Ауызша есептеулер
Сабақтың бағыты
Тақырыбы
4-ке көбейту және бөлу
Сабақтың типі
Жаңа білім беру
Түрі
Аралас сабақ
Мақсат-міндеттер
Мақсаты
- 4-ке көбейту және бөлудің тәсілдерін меңгерту.
- Есте сақтаудың тиімді жолдарын бірге табу.
- Білім, білік, дағдыны кеңейту және тереңдету.
- Есептеу машығын жетілдіру.
Дамытушылығы
- Оқушылардың логикалық ойлауын, салыстыру дағдыларын дамыту.
- Зейінін, белсенділігін, пәнге қызығушылығын арттыру.
- Ауызша және жазбаша есептеу арқылы білім деңгейін көтеру.
Тәрбиелік мәні
- Оқытуды өмірмен байланыстыруды нығайту.
- Топта бірлесе жұмыс істеуге, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру.
- Алған білімді қолдануға, татулыққа және тапқырлыққа тәрбиелеу.
Әдісі және көрнекілігі
Әдісі: проблемалық іздену, топтық жұмыс.
Көрнекілігі: жазбақағаздар, логикалық тапсырмалар жазылған таратпа материалдар, интербелсенді тақта, оқулық.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық дайындық:
Мақсатымыз — білім алу.
Міндетіміз — еңбектену.
Еңбек етіп топтаса,
«5»-ке қолды жеткізу.
II. Үй тапсырмасын тексеру (ауызша)
Қайталау
2 мен 3-тің көбейту және бөлу кестелері.
Логикалық тапсырмалар
Үш топқа тапсырмалар беріліп, топпен шешіледі.
1-топ
Торда үш қоян бар еді. Үш оқушы бір-бірден қоян алды. Сонда торда әлі де бір қоян қалды. Бұл қалай мүмкін?
2-топ
Тауық екі аяғымен тұрғанда 3 кг тартады. Бір аяғымен тұрса, неше кг тартады?
3-топ
Бес бұтақты қайыңда, әр бұтағында бес алма. Біреуін бер Сайынға, сонда қалды неше алма?
III. Жаңа сабақ (проблемалық іздену)
1-тапсырма
Төрт бірдей санның қосындысын табыңдар және оны көбейту түрінде жазыңдар.
1-топ
4+4+4+4=16
4×4=16
2-топ
3+3+3+3=12
3×4=12
3-топ
2+2+2+2=8
2×4=8
2-тапсырма
Бөлуді қолданып, әр топ өз есебін шығарады.
1-топ
16 дәптерді 4 бала тең бөліп алса, әрқайсысы нешеуден алады?
16 ÷ 4 = 4
2-топ
12 қарындашты 3 бала тең бөлсе, әрқайсысы нешеуден алады?
12 ÷ 3 = 4
3-топ
8 кәмпитті 2 бала тең бөлсе, әрқайсысы нешеуден алады?
8 ÷ 2 = 4
Мұғалімнің қорытындысы: барлығында 4 шықты — бәрекелді! Ендеше бүгінгі тақырып: 4-ке көбейту және бөлу.
Проблемалық сұрақ
Көбейту кестесін не үшін қолданамыз?
Көп таңбалы сандарды тез есептеу және есептерді жеңілдету үшін.
4 санына қатысты қандай ұғымдарды білесіңдер?
- Дүние 4 бағыттан тұрады: оңтүстік, солтүстік, шығыс, батыс.
- 4 мезгіл: қыс, көктем, жаз, күз.
- 4 түлік мал.
4-ке көбейту кестесін құрастыру
Қосынды арқылы
4×4 = 4+4+4+4 = 16
4×5 = 4+4+4+4+4 = 20
4×6 = 4+4+4+4+4+4 = 24
Алдыңғы нәтижеге 4 қосу арқылы
4×5 = (4×4)+4 = 20
4×6 = (4×5)+4 = 24
Әрбір келесі көбейтінді 4-ке артып отырады: 16, 20, 24, 28, 32, 36, 40.
Есте сақтауға ыңғайлы байланыс
Ауыстырымдылық
5×4 = 4×5
6×4 = 4×6
7×4 = 4×7
Кері амал: бөлу
Көбейтіндіге кері амал — бөлу. Көбейту кестесі арқылы бөлу кестесін құрамыз.
16 ÷ 4 = 4
20 ÷ 4 = 5
24 ÷ 4 = 6
Тексеру: 4×4 = 16
Сергіту сәті
Еркін ұста денеңді,
Тарсылдатпай еденді.
Орнымыздан тұрып ап,
Жүгірейік бір уақыт.
1, 2, 3 — біз есепке салдық күш.
Артық десе — қосамыз,
Кем десе — аламыз.
Есе артық десе — көбейтеміз,
Есе кем десе — бөлеміз.
Бір, екі, үш.
Жаттығулар мен тапсырмалар
№4
Ауызша есептеулер (3 топқа бөліп орындалады).
№5
Бос орынға тиісті санды қой.
№6
Тез есепте.
№7
Есепті оқы: шешуін және жауабын жаз.
№9–10 (топтық жұмыс)
1-топ
Қабырғасының ұзындығы 4 см болатын шаршының периметрін тап.
2-топ
Периметрі 24 см, 32 см, 28 см болатын шаршылардың қабырғасының ұзындығын тап.
3-топ
Екі қабырғасы өзара тең үшбұрыштың периметрі 22 см, үшінші қабырғасы 6 см. Өзара тең қабырғалардың ұзындығын тап.
№11 (өзіндік жұмыс)
Меңгере біл.
IV. Бекіту және қорытынды
Өзін-өзі тексеру
Көбейту мен бөлуді меңгергендеріңді 2–3 мысал арқылы өздерің тексеріп көріңдер.
«Білгенге маржан» тапсырмасы
Берілген сандардың ішінен 4-тің көбейту кестесінде кездесетіндерін теріп жазып, мысалдармен дәлелдеңдер.
1-топ
15, 16, 74, 36, 86, 18
2-топ
21, 17, 24, 41, 32, 27
3-топ
14, 20, 37, 41, 28, 92
Қорытынды сұрақтар
- Бүгінгі сабақта не үйрендік?
- Не туралы білдік?
Бағалау: оқу жетістіктері бойынша қорытынды баға қойылады.