Қазақша рефераттар

Ақсақ киік өлеңін мазмұндау, өздеріңе ұнаған жерін жаттау

Сабақ жоспары (Әдебиет, 5-сынып)

Тақырып: С. Сейфуллин — «Ақсақ киік» Сабақ типі: жаңа білімді меңгерту Пәнаралық байланыс: тарих, музыка, кино өнері Көрнекілік: интерактивті тақта, презентация

Білімділік

Ақын туралы бұрыннан белгілі деректерді тыңдай отырып, жаңа мәліметтерді меңгерту; «Ақсақ киік» өлеңінің тақырыбы мен идеясын ашу.

Тәрбиелік

Оқушыларды адамгершілікке, ізгілікке баулу; елжандылыққа тәрбиелеу.

Дамытушылық

Өз бетінше талдау мен зерттеу дағдыларын дамыту; түйінді ой мен өзіндік пікір қалыптастыруға жағдай жасау.

Сабақтың әдістері

  • Сұрақ–жауап, түсіндіру

    Тақырыпты ашу, пікір алмасу, нақтылау.

  • Талдап оқу, іздендіру

    Мәтіннің түйінді тұстарын табу, дәлелдеу.

  • Сатылай кешенді талдау

    Көркемдік құралдарды, идеяны кезең-кезеңімен ашу.

  • Эссе, шығармашылық жұмыс

    Жеке көзқарас қалыптастыру, тіл дамыту.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу.
  • Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

2) Үй тапсырмасын тексеру

  1. Оқулықтан Жамбылдың өмірі мен шығармашылығы туралы мәліметті оқу.
  2. «Өтеген батыр» дастанынан ұнаған шумақтарды жаттау.

3) Жаңа тақырыпты түсіндіру

Өлеңнің алғашқы жолдарында аталатын Арқа мен Бетпақдала туралы қысқаша мәлімет: Арқа (Сарыарқа) — Орталық Қазақстанды алып жатқан кең аймақ. Батыстан шығысқа қарай шамамен 1200 км жерді қамтиды. Бетпақдала — Сарыарқа аумағындағы шөлейт өңір: батысы сазды, шығысы тасты, құмды, қуаң жер.

Киік дегеніміз не?

Киікті қазақ ақбөкен деп те атайды. Ол шөлді, шөлейт жерлерді мекендейді. Киіктің мүйізі медицинада дәрі-дәрмек жасауға пайдаланылады. Еті мен мүйізі бағалы болғандықтан, бұл жануарға қауіп көп төнеді.

Шығарманың өзекті мәселесі — адам қаталдығы мен табиғаттың сұлу төлінің дәрменсіздігі арасындағы қарама-қарсылық. Ақын бір кездері мың-мыңдап өрген киіктің бүгінгі күні сиреп кеткенін айтып, қатыгездікті әшкерелейді. Қызыл кітапқа енген киелі жануар санының күрт кемуі — кездейсоқ құбылыс емес.

Электронды оқулықпен жұмыс

Электронды оқулықтан «Ақсақ киік» өлеңі мәнерлеп оқылады.

4) «Кубизм» әдісі (сұрақтар)

1. Суретте

Киіктің сұлулығы өлеңде қалай бейнеленген?

2. Салыстыр

Адам мен киіктің түр-тұлғасын салыстыр.

3. Зертте

Киік туралы тағы не білеміз?

4. Қолдан

Адам мейірімсіздігі мен киіктің әлсіздігі қалай көрсетілген?

5. Талда

Адамдарды мейірімсіздікке итермелейтін не? Неліктен кейбір адамдар киік атуға құмар?

5) Бес жолды өлең

Киік Дәрменсіз, сұлу Қашады, ұсталады, мұңаяды Киіктер — табиғаттың ерекше төлі. Ақбөкен

6) Түсінікті тексеру

Оқулықпен жұмыс

  • Өлеңді мәнерлеп оқу.
  • Түсініксіз сөздерді қарындашпен белгілеу.

Сөздікпен жұмыс

Интербелсенді тақтадан түсіндіруді қажет ететін сөздер беріледі, дәптерге жазылады.

Қу баялыш

Шөптің атауы.

Сегіз көштік

Ұзындық өлшемі.

Таң(а)

Жануардың әсем, сұлу мүсіні (мәтіндегі қолданысқа сай).

Қос

Шатыр, күрке.

Бетеге

Шөп атауы.

7) Жаңа сабақты бекіту

Шығармашылық жұмыс

  1. Өлең мазмұнына сүйеніп, табиғат көрінісі, киіктің сұлу мүсіні және мүшкіл халін суреттеген жолдарды тауып, өз сөзімізбен жеткізу.
  2. Өлеңнен ақын қолданған бейнелі сөздерді анықтау (мысалы: «Елеңдеп жас балаша жаутаңдайды» — теңеу).

Сұрақ-жауап

  • «Ақсақ киік» өлеңінің тақырыбы қандай?
  • С. Сейфуллин бұл өлең арқылы жас ұрпаққа қандай ой айтқысы келді?
  • Табиғатты, жан-жануарларды қорғау туралы қандай мақал-мәтелдер білесіңдер?

«Инсерт» әдісі

Білемін

Бұрыннан таныс ақпарат.

Мен үшін жаңалық

Жаңа үйренген дерек.

Білгім келеді

Келесі қадамға сұрақ.

Сабақ соңында: «Бүгін не білдік, не үйрендік?» деген қорытынды пікір алмасу жүргізіледі.

8) Сабақты қорытындылау

Бағалау

Оқушылардың белсенділігі, жауаптары және тапсырмаларды орындауы бойынша бағалау жүргізіледі.

Үй тапсырмасы

  1. С. Сейфуллиннің өмірі мен шығармашылығы туралы қосымша мәлімет жинау.
  2. «Ақсақ киік» өлеңін мазмұндау; ұнаған бөлігін жаттау.