Қандай планета көріп тұрсын
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Бұл аралас сабақ балалардың ғарыш әлемі туралы түсінігін кеңейтуге, қызығушылығын арттыруға және әңгімелеу дағдыларын дамытуға бағытталған. Сонымен қатар ұқыптылыққа, тазалыққа, еңбекті қадірлеуге және ғарышкерлерге құрмет сезімін тәрбиелеуге мән беріледі.
Білімдік саласы
Әлеуметтік орта
Тақырыбы
Ғарышқа саяхат
Мақсаты
- Ғарыш әлемі туралы бастапқы түсінік қалыптастыру, оның құпияларына қызығушылық ояту.
- Ғарышкерлер еңбегін құрметтеуге тәрбиелеу.
- Өз ойын толық жеткізу, сұраққа жауап беру, әңгімелеу дағдыларын жетілдіру.
- Ермексазбен жұмыс істеуде ұқыптылық пен тазалықты дамыту.
Көрнекіліктер
Суреттер, слайдтар, ермексаз, тақтайшалар, сүрткіш сүлгілер.
Әдіс-тәсілдер
Әңгімелеу, таныстыру, сұрақ-жауап, мүсіндеу, қимыл-қозғалыс ойындары.
Сабақ барысы
Сабақтың логикасы балаларды біртіндеп «ғарышқа сапар» атмосферасына енгізіп, білімді ойын және қимыл арқылы бекітуге құрылған.
1) Шаттық шеңбері
Арайлап таң атты,
Алтын сәуле таратты.
Жарқырайды қаламыз,
Жайнай түссін даламыз.
Қайырлы таң, қонақтар,
Қайырлы күн, достарым!
Тәрбиеші балаларға бүгін қызықты саяхатқа шығатынын айтады және жетекші сұрақтар арқылы тақырыпқа әкеледі: біз қайда өмір сүреміз, нені басып жүрміз, ал жоғарыда не бар? (Жер, аспан, ғарыш.)
2) Әңгімелеу: аспан, жұлдыз және Күн
Балалар түнгі аспанды бақылағанын еске түсіреді: оның әдемі әрі жұмбақ болатынын айтады. «Жұлдыз деген не? Олар неге кішкентай болып көрінеді?» деген сұрақтарға жауап береді. Жұлдыздар бізге кішкентай көрінеді, себебі олар өте алыста орналасқан.
Жұлдыздардың ішінде ең үлкені — Күн. Күн — жарқыраған әрі ыстық шар.
3) Ғарыштағы нысандар және ғарышкерлер
Суреттер арқылы ғарышта кездесетін нысандар таныстырылады: спутниктер, кометалар, астероидтар, метеориттер.
Алғашқы ғарышкер
Юрий Гагарин
Әйел ғарышкер
Валентина Терешкова
Қазақстандық ғарышкерлер
Тоқтар Әубәкіров, Талғат Мұсабаев
Әубәкіров ағаның даңқы көкке самғаған,
Тоқтар аға Гагарин салған жолды жалғаған.
Тоқтар ағам — жан ағам, бұрыннан да ер еді,
Менің батыр ағадан аумай қалғым келеді.
Тоқтар ұшты ғарышқа,
Талғат болды ғарышта.
Таңқалдырып қазағым,
Тағы ұшса ғой Марсқа!
Талқылау сұрақтары: ғарышкерлер қандай болуы керек? зымырандар қайдан ұшады? ғарышқа немен ұшуға болады?
4) Дайындық: шынығу және «ұшу» рәсімі
Балалардың «ғарышқа ұшуға дайын екенін» тексеру үшін жеңіл бұлшықет жаттығулары орындалады. Кейін орнымыздан тұрып, қолды созып, оңға және солға бұрылып айналамыз.
«Ғарышкер киімі» туралы әңгіме: комбинезон, қолғап, скафандр. Скафандрдың қызметі: демалуға көмектесу, тоңдырмау, қауіпсіздікті сақтау.
Балалар орындарына жайғасып, белбеулерін тағады. Монитордан зымыранның ұшуға дайындалуы және ұшуы көрсетіледі.
Дұрыс тыныс алу жаттығуы
Қолды ішке қойып, ауаны мұрынмен ішке тартып, ауызбен шығарамыз.
5) Ғарышта: жұмбақ және тіл ұстарту
Жұмбақ
Бір зат бар дүниеде құшағы кең,
Ұшқан құс, жүрген аң — бәріне тең.
Адамзат, жан-жануар арасында,
Мәңгілік өсіп-өніп өмір сүрген.
Жауабы: Жер
Тіл ұстарту 1
– ер, – ер, – ер
Біз боламыз ғарышкер.
Тіл ұстарту 2
– ға, – ға, – ға
Біз ұштық Айға.
6) Ойындар: құрастыру, бақылау, «Роботтар»
Ойын: «Суретті құрастыр»
Балалар қиынды суреттерді құрастырып, қандай бейне шыққанын айтып береді.
«Дүрбімен қарайық» бақылауы
Балалар «дүрбімен» жан-жағына қарап, не көргенін сипаттайды: планеталарды байқап, олардың қандай екенін айтады. Кейін шеңберге тұрып, «планеталарды айналу» қимылын орындайды.
Ойын: «Роботтар»
Тәрбиеші команда береді, балалар қимылды орындайды: солға қадам, оңға қадам, алға қадам, артқа қадам, бір рет секіру, отыру, түзу тұру. Кейін «сынған роботтар» бәрін керісінше орындайды, ал тәрбиеші «жөндеп» алады.
Планеталармен танысу
Планеталардың суреттері қарастырылып, атаулары қайталанады. Балалар «ғарыштан өздері не алып келер еді?» деген сұраққа жауап береді. Сонымен бірге «жаңа планета аштық» деген ойындық жағдай жасалып, оған атау ойластырылады.
7) Жерге оралу және шығармашылық жұмыс
Балалар орындарына отырып, белбеулерін тағып, «Жерге қайтады». Зымыран «жерге жеткенше» көзді жұмып, тыныш әуен тыңдайды. Жерге қонған соң белбеу шешіліп, «скафандр» қимыл арқылы шешіледі.
Қонақтармен амандасып, балалар қайда барып келгенін және ғарышта не көріп, не білгенін қысқаша айтып береді.
Мүсіндеу тапсырмасы
Ермексаз арқылы ғарышта көрген әсерлерін бейнелеу: жұлдыз, Күн, планета, зымыран, спутник және басқа да нысандар. Жұмыс алдында саусаққа арналған жеңіл жаттығу жасалады.
Тәрбиеші балалардың жұмысына бақылау жасап, дайын жұмыстардан шағын көрме ұйымдастырады. Нәтижесінде «аспанымыз әдемі болып шықты» деген қорытынды жасалып, сабақ аяқталады.