Қазақша рефераттар

Қазақстандағы мал шаруашылығы туралы білімдерін кеңейту

Дүниетану: Еліміздің мал шаруашылығы

Бұл материал бастауыш сыныпқа арналған дүниетану сабағының мазмұнын жүйелеп, тілін түзеп, ықшамдап ұсынады. Сабақ оқушылардың Қазақстандағы мал шаруашылығы туралы білімін кеңейтуге, төрт түліктің атауын, ерекшелігін, пайдасын және күтімін түсіндіруге бағытталған. Сонымен бірге ата кәсіп пен қазақ халқының табиғатқа, жан-жануарға деген қарым-қатынасының тәрбиелік мәніне назар аударылады.

Мақсаты

  • Қазақстандағы мал шаруашылығы туралы білімді кеңейту.
  • Төрт түліктің атауын, қасиетін, пайдасын, күтім-баптауын түсіндіру.
  • Ата кәсіп туралы ұғым қалыптастыру, көшпелі өмір салтымен таныстыру.
  • Табиғатқа және жан-жануарға жауапты қарым-қатынасқа тәрбиелеу.

Сабақ сипаттамасы

Сабақ түрі
Жаңа сабақ
Әдіс-тәсілдер
Сұрақ-жауап, топтастыру, әңгіме, топтық тапсырма, INSERT, «Көзқарас» стратегиясы.
Көрнекіліктер
Суреттер, сызбалар, слайдтар, төрт түлік өнімдері, карточкалар.
Пәнаралық байланыс
Әдебиет

Сабақтың басталуы: ұйымдастыру және көңіл күй

Сабақ психологиялық дайындықпен басталады. Мұғалім жылы сөздер арқылы сыныпта жағымды ахуал қалыптастырады, балаларды ынтымақтастыққа шақырады.

Ынталандыру өлеңі (үлгі)

Жер байлығы көп екен, Меңгеруді қалайды. Осының бәрін білдірген, Дүниетану сабағы. Сабағымызды бастайық жылы сөзбен, Бізге келсін қуаныш нұр іздеген. Шуақ толған жанымыз, жүрегіміз, Үлгі алсын көрген жан мына бізден.

Топқа бөлу

Төрт түліктің суреттері арқылы 4 топ құрылады:

  • Зеңгі баба
  • Қамбар ата
  • Ойсыл қара
  • Шопан ата

Топ басшысын сайлау

«Көзқарас» стратегиясы арқылы топ басшысы таңдалып, бағалау парақтары таратылады.

Топ ережесі

Ынтымақтастық, тыңдау мәдениеті, уақытты тиімді пайдалану және әділ бағалау қағидалары еске түсіріледі.

Үй тапсырмасын тексеру

«Сауал бізден — жауап сізден» тәсілі арқылы өткен тақырып қайталанады. Бағалау «Бас бармақ» әдісімен жүргізіледі.

Сұрақтар

  • Елімізде қандай бау-бақша дақылдары өсіріледі?
  • Көкөністер мен жемістердің адам өміріне пайдасы қандай?
  • Күріш пен мақта туралы әңгімелеп бер.
  • Жүгері мен жүзім жайлы не білесің?

Жаңа тақырып: төрт түлік арқылы ұғындыру

Жаңа сабақ жұмбақтар арқылы басталады. Оқушылар шешімдерін таба отырып, төрт түлік туралы негізгі ұғымды жүйелейді. Осылайша сабақтың тақырыбы айқындалады: еліміздің мал шаруашылығы.

Жұмбақтар (үлгі)

  • Ер қанаты аталатын, айтшы қандай жануар?

    Жылқы

  • Мойны ұзын, үсті тау, ертеден елге енеді?

    Түйе

  • Төрт бұлағы — сүт, баға білсең — құт?

    Сиыр

  • Кішкене ғана бойы бар, айналдырып киген тоны бар?

    Қой

Тақырыпқа кіріспе

Ертеде ата-бабаларымыз жазда жайлауға, қыста қыстауға көшіп-қонып өмір сүрген. Мал шаруашылығы — сол өмір салтының өзегі, күнкөрістің тірегі, дәстүрдің жалғасы.

Сабақтың өзегіндегі ой

Төрт түлік — халқымыздың байлығы ғана емес, еңбек, ұқыптылық, табиғатқа құрмет секілді құндылықтарды үйрететін үлкен мектеп.

