Бәтима Зәуірбекованың өмірбаяны
Ашық сабақ (презентациясымен) • Бейнелеу өнері • 4-сынып
Бастауыш сынып мұғалімі Айқыз Рүстемова өткізетін бұл сабақта оқушылар қазақ суретшілерінің шығармашылығымен танысып, гобелен өнерінің ерекшеліктерін меңгереді. Негізгі назар гобеленші Бәтима Зәуірбекованың туындыларына аударылады.
Сабақтың тақырыбы
Қазақ суретшілері. Гобеленші Бәтима Зәуірбекова
Мақсаты
- Оқушыларды гобелен өнерімен және оның дамуына үлес қосқан қазақ суретшілерінің танымал туындыларымен таныстыру.
- Бәтима Зәуірбекованың туындыларының көркемдік ерекшелігін байқату, эстетикалық қабылдауды күшейту.
- Гобелен нобайын жасау және тоқу технологиясы туралы бастапқы мәлімет беру.
- Ой-өрісін, қиялын және әсемдік талғамын дамыту.
- Сурет өнерін еңбек қызметінде және күнделікті өмірде қолдана білуге үйрету.
Сабақ форматы
Сабақ түрі: жаңа сабақ, өнер туралы әңгіме
Көрнекілігі: мультимедиалық проектор, сөзжұмбақ, слайдтар
Бұл сабақта гобелен өнері, оны тоқумен айналысатын суретшілер және ұлттық мақтанышқа айналған көлемді туындылар туралы сөз болады.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен сәлемдесу.
- Оқу құралдарын түгелдеу.
- Оқушыларды үш топқа бөлу, назарын сабаққа шоғырландыру.
II. Өткен сабақты қайталау
Сұрақтар:
- Сәндік-қолданбалы өнер дегеніміз қандай өнер түрлері?
- Зергерлік бұйымдарды қайдан кездестіруге болады?
Тапсырма: сәйкестендіру
Кестенің бір бағанында терминдер, екінші бағанында сол терминдердің сипаттамасы беріледі. Оқушылар бағандарды сызықтар арқылы дұрыс байланыстырады.
III. Жаңа сабақ
«Гобеленші Бәтима» мәтіні үш топқа бөлініп таратылады. Әр топ мәтінді оқып, түсінгенін талқылайды, кейін келесі топтарға өз сөзімен жеткізеді.
I топ
Гобелен туралы жалпы түсінік
II топ
Б. Зәуірбекованың өмірбаяны
III топ
Б. Зәуірбекованың шығармашылық туындылары
Гобелен туралы түсінік
Гобелен — қолдан тоқылатын кілем-сурет. Тар мағынада бұл атау 1662 жылы құрылған Париж мануфактурасының өнімдеріне қатысты қолданылған; өнер атауы бояушы Гобелендер әулетінің есімімен байланысты.
Негізгі ой
Гобеленнің отаны — Франция. Дегенмен бұл өнердің қазақ жерінде тез қабылдануының себебі бар: оны қазақтың тақыр кілемімен салыстырғанда өрнек құру, түстік шешім және тоқу мәдениетінде ұқсастықтар байқалады.
Кейін гобелен дербес суретшілік өнер түріне айналды. Оның бөліктері түрлі түске боялған жібек немесе жүн жіптерден тоқылып, бір-бірімен тігіліп біріктіріледі.
Бәтима Зәуірбекованың өмірбаяны
Бәтима Зәуірбекова (29.08.1946 ж., Жамбыл облысы, Мойынқұм ауданы, Мойынқұм ауылы) — гобеленші, сәндік-қолданбалы өнер шебері, Қазақстан Республикасы Суретшілер одағының мүшесі.
Ол Алматы көркемсурет училищесін және Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетін тәмамдаған. Бәтиманың өнерді таңдауы бала кезінен бастау алады: ауыл-аймаққа танылған ісмер анасы Бибіхан сырмақ тігіп, алаша тоқумен айналысқан. Ерте жесір қалған, бес баланы өзі өсірген ананың еңбегі мен қолөнерге жақындығы Бәтиманың қызығушылығын оятқан.
Анасының қолдауымен Алматыға оқуға аттанған Бәтима күндіз-түні дайындалып, көркемсурет училищесіне қабылданады. Ал гобелен өнеріне бағыт берген ұстазы — гобеленші-суретші Құрасбек Тыныбеков. Оқу бітірер кезеңде ол ұстазынан гобелен тоқудың қыр-сырын терең меңгереді.
Шығармашылық ерекшелігі
Б. Зәуірбекованың гобелендері қайталанбас өрнек мәнерімен есте қалады. Оның туындыларынан қазақтың ұлттық мінезі, дүниетанымы мен рухы айқын сезіледі.
Бағыты
Шебер классикалық тақыр гобелен тоқумен айналысады.
Мәні
Қазақ халқының тұрмыс-тіршілігін гобелен арқылы кеңінен танытып жүрген жаңашыл суреткер, шынайы талант иесі.
Ескерту
Мәтіндегі «Толық нұсқасын жүктеу» жолы бастапқы дереккөзде сілтеме ретінде берілген болуы мүмкін. Қажет болса, осы бөлімге жүктеу батырмасын немесе сілтемені кейін қосуға болады.