Бейнелеуіш сөздер туралы түсінік беру, бейнелеуіш сөздердің еліктеуіш сөздерден айырмашылығын таныту
Сабақ туралы мәлімет
Пән
Қазақ тілі (6-сынып)
Сабақ тақырыбы
Бейнелеуіш сөздер
Сабақтың типі
Жаңа білім негіздерін қалыптастыру
Сабақтың түрі: аралас сабақ
Мақсат және міндеттер
Сабақтың мақсаты
Бейнелеуіш сөздер туралы түсінік беру және олардың еліктеуіш сөздерден айырмашылығын таныту.
Білімділік
Бейнелеуіш сөздердің құрамы мен тұлғасына қарай түрлерін меңгерту.
Дамытушылық
Ой-өрісін, ойлау белсенділігін, сөйлеу шеберлігін, тіл мәдениетін дамыту; сөздік қорын молайту; мәтіннен негізгі ақпаратты бөліп алып, талдау, салыстыру, жинақтау және қорытынды жасау дағдыларын қалыптастыру; логикалық ойлау әрекетін дамыту.
Тәрбиелік
Ұжымда жұмыс істеуге үйрету; өзіне деген сенімділікті қалыптастыру; өз еңбегі мен өзгенің еңбегіне әділ баға беруге баулу; еңбек мәдениетін дамыту.
Әдіс-тәсілдер және ресурстар
Сабақтың әдістері
- Жекелей жұмыс және топтық жұмыс
- Формативті бағалау
- «Екі жұлдыз, бір ұсыныс» стратегиясы
- Венн диаграммасы
- Бекіту, қорытындылау, рефлексия
- Синектика әдісі
Көрнекіліктер
Сабақ кезеңдері
-
I
Ұйымдастыру кезеңі
Сәлемдесу, кезекшінің мәлімдемесі, журнал бойынша түгендеу.
-
II
Үй тапсырмасын сұрау
Жекелей және жалпы сыныппен тапсырмаларды тексеру.
-
III
Жаңа сабақты түсіндіру
Еліктеуіш пен бейнелеуіш сөздердің айырмашылығын ашу, топтық талдау.
-
IV
Қорытынды және бекіту
Жекелей тапсырмалар арқылы білімді жинақтау және бекіту.
-
V
Бағалау
Формативті бағалау, смайлик арқылы кері байланыс.
-
VI
Рефлексия
Сабақ бойынша әсер, түсіну деңгейі және ұсыныстарды анықтау.
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру және психологиялық ахуал
- Топқа бөлу: «еліктеу», «еліктеуіш сөз», «бейнелеуіш сөз» жазылған таратпалар арқылы.
- «Сағат арқылы серіктес» тренингі: жұп ауыстырып, қысқа диалог құру.
2) Үй тапсырмасын тексеру
Жекелей тапсырмалар
- Абайдың табиғат лирикасынан еліктеу сөздерді табу.
- Зерттеу жұмысы: орыс және ағылшын тілдеріндегі еліктеу сөздерге мысал жинау.
- Өткен прозалық шығармалардан еліктеу сөздерді табу.
Жалпы сынып жұмысы
Оқулықтағы 231-жаттығу тексеріледі: еліктеу сөздерді тауып, мысал келтіреді; тіркесіп келген етістігімен бірге айтып, сөздің мағынасын ашады.
Бағалау
Оқушылар өз бағасын смайликтер арқылы көрсетеді.
3) Тәжірибе арқылы түсіндіру (өмірмен байланыстыру)
A) Дыбыстық еліктеуіш
Сіріңкені жағып, стақандағы суға батыру: «От қалай сөнді?» — «От быж етіп сөнді».
«Дыбысты қай сезім мүшесі арқылы қабылдадыңдар?» — Құлақ арқылы.
B) Дыбыстық еліктеуіш
Барабанды соғу: «Барабан қайтті?» — «Барабан дүңк етті».
C) Дыбыстық еліктеуіш
Шар үрлеп, жару: «Шар қалай атылды?» — «Шар тарс етті».
Осы бақылаулардан кейін оқушылар өткен тақырып ережесіне сүйеніп, қорытынды жасайды: дыбыстарды біз есту арқылы қабылдаймыз, ал еліктеуіш сөздер дыбысты дәл бейнелейді.
Бейнелеуішті ұғындыру
- Оқушының атын атап шақырып, өзіне қаратқанда: жалт қарау.
- Мұғалім жүріп келе жатып, кенет тоқтағанда: кілт тоқтау.
4) Жаңа сабақты ашу (топтық жұмыс)
Слайдта найзағай мен фейерверктің суреттері көрсетіледі. Оқушыларға сұрақ қойылады: «Еліктеуіш сөздермен салыстырғанда қандай айырмашылық байқадыңдар?» Оқушылар өз ойларын айтып, қорытынды жасайды.
Тапсырма
- 1Топтар оқулықтағы «Бейнелеуіш сөздер» тақырыбын оқып, талдайды.
- 2Алынған ақпаратты сызбаға түсіреді.
- 3Постерді ортаға шығып қорғайды.
- 4Қарсы топ мүшелері алғыс айтып, қошемет білдіреді.
- 5«Екі жұлдыз, бір ұсыныс» арқылы екі күшті жағын және бір ұсынысын айтады.
5) Қорытынды және бекіту (жекелей жұмыс)
1-тапсырма
Төмендегі сөздерді екі бағанға бөліп жазыңыздар: еліктеуіш сөздер және бейнелеуіш сөздер.
Сөздер жиынтығы
Сақ, жарқ, борт, баж, даң-дұң, жылтың-жылтың, қалт-құлт, қырш-қырш, маңқ, лап, бұрқ-сарқ, сытыр-күтір, дүңк, арс, тарс-тарс, бұлқан-талқан, сықыр-сықыр, тараң, сылқ, салп-салп, гүрс, бүлк, сарт-сұрт, дір-дір, тық-тық, селк, салдыр-күлдір, зып, қалт, пыс-пыс.
Қажет болса, әр сөздің тіркесіп келген етістігімен бірге қолданылуын айтып, мағынасын түсіндіріңіздер.
Ескерту
Келесі қадам: «Бейнелеуіш сөздер» тақырыбы бойынша қосымша тапсырмалар жүктеледі.