Балаларға туған жердің тарихын біліп, оны мақтан еткен дұрыс
Басты ұстаным: рухани жаңғыру
Ақын-жазушыларымыздың мұралары, халқымыздың ұлттық салт-дәстүрі, тіліміз, музыкамыз бен жоралғыларымыз — бір сөзбен айтқанда, ұлттық рухымыз бойымызда мәңгі сақталуы тиіс. Бұл ой Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Н.Ә. Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақаласындағы негізгі бағыттармен сабақтас.
Ұлттық жаңғыру мен рухани жаңғыру — ұлттық сананың кемелденуі. Бірі ұлттық сана-сезім көкжиегін кеңейтуді көздесе, екіншісі ұлттық болмыстың өзегін сақтауға үндейді. Рухани жаңғыру — әркім үшін ортақ құндылықтарға сүйенетін, қоғамды алға бастайтын бағыт.
Ұлттық өзек: дәстүр мен мәдени мұра
Ұлттық салт-дәстүріміз, тіліміз, әдебиетіміз, жоралғыларымыз — ұлт руханиятының тірегі. Ақын-жазушылардың даналығы, күйшілердің мұрасы, ғасырлар қойнауынан жеткен бабалар үні — рухани мәдениетіміздің бір қыры ғана емес, ұрпаққа бағыт-бағдар беретін қазына.
- Тарихты тану: бала туған жер тарихын біліп, оны мақтан ете білуі керек.
- Тұлғалық тәрбие: имандылық, бауырмалдық, ұлтжандылық, адамгершілік қасиеттерді қалыптастыру маңызды.
- Жалпыадамзаттық құндылық: ғасырлар сынынан өткен ізгі қағидаларды бүгінгі өмірмен ұштастыру қажет.
Замана ағымы: жаңғыру және бейімделу
«Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» аясында еліміз саяси және экономикалық жаңғыруды қатар қолға алып, озық технологиялар ықпал еткен жаңа кезеңге бейімделіп келеді. Жаңғырудың тамыры тереңде: ол тарих пен дәстүрден бастау алып, бүгінгі күн талабына сай жаңаша мазмұнға ие болады.
Негізгі ұстаным
Жаңғырудың басты шарты — ұлттық салтты сақтай білу және тарихи тәжірибеге үстірт қарамау. Рухани жаңғыру — ұлттық сананың озық қырларын қайта түлетіп, мұраны жаңа буынға жеткізу.
Мектепке дейінгі тәрбие: рухани мұраны бала бойына сіңіру
Өскелең ұрпаққа сапалы тәрбие беру барысында адамзаттық құндылықтар мен рухани мәдени мұраны жаңғыртуды мектепке дейінгі ұйымдардан бастау қажет. Себебі балалар — бүгінгі үмітіміз, ертеңгі ел тірегі. Сондықтан тәрбиешінің міндеті — баланың ақыл-ойын озық, парасатын биік етіп қалыптастыру.
Қазіргі кезеңде ата-баба салт-дәстүрі мен әдет-ғұрыптан алыстап бара жатқан тұстар да кездеседі. Сол құндылықтарды балабақшада жүйелі түрде жаңғырту — тәрбиенің маңызды бөлігі.
Ұлттық ойындар
Асық ату, хан талапай сияқты ойындарды күнделікті оқу қызметіне енгізу арқылы балалардың ой-өрісі дамиды, қызығушылығы артады.
Аңыз-әңгіме және бейнематериал
Бейнематериал арқылы аңыздарды тыңдату, көріністер көрсету — таным көкжиегін кеңейтіп, талғампаздықты қалыптастырады.
Құндылыққа тәрбиелеу
Бүлдіршіндерді отансүйгіштікке, мейірімділікке, әсемдікті сүюге баулу — жан-жақты тәрбиенің өзегі.
«Туған жер» бағыты: табиғатты тану, елді сүю
«Қазақ туған жерге туыңды тік» деп бекер айтпаған. Отанға сүйіспеншілік — кіндік қаның тамған жерден, өскен ауылыңнан, туған өлкеңнен басталады. Осы себепті балабақшада «Туған жер» бағытын жүйелі түрде қолға алу — тәрбиенің мазмұнын тереңдетеді.
Күнделікті тәжірибе арқылы үйрету
Серуен кезінде балаларға табиғаттың әсемдігін, топырақтың құнарын, су үні мен тау-тастың қасиетін түсіндіру — туған жерді қадірлеудің нақты жолы. Еліміздің бай да көркем екенін сезінген бала оны мақтан тұтып, құрметтеуге ұмтылады. Ол үшін жақсы оқып, елге қызмет ететін азамат болуға талпынады.
Өлкетану және киелі орындар
«Туған жер» бағдарламасы арқылы ауылдың киелі жерлерін таныту, тарихқа құрмет сезімін қалыптастыру — ұрпақ санасын бекемдейді.
Ұмыт қалған есімдерді жаңғырту
Есімі көмескіленіп бара жатқан ақын-жазушылар мен еңбек қайраткерлерінің еңбегін түсіндіріп, балалардың жасына сай жеткізу — рухани сабақтастықты сақтайды.
Қорытынды ой
Сөзіміз түзу, еңсеміз биік, рухымыз мықты болсын десек, ұлттық мұраға сүйеніп, ұрпаққа өнеге болар құндылықтарды күнделікті тәрбиенің өзегіне айналдыруымыз керек. Еліміздің көнерген нысандарын жаңарту, ақын-жазушылар мұрасын жас бүлдіршіндерге жеткізіп, ұлықтау — рухани жаңғырудың өмірдегі нақты көрінісі.
Түпқараған ауданы, Баутино ауылы
«Ақбота» балабақшасы
Тәрбиеші: Дощимова Жемісхан