Абиоздық фактор
Сабақ тақырыбы
Бірлестік. Экожүйе
Пән
Биология
Сынып
9-сынып
Негізгі идея
Биоценоз және биогеоценоз ұғымдары
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Экологиялық терминдерді меңгеру деңгейін және оларды түсінуді тексеру. Биоценоздар, биотикалық қарым-қатынас түрлері және экожүйе туралы ұғым қалыптастыру.
Дамытушылық
Бірлестік негіздері туралы білімін тереңдету арқылы ойлау қабілетін дамыту. Салыстыруға, талдауға, тұжырым жасауға және қорытындылауға үйрету.
Тәрбиелік
Табиғатқа қамқорлықпен қарауға және табиғи ресурстарды ұтымды пайдалануға тәрбиелеу.
Оқу нәтижелері
Барлығы
Биоценоз бен биогеоценоздың негізгі ерекшеліктерімен танысады.
Көпшілігі
Биотикалық факторлардың ағзаға әсер ету ерекшеліктерін және экожүйенің негізгі қасиеттерін салыстырады.
Талантты және дарынды оқушылар
Биоценоз және биогеоценоз жағдайында ағзалар арасындағы қарым-қатынастарды жан-жақты зерттейді.
Оқыту тәсілдері мен материалдар
Сабақта қолданылатын материалдар
- Презентация
- Кестелер
- Оқулықтағы тақырыпқа сай материалдар
- Ғаламтор дереккөздері
Оқыту әдістері
- Диалогтік оқыту
- Блум таксономиясы бойынша тапсырмалар
- Сыни тұрғыдан ойлау (СТО)
- Визуалды оқыту
- Ой қозғау, сұрақ қою техникалары
- Топтық және жеке жұмыс
- Белсенді оқу
- Формативті бағалау
Тапсырмалар
Кластер құрастыру арқылы терминдерге түсінік беру
Постер қорғау
Топтастыру
Сәйкестендіру
Сұрақтарға жауап беру
Сабақ құрылымы
I. Психологиялық ахуал қалыптастыру
- Сыныппен амандасу.
- Сыныпты топқа бөлу (молекула құру әдісі арқылы).
II. Үй тапсырмасын тексеру
1-тапсырма. Білімдерін тексеру
«Ер дәулеті – еңбек»: «Экология» тақырыбы бойынша кластер құрастыру.
Экология бөлімдері
- Аутэкология
- Демэкология
- Синэкология
Факторлар
- Абиоздық
- Биотикалық
- Антропогендік
Мақсат
Терминдерді жүйелеу және түсініктерді нақтылау
2-тапсырма. «Сандар сөйлейді»
1866
«Экология» терминін неміс биологі Э. Геккель ұсынды.
1744
Ж. Б. Ламарк сыртқы факторлардың рөлін сипаттады.
1903
«Популяция» терминін В. Иогансен енгізді.
1769
Неміс ғалымы А. Гумбольдт еңбектерімен байланысты дерек.
III. Жаңа тақырып
Тақырыпқа кіріспе
- Ой қозғау.
- «Популяция мен бірлестік арасында қандай байланыс бар?» сұрағына жауап іздеу.
- «Мағынаны тану»: дәптерге жаңа тақырыпты жазу, оқулықпен жұмыс.
- Оқушыларды шығармашылық жұмысқа бағыттау және жұмыс барысын қадағалау.
Топтық жұмыс (мәтін бойынша)
I топ
Биотикалық факторлар: оң қарым-қатынастар
- Селбестік
- Мутуализм
- Серіктестік
- Пәтерлестік
II топ
Биотикалық факторлар: келеңсіз қарым-қатынастар
- Бәсекелестік
- Жыртқыштық
- Арамтамақтық
III топ
Биогеоценоз құрамы
- Түзушілер
- Тұтынушылар
- Ыдыратушылар
Сергіту сәті
Жеке тұлғаны дамытуға бағытталған қысқа жаттығу: естігенді есте сақтау. 1 минут ішінде 10 сөзді жаттап, қайта айту.
Қосымша: жүктеу бөлімі
«Бірлестік. Экожүйе» тақырыбы бойынша презентация, кестелер және тапсырма парақтарын осы бөлімге жинақтауға болады.
Презентация
Сабақ слайдтары (PPT/PDF)
Кестелер
Терминдер мен факторлар
Тапсырмалар
Кластер, постер, сәйкестендіру