Толағай әдеби ертегісінің мазмұны, идеясымен таныстыру

Сабақтың мақсаты

Білімділік

«Толағай» әдеби ертегісінің мазмұны мен идеясын таныту.

Дамытушылық

Әдеби ертегіні халық ертегісінен ажырата білуге үйрету; өзіндік ойды дәлелдеп, тұжырым жасауға жетелеу.

Тәрбиелік

Елге, Отанға деген патриоттық сезімді оятып, сүйіспеншілікті арттыру.

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Сабақтың түрі

Жаңа сабақ.

Әдіс-тәсілдер

Талдау, салыстыру, топтастыру.

Көрнекілік

Интерактивті тақта.

Алдыңғы білімді пысықтау

«Алла мейірімі» тақырыбындағы эссе жұмысы.

Сабақ барысы

  1. I. Ұйымдастыру

    Бастау

    Оқушылардың назарын сабаққа аудару, оқу мақсаттарын нақтылау.

  2. II. Өткенді пысықтау

    Қайталау

    «Алла мейірімі» эссесі бойынша ой бөлісу, негізгі түйіндерді жинақтау.

  3. III. Жаңа материалды игеру

    Негізгі бөлім

    Тақырыптың өзегі: әдеби ертегі туралы түсінік; Әбділда Тәжібаевтың өмірі; «Толағай» ертегісінің мазмұны мен идеясы.

    Эпиграф
    «Әбділда Тәжібаев – қазақ поэзиясына әсерлі, сапалы көркем бір ағым кіргізген ақын.»

    — Мұхтар Әуезов

    Ә. Тәжібаевтың өміріне шолу

    • 1909 жылы 4 ақпанда Қызылорда қаласында дүниеге келген.
    • 1998 жылы 23 қыркүйекте 89 жасында өмірден өткен.
    • Ақын, драматург, әдебиет зерттеуші.
    • Қазақстанның халық жазушысы, филология ғылымдарының докторы, профессор.
    • «Жас Алаш», «Қазақ әдебиеті» газеттерінде қызмет атқарған.

    «Толағай» әдеби ертегісі

    • Жазылған жылы: 1978.
    • Тақырыбы: Толағайдың ерлігі.
    • Идеясы: ерлік, ел үшін жанын пида ету.

    Ой қозғау: Бүгінгі тәуелсіз елдің тұғыры биік. Отанын қорғайтын, қиындыққа төтеп беретін ұл-қыз — сендерсіңдер. Сендердің ойларыңша, бүгінгі күн азаматы қандай болуы керек?

    Сюжеттік жоспар

    1. Дүниеге алып болар баланың келуі.
    2. Толағайдың ер жетуі.
    3. Алғашқы ерлік.
    4. Алыптың жан күйзелісі.
    5. Тау көтерген Толағай.
    6. Ер есімі ел есінде.

    Кітаппен жұмыс

    • Толағайдың мінезі мен дене бітімін сипаттайтын тұстарды тауып оқу (1, 3, 7 жасындағы бейнелеу).
    • Ана мен баланың диалогін тауып оқу.
    • Айсұлудың портретін тауып оқу.

    Венн диаграммасы: Кендебай мен Толағай

    Кендебай

    • Ай сайын емес, күн сайын өсіп, 6 күнде күліп, 60 күнде 6 жастағы бала болады.
    • Шыңыраудан атанды жалғыз өзі тартып шығарады; көкжалды өлтіреді; айдаһар мен арыстанды жеңеді.
    • Таз, кедей балаға ата-анасын тауып әкеледі.

    Ортақ қасиеттер

    Батыр Ел қорғаны Жанашыр Мейірімді Қайырымды Алып бала

    Екі кейіпкер де күш-қайратын жеке басының игілігіне емес, елдің амандығына арнайды.

    Толағай

    • Дене бітімі алып, он баланы көтерсе де қабырғасы қайыспайтын мықты.
    • Жолбарысты мысықтай көріп, ұршықтай иіреді; тауды жалғыз өзі көтереді.
    • Еліне жаңбыр алып келіп, халқын аман алып қалады.
  4. IV. Үй тапсырмасы

    Тапсырма
    • Әдеби ертегінің мазмұнын баяндау.
    • Ұнаған жерін жаттау.
  5. V. Бағалау

    Қорытынды

    Оқушылардың талдауы, салыстыруы, мәтінмен жұмысы және пікірін дәлелдеуі негізінде бағалау жүргізіледі.

Қорытынды ой

Еліміздің үміт артып отырған бүгінгі Толағайлары — сендерсіңдер. Ендеше осы атқа лайық болып, білімді, батыл, мейірімді әрі елжанды азамат болып өсейік.