Жуанқұл мен Дадабай, Қабасақалдар кімдер
7-сыныпқа арналған күнделікті сабақ жоспары (қазақ әдебиеті)
Бұл жоспар 7-сыныптағы қазақ әдебиеті пәні бойынша 51–55-сабақтарға арналған. Материал оқушының мәтінді түсінуін, талдау дағдысын және көркем шығармадағы идеялық-эстетикалық құндылықтарды тануын көздейді.
Шерхан Мұртаза — «Жүз жылдық жара»
Жаңа білім қалыптастыру сабағы, мәтінді талдау және көркемдік детальдармен жұмыс.
Қ. Ысқақ — «Қоңыр күз еді»
Кейіпкер әлемі, көңіл-күй және уақыт пен кеңістік бейнесі.
Қадыр Мырза Әлі — «Кәрі қыран»
Поэтикалық тіл, образ және идеяны ашу.
С. Мұратбеков — «Жусан иісі»
Сезім мен естеліктің көркем берілуі, өмір шындығы.
Оралхан Бөкей — «Тортай мінер ақ боз ат»
Арман, талант, адам тағдыры және көркемдік шешім.
Сабақ тақырыбы: Шерхан Мұртаза — «Жүз жылдық жара»
Сабақтың мақсаты
- Ш. Мұртазаның өмірбаянын шығармасымен байланыстыра талдау арқылы оның қайталанбас суреткер екенін таныту.
- Өнерді сүю, өнерге құштарлық сияқты құндылықтарды ұғындыру және өнер адамдарына құрмет көзқарасын қалыптастыру.
- Қаламгердің суреткерлік мүмкіндігін таныту, шығарманың идеялық-эстетикалық мәнін ашу және логикалық ойлау қабілетін дамыту.
Сабақ әдістері
Көрнекіліктер
- Сызбалар, кестелер
- Жазушының портреті
- Шығармалар жинағы және қосымша материалдар
Жаңа сабақ мазмұны
Сабақта Шерхан Мұртазаның өмірі мен шығармашылық жолына қысқаша шолу жасалады. Оқушылар жазушының әңгімелерімен танысып, «Жүз жылдық жара» шығармасының құрылымына қарай талдау жүргізеді.
Жазушының әңгімелерінен мысалдар
- «Бұлтсыз күнгі найзағай»
- «Мылтықсыз майдан»
- «Табылған теңіз»
- «Интернат наны»
- «41-жылғы келіншек»
- «Шекшек шырылдайды»
- «Айырбас»
- «Ақсай, Көксай»
- «Бойтұмар»
- «Сусамыр»
- «Жүз жылдық жара»
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен амандасу, түгелдеу.
- Оқу құралдарын тексеру, сынып тазалығына назар аудару.
- Оқушылардың зейінін сабаққа шоғырландыру.
2) Үй тапсырмасын пысықтау
Үй тапсырмасы сұралып, тақырыпқа байланысты бағыттаушы сұрақтар қойылады:
- Ұлы Отан соғысы туралы не білесіңдер?
- Дерек бойынша соғысқа Қазақстаннан қанша жауынгер қатысты?
3) Жаңа сабақты түсіндіру
- Ш. Мұртазаның өмірі мен шығармашылығына қысқаша мәлімет беру.
- «Жүз жылдық жара» әңгімесінің мазмұнын түсіндіру, құрылымына қарай талдау жасау.
4) Дәптермен жұмыс
Әңгіменің мазмұнында кездесетін тал-терек, шөп атауларын дәптерге жазып алу.
5) Топтық жұмыс
Кейіпкерлердің бейнесін құрастырыңдар: Кенжекүл, Ахмет, Жуанқұл, Дадабай, Қабасақал.
6) Білімді бекіту
Өтілген тақырыпқа байланысты сұрақтар қойылып, түсінбеген жерлері нақтыланады:
- Шығармада баяндалатын оқиға қай жылдары, қандай жағдайға байланысты өтеді?
- Мыңбұлақ ауылын жазушы қалай суреттейді?
- Бахтияр бағы, оның тал-теректері мен шипалы шөптері туралы не айтылады?
- Орман ортасындағы кішкентай көлшік қалай суреттеледі?
- Мыңбұлақтың «бөркінің төбесіндей» болып Байшынар неге жалғыз қалды?
- Жуанқұл, Дадабай, Қабасақалдар кімдер?
- Жуанқұлдың тағдыры сендерді қандай ойға жетелейді?
7) Білімді бағалау
Оқушылардың жауаптары мен сабаққа белсенді қатысуына қарай бағаланады.
8) Үй тапсырмасы
- «Жүз жылдық жара» әңгімесі бойынша орман ортасындағы кішкентай көлшіктің суретін салып келу.
- «Байшынар неге күңіренеді?» тақырыбына шығарма жазу.