Гүлзарлар бағы
Сабақ туралы мәлімет
Тақырыбы
Ұлпалар. Эпителий ұлпасы мен дәнекер ұлпасының құрылысы мен қызметі.
Сабақ форматы
- Типі:
- дәстүрлі
- Түрі:
- аралас
- Әдістері:
- ауызша, баяндау, сұрақ-жауап, түсіндіру
- Көрнекілігі:
- кесте, ұлпалардың суреттері
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушыларға ұлпалардың құрылысы, құрамы және қызметі туралы түсінік беру; білімін шыңдау және жетілдіру.
Дамытушылық
Ойын элементтері мен тапсырмалар арқылы ой-өрісін дамыту, ұлпалар туралы білімін тереңдету.
Тәрбиелік
Адамгершілік құндылықтарды қалыптастыру, жауапкершілік пен ынтымақтастыққа тәрбиелеу.
Сабақ барысы
-
I
Ұйымдастыру бөлімі
Сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу, назарын сабаққа аудару.
-
II
Үй тапсырмасын сұрау: «Гүлзарлар бағы»
Тақырып: жасушаның химиялық құрамы.
-
III
Жаңа сабақты түсіндіру
Ұлпа ұғымы және ұлпалардың негізгі түрлері.
-
IV
Венн диаграммасымен жұмыс
Эпителий мен дәнекер ұлпаларының ұқсастығы мен айырмашылығын салыстыру.
-
V
Тапсырмаларды орындау
Оқулықтағы тапсырмалармен жұмыс.
-
VI
Сабақты бекіту
Бекіту сұрақтары арқылы қорытындылау.
-
VII
Үйге тапсырма
§7. Ұлпалар. Эпителий ұлпасы мен дәнекер ұлпасының құрылысы мен қызметі.
-
VIII
Қорытындылау және бағалау
Оқушыларды бағалау, журналға баға қою.
Үй тапсырмасын тексеру сұрақтары («Гүлзарлар бағы»)
Тақырып
Жасушаның химиялық құрамы.
Сұрақтар
- 1 Нәруыз дегеніміз не?
- 2 Көмірсулар дегеніміз не?
- 3 Майлар дегеніміз не?
- 4 Жасушаның құрамы қандай заттардан тұрады?
Жаңа сабақ: ұлпалар туралы негізгі түсінік
Ұлпа дегеніміз не?
Ұлпа — шығу тегі мен атқаратын қызметі ұқсас жасушалар және жасушааралық заттардың жиынтығы.
Адам ұлпаларының негізгі 4 түрі
- Эпителий ұлпасы
- Дәнекер ұлпасы
- Бұлшықет ұлпасы
- Жүйке ұлпасы
Есте сақтайтын тірек ой
Ұлпаларды ажыратуда олардың құрылысы, жасушааралық заты және қызметі маңызды.
Эпителий ұлпасы
Құрылысы мен орналасуы
Эпителий ұлпасы ағзаның сыртқы бетін жабын ретінде қаптайды, ішкі мүшелердің ішкі беттерін астарлайды және көптеген бездерді түзеді.
Негізгі қызметтері
- қорғаныш
- сіңіру
- бөліп шығару
- сыртқы және ішкі ортаны бөліп тұру
Қабат санына қарай
Жасуша пішініне және мамандануына қарай
- жалпақ эпителий
- текшелі эпителий
- кірпікшелі эпителий
- сезгіш эпителий
- безді эпителий
Дәнекер ұлпасы
Жалпы сипаттамасы
Дәнекер ұлпасы басқа ұлпаларды байланыстырып, тірек және қоректік орта қызметін атқарады. Ол әртүрлі жасушалардан және жасушалар бөліп шығаратын жасушааралық заттан (көбіне сұйық немесе талшықты орта) тұрады.
Маңызды белгісі
Бұл ұлпада жасушааралық зат мөлшері салыстырмалы түрде көп болады, сондықтан қызметтері де алуан түрлі.
Дәнекер ұлпасының түрлері
- тығыз талшықты дәнекер ұлпасы
- борпылдақ талшықты дәнекер ұлпасы
- сүйек ұлпасы
- шеміршек ұлпасы
- қан ұлпасы
Венн диаграммасы: эпителий мен дәнекер ұлпасын салыстыру
Эпителий ұлпасы
- Ағзаның сыртқы бетін қаптайды
- Ішкі мүшелердің ішкі бетін астарлайды
- Көптеген бездерді түзеді
Ортақ қасиеті
Екеуі де ұлпа болып табылады: ағза құрылымын құрайды және белгілі бір қызмет атқарады.
Салыстыру кезінде: орналасуы, жасушааралық заты, қызметі бойынша талдаңыз.
Дәнекер ұлпасы
- Басқа ұлпаларды байланыстырып тұрады
- Әртүрлі жасушалардан тұрады
- Жасушааралық заты айқын, қызметтері алуан түрлі
Бекіту және қорытынды
Бекіту
Бекіту сұрақтары қойылып, негізгі ұғымдар мен айырмашылықтар қайталанады.
Үй тапсырмасы
§7. Ұлпалар. Эпителий ұлпасы мен дәнекер ұлпасының құрылысы мен қызметі.
Қорытынды: оқушылар бағаланып, нәтижелері журналға тіркеледі.