Ақпараттық технологияларды сабақта пайдаланудың негізгі мақсаты
Ақпараттық технологиялардың пәнді оқытудағы тиімділігі
«Ішкі жұқпайтын аурулар клиникалық диагностикасымен» пәнін оқытуда ақпараттық технологияларды қолдану ерекше маңызға ие. ХХІ ғасыр — ақпарат ғасыры; сондықтан компьютерлік сауаттылық білім алушы үшін де, оқытушы үшін де қажетті құзыретке айналды.
Білім берудің негізгі мақсаты — білім мазмұнын жаңартумен қатар, оқытудың әдіс-тәсілдері мен әртүрлі құралдарын тиімді қолдануды күшейту. Осы мақсатқа жетуде ақпараттық технологияларды жүйелі пайдалану шешуші рөл атқарады.
Стратегиялық бағдар және ортақ мақсат
Ел Президенті Н. Ә. Назарбаевтың білім беру саласын жақсартуда оқу үдерісінде ақпараттық технологияларды қолдану аясын кеңейту қажеттігі туралы ұстанымын басшылыққа ала отырып, сабақта жаңа ақпараттық технологияларды кеңінен енгізу маңызды.
Ақпараттық технологияларды пайдаланудың негізгі мақсаты:
- Қазақстан Республикасында біртұтас білімдік ақпараттық ортаны қалыптастыру.
- Елдің ақпараттық кеңістігін әлемдік білім беру кеңістігімен үйлестіру.
Сабақтағы негізгі құралдар: мультимедиа және компьютерлік орта
Ветеринария мамандығы бойынша бұл пәнді оқытуда ақпараттық технологияларды жиі қолдану оқу үдерісін жандандырады. Күнделікті сабақта мультимедиа мен компьютерлік құралдарды тиімді кіріктіру айтарлықтай нәтиже береді.
Мультимедиа
Видео және аудио материалдар, электрондық оқулықтар оқу мазмұнын нақтылап, қабылдауды жеңілдетеді.
Компьютерлік құралдар
Компьютерлік бағдарламалар, интерактивті тақта, интернет және әртүрлі көрнекі материалдар оқушының белсенділігін арттырады.
Мұндай құралдар оқушылардың қызығушылығын күшейтіп, зейінді тыңдауға және алынған мәліметті нақтылауға мүмкіндік береді. Дегенмен нәтижеге жету көбіне мұғалімнің сабақты ұйымдастыру тәсіліне байланысты.
Интерактивті әдістер және мұғалімнің кәсіби ұстанымы
Қазіргі таңда оқытудың интерактивті әдіс-тәсілдері көп. Барлық тәсілді бірдей қолдану емес, нақты жағдайға сай ең тиімдісін таңдап, бірнеше әдісті үйлесімді әрі шығармашылықпен кіріктіру — сабақтың сәтті өтуінің кепілі.
Басым назар аударатын үш қағида
- 1 Сәтсіз өткен сабақтарға өзіндік талдау жасап, кемшіліктерді анықтауға ұмтылу.
- 2 Білім мен тәрбие беруде жариялылық, педагогикалық ынтымақтастық, ғылыми-әдістемелік ізденіс және жаңашылдыққа сүйену.
- 3 Әр сабаққа шығармашылықпен дайындалу; өйткені сабақ — мұғалімнің еңбегі мен шығармасы.
Сабақты тиімді ұйымдастыру үшін оқушыны жалықтырмайтын әрі қабілетін арттыратын оқу жағдайын қалыптастыру қажет.
Ақпараттық мәдениет және оқу нәтижелері
Ақпараттық технологиялар пән бойынша білім сапасын кеңейтуге көмектеседі: интернет ресурстары арқылы жоғары деңгейдегі көрнекіліктерді қолдануға болады. Видео, аудио және компьютерді орынды пайдалану оқушының дүниетанымын кеңейтеді.
Әсіресе тарауларды қорытындылау кезінде оқушылар қосымша материал жинақтап, білімін толықтырады, танымдық белсенділігін арттырады, логикалық ойлауын қалыптастырып, шығармашылығын дамытады. Тест тапсырмаларын орындау арқылы өзін-өзі тексеру дағдысы күшейеді.
Ақпараттық мәдениет деген не?
Ақпараттық мәдениет — тек компьютермен дұрыс жұмыс істеу ғана емес, кез келген ақпарат көзін (анықтамалар, телебағдарламалар және басқа да ресурстар) сауатты қолдана білу.
Жаңа ақпараттық технологиялардың ерекшелігі — оқушыға өз бетімен немесе бірлесіп шығармашылық жұмыс жасауға, ізденуге, нәтижесін көріп, өз-өзіне сын көзбен қарауға мүмкіндік беруі. Бұл үшін мұғалім сабақ түрін дұрыс таңдай білуі тиіс.
