіндіру
Компьютерлік графика ұғымы, түрлері және қолданылуы.
-
5. Практикалық жұмыс
Деңгейлік тапсырмалар орындау.
-
6–9. Қорытынды бөлім
Бекіту, бағалау, рефлексия, үй тапсырмасын беру.
Үй тапсырмасын тексеру: тест
«Өзіңді тексер!» бөлімінде оқушылар негізгі ұғымдарды еске түсіреді.
1. Алгоритм дегеніміз не?
- A) Іс-әрекет
- Ә) Толық сипатталған тапсырма
- Б) Берілген есепті шешуге немесе мақсатқа жетуге арналған әрекеттердің дәл әрі түсінікті жазылуы
- В) Математикалық есептің шешілуі
2. Антивирус дегеніміз не?
- A) Файлдарды сығуға арналған бағдарлама
- Ә) Файлдарды көшіруге арналған бағдарлама
- Б) Компьютерлік вирустарды жоюға арналған бағдарлама
- В) Вирустарды құруға арналған бағдарлама
3. Нақты нысанды, құбылысты немесе үдерісті қарапайым етіп түсіндіретін ұғым:
- A) Модельдеу
- Ә) Модель
- Б) Алгоритм
- В) Цикл
4. Ақпараттық модель дегеніміз:
- A) Компьютердің көмегімен жүзеге асады
- Ә) Нысанның/үдерістің/құбылыстың қасиеттері мен күйін сипаттайтын ақпарат жиынтығы
- Б) Нысан қасиеттерін сипаттайтын математикалық формулалар
- В) Статистикалық модель
5. Блок-сызбадағы енгізу/шығару мәліметтері қай фигурамен беріледі?
- A) Сопақша
- Ә) Тіктөртбұрыш
- Б) Ромб
- В) Параллелограмм
6. DIV амалы нені жүзеге асырады?
- A) Бүтін санды бөлуді
- Ә) Бүтін санды бөлудің қалдығын алуды
- Б) Бүтін санды бөлудің бөлшектік қалдығын алуды
Жаңа тақырып: компьютерлік графика
Адам өмірінде суреттің орны ерекше. Ертеде жазуды білмеген адамдар өз ойы мен тұрмысын сурет арқылы жеткізген. Осы тұста Альберт Эйнштейннің мына сөзі ойға оралады:
«Ең қарапайым әдіс-тәсілмен терең ойды білдірудің өзі — өнер».
Балалар кітаптарында суреттердің көп болуы да бекер емес: сурет күрделі ақпаратты жеңіл қабылдауға көмектеседі. Информатикадағы «сурет» ұғымы — компьютерлік графика.
Негізгі анықтамалар
- Графика
- Сызба құралдарының көмегімен жасалған сурет.
- Графикалық редактор
- Графикалық бейнелерді құруға немесе өзгертуге арналған бағдарлама.
- Компьютерлік графика
- Әртүрлі кескіндерді (суреттер, сызбалар, анимациялар) компьютердің көмегімен алуды қарастыратын информатиканың маңызды саласы.
Өлшемі бойынша жіктелуі
- Екі өлшемді графика (2D): растрлық, векторлық, фракталдық.
- Үш өлшемді графика (3D): көлемді объектілерді бейнелеу тәсілдері мен құралдары.
Растрлық графика
Кескін түрлі-түсті нүктелерден (пиксельдерден) тұрады. Әр пиксельдің өз орны мен түсі болады және жадта ұяшық алады. Сапа кескін өлшеміне (пиксель санына) және түстер тереңдігіне тәуелді.
Өңдеу бағдарламалары
Adobe Photoshop, Corel PhotoPaint
Векторлық графика
Кескін сызық, доға, шеңбер, тікбұрыш сияқты геометриялық объектілерден құралады. Мұндағы «вектор» — осы объектілерді сипаттайтын мәліметтер жиынтығы.
Негізгі артықшылық
Сапасын жоғалтпай үлкейтуге/кішірейтуге және өңдеуге болады.
Редакторлар
CorelDRAW, Adobe Illustrator
Фракталдық графика
Сурет салуға емес, бағдарламалауға негізделеді. Растрда базалық элемент — пиксель, векторда — сызық болса, фракталда базалық элемент — математикалық формула. Жадта объект сақталмайды, кескін теңдеу бойынша құрылады.
Үш өлшемді графика (3D Graphics)
3D графика — көлемді объектілерді бейнелеуге арналған тәсілдер мен құралдардың жиынтығы.
3D Studio Max
Модельдеу және визуализация
AutoCAD
Инженерлік сызба, жобалау
Компас
Конструкторлық жобалау
Қолданылу салалары
Ғылыми графика
Есеп нәтижелерін түсіндіру үшін графиктер, диаграммалар және сызбалар тұрғызуға қолданылады. Алғашында символдық режимде басып шығарылса, кейін арнайы құрылғылар — плоттерлер пайда болды.
Іскерлік графика
Мекеме жұмысының көрсеткіштерін көрнекі ұсынуға арналған: жоспар, есеп құжаттары, статистикалық деректер және т.б. Көбіне электронды кестелер құрамында болады.
Конструкторлық графика
Инженер-конструкторлар, архитекторлар және өнертапқыштар жұмысында қолданылады. Бұл бағыт САПР-дың (жобалауды автоматтандыру жүйесінің) міндетті элементі саналады. Жазықтықтағы проекциялармен қатар үшөлшемді модельдер де жасалады.
Суреттеу (көркем) графика
Компьютер экранында еркін сурет салу және сызу. Бұл бағыттағы бағдарламалар жалпы мақсаттағы қолданбалы жасақтамаға жатады, ал негізгі құралдары — графикалық редакторлар.
Жарнамалық графика
Жарнамалық роликтер, мультфильмдер, компьютерлік ойындар, видеодәрістер және видеопрезентациялар жасауға қолданылады. Мұндай жобалар компьютер жады мен өнімділігіне жоғары талап қояды.
Графикалық файл форматтары
Графикалық формат — бейнені кодтау тәсілі. Төменде кең тараған форматтар берілген.
BMP
BitMap — биттік карта. Көп жүйеде стандартты растрлық формат.
PSD
Adobe Photoshop форматы. Көп қабатты бейнелерді сақтайды.
CDR
CorelDRAW форматы. Вектор, растр және мәтінді бірге сақтай алады.
PNG
Portable Network Graphics. Желілік жіберуге қолайлы формат.
GIF
Graphics Interchange Format. Графиканы алмастыруға арналған формат.
JPEG
Фотобейнелерді сығып сақтауға арналған ең танымал формат.
Практикалық тапсырма
Оқушылар деңгейлік тапсырмалар орындайды. Практикалық бөлімде 2D және 3D графика ерекшеліктерін салыстырып, графикалық редактор мүмкіндіктерін қолдану ұсынылады.
Ескерту
Толық нұсқасын жүктеу (қажет болса, қосымша материал ретінде тіркеледі).