Шоқан кім

Абай Құнанбаев – қазақ жазба әдебиетінің негізін салушы

Бұл материал 5-сыныпқа арналған «Қазақстан тарихынан әңгімелер» пәні аясындағы аралас сабақ үлгісін ұсынады. Негізгі өзек — Абай Құнанбаевтың өмірі, қызметі және оның қазақ тарихындағы орны.

Сабақтың түрі

Аралас сабақ

Көрнекілік

Слайд-презентация

Әдістер

  • Ауызша баяндау
  • Сұрақ-жауап
  • Тақтамен жұмыс

Негізгі тұлға

Абай (Ибраһим) Құнанбаев (1845–1904) — қазақ халқының ұлы ақыны, ойшыл, ағартушы, сазгер, қазақ жазба әдебиетінің негізін қалаушы.

Сабақтың мақсаты

Білімдік мақсат

Абай Құнанбаевтың өмірі мен қызметін, саяси көзқарасының қалыптасуын, жеке қасиеттерін таныту. Абайдың қоғамдық-саяси және тарихи көзқарастарының мазмұнын ашу, тәлім-тәрбиелік мәні жоғары ғақлияларының маңызын түсіндіру, аудармашылық еңбегіне тоқталу. Абайдың қазақ тарихындағы орнын айқындап, мұрасын насихаттау арқылы оқушылардың білімін кеңейту және толықтыру.

Дамытушылық мақсат

Оқушылардың тарихи тұлғаларды сипаттай алу дағдысын жетілдіру. Тарихи тілмен сөйлеу қабілетін дамыту мақсатында кестедегі оқиғаларды ауызша баяндату, картамен және дәптермен жұмыс ұйымдастыру, Абай өміріне қатысты хронологиялық кесте арқылы талдау жүргізу.

Тәрбиелік мақсат

Оқушыларды Абай армандағандай «сегіз қырлы, бір сырлы», еңбексүйгіш, терең ойлайтын, парасатты тұлға ретінде қалыптастыру. Өз ісіне жауапкершілікпен қарап, әр күніне есеп бере алатын, өзін-өзі тәрбиелей білетін адамгершілігі мол ұрпақ тәрбиелеуге бағыттау.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

2 минут

  • Оқушылармен амандасу
  • Оқушыларды түгелдеу
  • Сабаққа бейімдеу

II. Үй тапсырмасын тексеру

13 минут

Өткен тақырыпты пысықтау мақсатында Шоқан Уәлихановтың өмірі мен қызметіне байланысты тапсырмалар орындалады.

Тапсырмалар

  1. Кестені толтыру
  2. «Шоқан кім?» тапсырмасын орындау
  3. Сызбаны толтыру
  4. Математикалық ойын

Математикалық ойын (сұрақтар)

1) Шоқан неше жасынан бастап хат таныған?

(50 : 5) − (20 : 4) = 5

2) Шоқан кадет корпусын неше жасында бітірді?

(57 − 50) + (7 + 4) = 18

3) Шоқан неше жасында дүниеден өтті?

(250 − 200) − 20 = 30

4) Ә. Марғұлан Шоқан еңбектерін қай мерейтойына арнап құрастырды?

(100 × 3) − (10 × 15) = 150

III. Жаңа сабақты түсіндіру

15 минут

Жаңа тақырып алдын ала тақтаға жазылады. Оқушылар сабақтың мақсатымен таныстырылады. Тақтаға «Абай Құнанбаев» тіркесі жазылып, оқушылардан Абайға қатысты ұғымдар мен сипаттамаларды ұсыну сұралады. Жиналған ойларға қысқаша талдау жасалады.

Сабақ жоспары

  1. Ақынның балалық шағы
  2. Ақынның өмір сүрген ортасы
  3. Абайдың саяси және тарихи көзқарастары
  4. Абайдың Қазақстан тарихындағы орны

Абай туралы негізгі ұғымдар

Қазақтың бас ақыны Ойшыл Ағартушы Қазақ жазба әдебиетінің негізін салушы Қоғам қайраткері Сазгер Ақын

Абай (Ибраһим) Құнанбаев (1845–1904) — қазақ халқының ұлы ақыны, ойшыл, ағартушы, сазгер; қазақ жазба әдебиетінің негізін қалаушы тұлға.

Келесі жұмыс

Абай өміріне қатысты хронологиялық кестемен жұмыс жүргізу (оқиғаларды ретімен орналастыру, негізгі кезеңдерді атау).