Қазақша рефераттар

Сиқырлы жүрек

«Баланың даралығы — даналығының бастауы» дөңгелек үстелі

Бұл кездесу мұғалімдер мен ата-аналардың өзара ықпалдастығын күшейтіп, әр баланың бойындағы талант пен қабілетті дер кезінде байқап, қолдауға бағытталған. Баланың даралығын танып-білу — оның болашағына салынған сенімді іргетас.

Мақсаты

Мұғалімдер мен ата-аналардың баланың бойындағы талантын, қабілетін анықтауына және байқап, қолдауына ықпал ету.

Күтілетін нәтиже

Мұғалімдер мен ата-аналар арасында жақын қарым-қатынас қалыптасып, баланың ерекше қасиеті мен қабілетін уақытында анықтау дағдысы нығаяды.

Жоспары

  1. 1 Кіріспе сөз (психолог).
  2. 2 «Мен кіммін?» тренингі.
  3. 3 «Бала — өмірдің мәні» ойыны.
  4. 4 Баламен сөйлесудегі шектеуші сөздерді талдау: «Сіз бұл тіркестерді қаншалықты жиі айтасыз?»
  5. 5 «Менің ең қиын оқушым» жаттығуы.
  6. 6 Ой-түйін: «Сиқырлы жүрек».
  7. 7 Қорытынды.

Өткізілу барысы

«Тәрбиенің негізі бес жасқа дейін қаланады. Бес жасқа дейін жүргізілетін барлық тәрбие ісіңіз — бүкіл тәрбие процесінің тоқсан пайызы», — деп Жүсіп Баласағұни балалық шақтағы тәрбиенің шешуші маңызын атап өткен.

Баланың ертең қандай тұлға болып қалыптасуы — ең алдымен, өзі өсіп-өнген отбасындағы тәрбиеге және үй ішіндегі қарым-қатынас мәдениетіне байланысты. Әр ата-ана перзентінің иманды, инабатты, адамгершілігі мол, саналы азамат болып өсуін қалайды. Сол үшін бала тәрбиесінің нәзік тұстарын білу — әр отбасы үшін қажет.

1) Кіріспе сөз (психолог)

Кездесудің бастапқы бөлігінде тәрбиенің алғашқы жылдарда қаланатыны, ал отбасындағы жылы қарым-қатынас пен жүйелі қолдаудың баланың өзін-өзі бағалауына тікелей әсер ететіні талқыланады.

2) «Мен кіммін?» тренингі

Қатысушылар «Мен кіммін?» деген сұраққа жауап бере отырып, өзін қысқаша таныстырады. Бұл жаттығу адамның өз-өзіне көзқарасын байқап, ішкі ресурсын сезінуге көмектеседі.

Мысал:

«Мен кіммін? Мен — Айжанмын. Мен — сабырлымын, қарапайыммын, кішіпейілмін. Мен — адаммын, тұлғамын».

Талдау сұрақтары

  • «Мен кіммін?» сұрағына жауап бергенде қандай сезімде болдыңыз?

3) «Бала — өмірдің мәні» ойыны

Ата-ана үшін бала — өмірдің мәні мен сәні. Мұғалім үшін оқушы — еңбегінің беделі, абыройы, мақтанышы. Осыны ескере отырып, қатысушылар «БАЛА» ұғымын қалай түсінетінін және бұл сөзді естігенде ойына ең алдымен не келетінін қағазға түсіреді.

Талдау сұрақтары

  • «БАЛА» сөзінің сіз үшін мәні қандай?
  • Ойланған кезде санаңызға ең бірінші қандай ой келді?

4) Баламен сөйлесудегі шектеуші сөздер: күнделікті тілдің әсері

Әр бала үшін ата-анадан артық адам жоқ: ол үшін ата-ана — ең ақылды, ең күшті, ең әдемі. Әсіресе сәби шақта ата-ананың беделі ерекше болады. Балалардың «Мамам айтты…», «Папам осылай істе деді…» деуі — соның дәлелі.

