Жүйріктер аралы
Сабақтың мақсаты
Білімділік
- Оқушыларды мәнерлеп оқуға үйрету.
- Өлеңдегі негізгі ойды анықтай білуге дағдыландыру.
- Түсінгенін жүйелі түрде баяндауға үйрету.
Дамытушылық
- Танымдық белсенділігін арттыру.
- Шығармашылық қиялын жүйелеу.
- Байланыстырып сөйлеу дағдысын жетілдіру.
Тәрбиелілік
- Адамгершілікке тәрбиелеу.
- Табиғатты аялауға баулу.
- Қамқорлық жасауға үйрету.
Сабақтың барысы: «Ана тілі теңізіне» саяхат
Ұйымдастыру кезеңінде оқушылардың назарын сабаққа аударып, ана тілі туралы ой қозғаймыз. Бүгінгі сабақ ерекше форматта өтеді: біз «Білім кемесімен» жүзіп, «Ана тілі теңізіндегі» аралдарға аялдаймыз.
Ақыл-ойын дананың
Ана тілден аламыз.
Ана тілім ардақты,
Ақ сүтіндей анамның.
Осы ойды негізге ала отырып, әр аралдың тапсырмасын орындап, оның «құпия сырын» ашамыз.
Аралдар маршруты
1) Білгірлер аралы
Үй тапсырмасын бекіту және INSERT стратегиясы
Тапсырма
Оқушылардан «Қанжығалы Бөгенбай» мәтінінің мазмұнын сұрау, жауаптарды қорытындылауда INSERT стратегиясын қолдану.
Нақты сұрақтар
- Қабанбай батырдың шын аты қандай?
- «Ағашта биіктікті айтсаң қарағайды айт, жігіттік ерлікті айтсаң, Бөгенбайды айт» деп мінездеме берген жырау кім?
- Бұқар жырау «Құлағанға ұқсайды, қазақтың қамал-қорғаны» деп кімді жоқтады?
Құпия сыр ашылғаннан кейін оқушылар «бес қаруды» атап шығады.
2) Алғырлар аралы
Сиқырлы сандар арқылы жасырынған сөзді табу
7, 9, 6 сандарының квадратын табу арқылы «күз» сөзі шығарылады. Одан кейін оқушылар күз туралы білетін өлеңдерін айтады, күздегі табиғат құбылыстарын, күзгі еңбек түрлерін және күзгі мерекелерді атайды.
Суретке қарап, жапырақтың жасылдан сарға ауысуын талдап, маусымдық өзгерістер туралы қорытынды жасайды.
Жаңылтпаш
Көк базарда күзде бәрі бар,
Барып, барың бәрін ал.
Жұмбақтар
- Арлы-берлі қақпаны, тербетіп-ақ жатқаны. — Жел
- Қанатсыз құс маңып барады, көзінен жас тамып барады. — Жаңбыр
- Тығылып көкте қара құс, ағылып ұшып барады. Қағып-қағып қанатын, күннің көзін жабады. — Бұлт
3) Тапқырлар аралы
Қ. Мырза Әлидің «Күз» өлеңін меңгерту
Жұмыс кезеңдері
- Жылдар тізбегі арқылы автор туралы қысқаша мағлұмат беру.
- Мұғалімнің өлеңді мәнерлеп оқуы.
- Оқушылардың іштей оқуы.
- Дауыстап, тізбектей оқыту.
- Сұрақтар мен тапсырмаларды орындау.
- Венн диаграммасы арқылы күз бен жазды салыстыру.
Тілдік жұмыс
«Боқырау» сөзінің мағынасын түсіндіру: күздің соңына таяу кезеңдегі салқын түсіп, ауа райының бұзылып, құбылмалы бола бастайтын шағы.
4) Жүйріктер аралы
Шығармашылық тапсырмалар
Тапсырмалар (қатар бойынша)
1-қатар
Күз туралы мақал-мәтелдер жазу.
2-қатар
«Күз» тақырыбына шағын шығарма жазу.
3-қатар
«Күз» тақырыбына өлең шығару.
«Сабантой» сөзіне түсінік беріледі: егін жиналып болған соң өткізілетін еңбек мерекесі, көңілді жиын.
Саяхат аяқталған соң оқушылардан қай аралдың тапсырмасы ұнағанын және не себепті ұнағанын сұрап, кері байланыс алынады.
Үй тапсырмасы
Қадыр Мырза Әлидің «Күз» өлеңін жаттау.
Бағалау және қорытынды
Оқушыларды бағалау жүргізіледі. Қорытынды бөлімде «Күз» сөзіне топтастыру (кластер) құрылады.
Түйін сөз
Ана тілің — арың бұл,
Ұятың боп тұр бетте.
Өзге тілдің бәрін біл,
Өз тіліңді құрметте!
Қадыр Мырза Әлидің осы өсиетін басшылыққа алып, ана тілімізді әрдайым құрметтеп, қастерлейік.