Сабақтың сәтті өтуіне әсер ететін факторлар
Сабақты сәтті ұйымдастырудың басты мақсаты — оқушының қызығушылығын арттырып, заман талабына сай білім беру. Сабақтың нәтижесі бірнеше факторға тәуелді:
- Мұғалім құзыреті: білімі, іскерлігі, тәжірибесі.
- Оқу материалы: мазмұны мен құрылымы.
- Сынып ерекшелігі: деңгейі мен типі.
- Психологиялық ахуал: мұғалім мен оқушының көңіл күйі.
Сабақты тартымды өткізу мұғалімнен ізденісті, білімділікті, қабілеттілікті және тапқырлықты талап етеді.
Интерактивті тақта: тәжірибелік қолдану
Ақпараттық технологиялардың маңызды құралдарының бірі — интерактивті тақта, сондай-ақ мультимедиялық және онлайн сабақтар. Оқыту үдерісін компьютерлендіру мақсатында интерактивті тақтамен жұмыс жасау тиімді.
Қазіргі уақытта Қазақстанның техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарының көпшілігі интерактивті тақтамен қамтамасыз етілген. Мен жұмыс істейтін колледжде де жаңа ақпараттық технологияларды қолдану кеңінен қолға алынған: ветеринарлық зертханада, №101 «Ішкі жұқпайтын аурулар» зертханасында интерактивті тақта орнатылған.
Нақты мүмкіндіктері
- Оқушылардың қызығушылығын, интеллектуалдық танымын және білім сапасын арттыру.
- Теориялық және зертханалық-тәжірибелік сабақтарды көрнекі әрі түсінікті ұйымдастыру.
- Арнайы тапсырмаларды тыңдап қана қоймай, көзбен көріп, терең түсінуге жағдай жасау.
- Тарау соңында немесе жаңа сабақты бекіту кезінде тестілеу өткізіп, бір уақытта бірнеше оқушыдан жауап алу.
Электрондық оқулық: жеке оқытуға жақын модель
Ақпараттық технологияларды іске асырудың тағы бір мүмкіндігі — электрондық оқулық. Электрондық оқулық — дидактикалық әдіс-тәсілдер мен ақпараттық технологияны қолдануға негізделген тұтас жүйе.
Электрондық оқулықпен оқыту оқытушының оқушымен жеке жұмыс істегеніне жақын әсер береді. Ол тек оқушы үшін ғана емес, мұғалім үшін де дидактикалық-әдістемелік көмекші құрал қызметін атқарады.
Нәтиже: оқушы құзыреттерінің дамуы
Қазіргі заманның даму қарқыны мұғалімнен шығармашылықты жаңаша, ғылыми-зерттеу бағытында құруды талап етеді. Компьютер және ақпараттық технологиялар арқылы ұйымдастырылған оқу үдерісі оқушының жаңаша ойлау қабілетін қалыптастырып, жүйелік байланыстар мен заңдылықтарды табуға жетелейді. Нәтижесінде кәсіби әлеуеттің қалыптасуына жол ашады.
Ақпараттық технологияларды жүйелі қолдану арқылы оқушыда:
- Пәнге қызығушылық артып, оқу уәжі күшейеді.
- Шығармашылық қабілеттері дамиды.
- Жылдам ойлау дағдысы қалыптасып, білім сапасы артады.
- Өз бетімен жұмыс істеуге дағдыланады.
- Компьютерлік сауаттылық деңгейі жоғарылайды.
Мұғалім жұмысы үшін де тиімді тұсы бар: оқушылардың біліміндегі олқылықтарды тұрақты бақылап, түзету жұмыстарын уақтылы жүргізуге мүмкіндік береді.
Ұстаным және педагог ретінде арман
ХХІ ғасыр — ақпараттандыру технологиясы дамыған кезең. Бұл жағдайда мемлекетіміздің болашағы — жас ұрпаққа заман талабына сай білім беріп, жан-жақты дамуына ықпал ету. Бұл мұғалімнен шығармашылық ізденісті, жоғары жауапкершілікті және тұрақты кәсіби дамуды талап етеді.
«Армансыз адам қанатсыз құспен тең» деген сөз бар. Менің ұстаз әрі елжанды азамат ретіндегі арманым — еліміздің әрбір азаматы терең білімді, интеллектуалды, заманауи техникаларды еркін меңгерген, Қазақстанның дамуына өз үлесін қоса алатын тұлға болып қалыптасса деймін. Ол үшін ұстаз өз пәнін жетік меңгерген, теория мен тәжірибені ұштастыра алатын, шығармашыл, ізденімпаз және ең бастысы еңбекқор болуы керек.