Сондықтан күнделікті қарым-қатынаста қолданатын сөзіміздің салмағын ұмытпайық: біз қалай мақтаймыз, қалай еркелетеміз, ескерту жасағанда қандай сөз айтамыз, көңіліміз қалғанда немесе айтқанымыз орындалмағанда қалай сөйлейміз — мұның бәрі бала санасына із қалдырады.

Өзіңізге сұрақ қойыңыз: бұл тіркестерді балаңызға қаншалықты жиі айтасыз?

  • «Баршы, менің қолым бос емес!»
  • «Қарашы, тағы бүлдірдің!»
  • «Дұрыс емес!»
  • «Сенің бірдеңені үйренетін күнің бола ма?»
  • «Сен мені жындандырасың!»
  • «Әкең (немесе шешең) екеуіңнің менсіз күндерің қараң қалады!»

Мұндай сөздер балаға «менің қолымнан келмейді», «мен маңызды емеспін» деген ішкі сенім қалыптастыруы мүмкін. Кейін бала тұйықталып, сөйлесуден қашқақтаса, өзіне сенімсіз болып өссе немесе ата-анаға деген құрметі әлсіресе — бұл кездейсоқ құбылыс емес.

Баланың әр іс-әрекетіне түсіністікпен қарап, оны өзін-өзі бағалауға, өз қателігін түсініп, қорытынды шығаруға үйрету — ұзақ мерзімді тәрбиенің ең тиімді жолы.

5) «Менің ең қиын оқушым» жаттығуы: мұғалім мен ата-ананың бірлігі

Бүгінде «қиын оқушы» мәселесі жиі көтеріледі. Қиын оқушы деген кім? Ол қайдан пайда болады? Егер ата-ана мен мұғалім бірлесе әрекет етсе, нәтиже бола ма? Ата-ана мұғалімге қандай нақты көмек бере алады?

Жаттығудың мақсаты

Мұғалімдер мен ата-аналардың қиын баламен жұмыс істеу бойынша тәжірибе алмасуы және тиімді тәсілдерді бірге табуы.

Өткізу тәртібі

  • Қатысушылар шеңбер бойымен өз тәжірибесінде кездескен бір «қиын оқушыны» сипаттайды.
  • Баланың мінез-құлқы, сабақтағы ұстанымы, үлгерімі, туындаған қиын жағдаяттар айтылады.
  • Мұғалім қолданған ықпал ету амалдары талданады.
  • Ата-аналар әсер етудің тиімді тәсілдерін ұсынуға қатысады.

6) Ой-түйін: «Сиқырлы жүрек»

Бала тәрбиесіндегі ең басты құндылықтардың бірі — жүрек жылуы. Қатысушылар плакатқа жүрек бейнесін салып, әркім жүректен шыққан бір жылы сөзін, тілек немесе шағын суретін қосады.

Мақсат — жақсы сөз арқылы ортақ мейірім кеңістігін қалыптастыру, баланың жан дүниесіне қолдау берудің күшін сезіну.

7) Қорытынды

Халқымызда: «Ел боламын десең, бесігіңді түзе» деген нақыл бар. Баланың тілі де, мінезі де ең алдымен отбасындағы қарым-қатынастан қалыптасады. Сондықтан үлкендердің сөйлеу мәдениеті — балаға тікелей үлгі.

Отбасылық үндестік

Ана — үйдің берекесі, бала — үйдің мерекесі.

Әке өнегесі

Әке — өмірдің бәйтерегі, бала — соның жемісі.

Балаға бағыт-бағдар беретін негізгі күш — бірізді сөз, әділ талап және күнделікті мейірім. Мұғалім мен ата-ана осы үштағанды бірлесе сақтағанда ғана баланың даралығы ашылып, қабілеті дамиды.