Өзін өзі тану

Әкесі алты гектар егістік жер алды. Сол-ақ екен, қауырт жұмыс басталып кетті.

— Тұр, балам, — дейді әкесі. — Көктемнің әрбір күні — жылға азық.

Содан үй іші болып жердің басына келеді: әкесі, шешесі, өзі, екі інісі. Жұмыс қызу басталады. Екпегендері жоқ: сәбіз, картоп, пияз, жүгері, капуста, қауын, қарбыз.

Асан жазғы каникулын атыз басында өткізді. Екі інісімен сонда қонады. Әкесі шағын күрке жасап берген. Екінші сыныпта оқитын Досан шай дайындауға шебер.

Әкесі жайқалған көкөністерге көз салып: — Биыл өнім жаман болмас. Еңбек етсең, Жер-ана да иіс сала береді, — дейді.

Әкесінің айтқаны келді: егін мол өнім берді. Әсіресе қауын-қарбыздар теңкиіп, көздің жауын алады. Сауда бақшаның өзінде-ақ қызды. Бейтаныс ағалар көлікпен келіп, өздері тиеп әкетіп жатты. Әкесі мәз, мұртынан күледі.

Оқудан келісімен Асан атызға асығады: әке-шешесіне көмектесуі керек. Әлі де жиналмаған өнім көп. Қызанақтар кей жерде пісіп, жерге түсіп кетіпті.

Бір күні ауыл балалары масақ теруге келді. Олардың ішінде Асанмен төртінші сыныпта бірге оқитын Айкүміс те бар. Екеуі бірге отырып қауын жеді.

— Қауының қандай тәтті! — деді Айкүміс. Асан бірден марқайып қалды.

— Тойып жеп ал. Кешке бес-алты қауын ала кет. Әйтпесе үйіңе өзім апарып тастайын, — деді ол.

Айкүміс үндемеді, тек әдемі жымиып қойды. Бұл Асанға өте жағымды әсер етті.

Әкесі сол күні ерекше көңілді еді: — Ертең менімен бірге жүріңдер. Базарға апарып, керектеріңді алып берем, — деді үш ұлына.

Сол күні үй іші жаңа бешпент пен шалбарды қайта-қайта киіп көріп әлек болды. Ал ең кішкентай Досан болса, жаңа велосипедтің дөңгелегіне жел беріп әлек. Насоспен қоса мұрны да пыс-пыс етеді.

Әкесі әдетінше мұртынан күліп: — Жаз бойғы еңбектеріңнің өтеуі ғой, — деді.