Үш орталыққа саяхат: білім, шығармашылық, ақпарат

Сабақ құрылымы «орталықтар» форматына негізделген. Әр орталықта оқушылар талдап, дәлелдеп, шығармашылықпен жұмыс істейді. Бағалау кезең сайын «Бас бармақ» әдісімен жүргізіледі.

1-орталық: Білім

  • Мәтін мазмұнын талдау, негізгі ойды анықтау.
  • Әр төрт түлік туралы қосымша мәлімет айту (алдын ала дайындық).

2-орталық: Шығармашылық

  • Өлең, мақал-мәтел, тыйым сөздер айту.
  • Төрт түліктің халықтық бағалануы: жылқы — сәндік, түйе — байлық, сиыр — ақтық, қой — мырзалық, ешкі — кедейлік.
  • Мал топтарының атауы: жылқы — үйір, сиыр — табын, түйе — үйір, қой-ешкі — отар.
  • Мал шаруашылығы мамандықтарын атау.
  • Малдың пайдасын жинақтау: байлық, күнкөріс, тағам, көлік, киім, табыс.

3-орталық: Ақпарат

Қазіргі кезеңде мемлекет тарапынан мал шаруашылығын қолдау күшейіп келеді. Ел көлемінде бағдарламалар іске асырылып, өңірлерде сүт өнімдерін өндіретін шаруашылықтар дамып жатыр.

Өңірлік байланыс

Үржар ауданында мал шаруашылығымен айналысатын және сүт өнімдерін өндіретін шаруашылықтар бар.

Постер қорғау: пікірталас сұрақтары

Шопан ата тобы

«Мал шаруашылығы — ауылдың басты байлығы» тезисін дәлелде.

Ойсыл қара тобы

Қала тұрғындары ауыл өнімдерінсіз өмір сүре ала ма?

Зеңгі баба тобы

Егер мен ауыл шаруашылығы министрі болсам, мал шаруашылығын қалай көтерер едім?

Қамбар ата тобы

«Жылқы — малдың патшасы» деген пікірді дәлелде.

Бағалау: «Бас бармақ» әдісі.

Қосымша дерек: қымыз бен шұбат өндірісіндегі жаңалықтар

Сабақта бейнематериал көрсету арқылы ұлттық өнімдердің пайдасы мен қазіргі өндірістегі мүмкіндіктері талқыланады. Мысалы, қымызды ұнтақ түрінде шығару, биенің кептірілген сүті негізінде косметика мен фармакология өнімдерін өндіру бағыттары дамып келеді. Бұл саланы қолдау үшін асыл тұқымды айғырлар мен биелер алуға, сондай-ақ құрал-жабдық сатып алуға субсидия қарастырылған.

Айтпақшы: шұбатты ұзақ сақтаудың жолы

Оңтүстік-Батыс мал және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының мамандары сақталу мерзімі ұзақ шұбат ұнтағы мен таблеткасын әзірлеген. Мәлімет бойынша, 1 литр шұбаттан 87 грамм ұнтақ, ал 87 грамм ұнтақтан 42 таблетка алынған. Ұнтақ пен таблетка шұбаттың құнарлылығы мен дәмдік сапасын, құрамын өзгертпей сақтайды.

Талқылау форматы: «Конференция» стратегиясы.

Қорытынды және рефлексия

Сабақ соңында «мақсатқа жеттік пе?» сұрағы арқылы қорытынды жасалады. Оқушылар өз түсінігін бағалау және нақтылау үшін бірнеше рефлексиялық тәсілді қолданады.

INSERT кестесі

  • Y — білемін
  • — — білмеймін
  • + — мен үшін жаңалық

Бағалау және кері байланыс

  • Топ басшылары бағалау парақтарын қорытындылайды.
  • «Бағдаршам» әдісі: қызыл — ұнады, сары — түсінбедім, жасыл — мүлдем ұнамады.

Қайталау сұрақтары

  • Бүгінгі сабақта қандай шаруашылық түрімен таныстық?
  • Мал шаруашылығының пайдасы қандай?

Негізгі түйін

Пайдасы: байлық, күнкөріс, тағам, көлік, киім, табыс.

Автор туралы мәлімет

Шығыс Қазақстан облысы, Үржар ауданы, Үржар ауылы, «Жансүгіров атындағы орта мектебі» КММ бастауыш сынып мұғалімі — Данабекова Назгүл Болатовна.