Индустриялық-инновациялық даму
Даму басымдықтарын нақты айқындау
Индустриялық-инновациялық даму стратегиясын тиімді жүзеге асыру үшін, ең алдымен, даму басымдықтарын дәл айқындап алу қажет. Үкімет әлемдік деңгейдегі сарапшыларды тарта отырып, еліміздің артықшылықтарына терең талдау жасап, жылдың соңына дейін нақты ұсыныстар әзірлеуге тиіс.
Нәтиже беретін үздік халықаралық тәжірибелерді жүйелі түрде енгізу маңызды. Солардың бірі — индустрияны дамытуда кластерлік тәсілді қолдану.
Биылғы жылдың соңына дейін келешегі бар қазақстандық, ауқымды өңірлік және аймақтық кластерлерді (бәсекеге қабілетті салалар жиынтығын) толық айқындап алу қажет.
Даму институттары және инновациялық инфрақұрылым
Даму институттары алдағы міндеттерді іске асыратын тиімді құралдарға айналуы керек. Инновациялық қызметтің инфрақұрылымын нығайту үшін Алатау кентіндегі Ақпараттық технологиялар паркін іске қосу, сондай-ақ Орал мен Степногор қалаларында технопарктер құру қажет.
Жоғары технологиялар: аэроғарыш бағыты
Аэроғарыш саласындағы жоғары технологиялық өндірістерді дамыту үшін отандық әлеуетті кеңінен пайдалану қажет. «Байқоңыр» кешенін жалға беруден түсетін бір сәттік пайдаға ұмтылудан гөрі, жалға беру мерзімін ұзарту туралы келісім аясындағы Ресеймен бірлескен ғарыштық бағдарламалар мен жобаларды іске асыруға басымдық берген маңызды.
Ғылым мен технологияға серпін
Бірлескен бағдарламалар ғарыш жөніндегі ғылымымыздың дамуына және жаңа технологиялардың қалыптасуына нақты ықпал етеді.
Алғашқы ірі жоба
«Ангара» ғарыштық зымыран кешенін құру осындай жобалардың алғашқысы болуы тиіс.
Сонымен қатар 2006 жылы еліміздің тұңғыш ғарыштық жер серігін ұшыру жөніндегі жұмыстар басталды.
Халықаралық әріптестік және қаржыландыру
Перспективалы бағыттардың бірі — шетелдің жетекші банктері мен компанияларымен бірлескен жобалар. Осы тұрғыда Даму банкі Еуропа қайта құру және даму банкімен бірлесе отырып «Солтүстік—Оңтүстік» электр желісі магистралін салуды қаржыландыруға кірісті.
Жоба: «Солтүстік—Оңтүстік» электр желісі
Құны: 280 млн АҚШ доллары
Сондай-ақ «Қазақстан-Инжиниринг» ұлттық компаниясы ірі машина жасау зауыттарын жаңғырту үшін «Сингапур Технолоджизбен» бірлескен кәсіпорын құруды жоспарлап отыр.
Машина жасау: ауыл шаруашылығы және көлік
Біз ауыл шаруашылығы және көліктік машина жасауды жүйелі түрде дамытуға ұмтылуымыз керек. Бұл саладағы басты міндет — өндіріс қуатын арттыру және өнім түрлерін жаңарту.
Қостанай
Дизель зауытының өнімділігін арттыру.
«Азия-Авто»
«Нива» құрастырудан «Шкода» автомобильдерін құрастыруға кезең-кезеңімен ауысу мүмкіндігін қарастыру.
«Қазақстан–КамАЗ»
Жүк автомобильдерін құрастыру көлемін ұлғайту.
Экспорт әлеуеті: базалық салаларды күшейту
Еліміздің экспорттық әлеуетінің өсуіне индустрияның базалық салаларын, ең алдымен металлургия мен металл өңдеу секторларын одан әрі дамыту оң ықпал етуі тиіс.
Металлургиядағы жоспарлар
- «Испат-Кармет»: құрышты үздіксіз құю жобасы.
- Мұнай-газ секторы үшін құбырлар шығаруды іске асыру.
Ірі инвестициялық жоба
«Қазақстан алюминийі» шамамен 800 млн АҚШ доллары көлеміндегі электролиз зауытын салу секілді ауқымды жобаны жүзеге асыруға дайындалуда.
Химия және мұнай химиясы: жаңа өндірістер
Химия және мұнай химиясы өнеркәсібін дамыту — басым бағыттардың бірі. Қарашығанақ газ-конденсат кен орнында жобалық құны 1 млрд АҚШ долларынан асатын газ өңдеу зауытын салу басталды. Сонымен қатар Атырау мұнай өңдеу зауытын қайта құру жобасын іске асыруды жеделдету қажет.
Жаңа зауыттар бойынша бастамалар
- Жамбыл облысы: кальциймен байытылған сода өндіретін зауыт құрылысы.
- Павлодар облысы: хлорлы түйіршіктер шығаратын зауыт құрылысы.
Құрылыс материалдары және өңдеу өнеркәсібі
Өңірлердегі өндірістік жобалар құрылыс индустриясын да жаңа деңгейге көтеруі тиіс. Бұл бағытта даму институттарының қатысуымен және жеке инвесторлармен бірлесе отырып бірқатар бастамалар қарастырылуда.
Астана
Үй құрылысында ұялық бетон өнімдерін және шыны-пластикалық құбырлар шығаратын зауыттар салу.
Ақтөбе
Шыны талшықты полиэфирмен беріктендірілген құбырлар мен фитингілер шығаратын зауыт тұрғызу.
Алматы облысы, Абай кенті
«Қазақстан қағазы» АҚ: тамақ өнеркәсібіне арналған қағаз, гофрокартон және қағаз-картон өнімдерін өндіретін зауыт салу.
Шымкент
«Ютекс» ЖШС: мақта талшығы шүйкелерін шығаратын зауыт құрылысы аяқталуға жақын.
Аталған нәтижелер — индустриялық бағдарламаны іске асырудың алғашқы жылы қорытындыларының бір бөлігі ғана.
Инвестициялық ахуалды жақсарту: келесі қадамдар
Инвестициялық ахуалды одан әрі жақсарту үшін нақты шаралар қажет. Бұл жерде үш басым бағыт айқын көрінеді: инновациялық бизнесті қолдау, салықтық ынталандыру тетіктерін жаңарту және өндірісті жаңғыртуға қаржылық құралдарды кеңейту.
1) Инновациялық бизнесті қолдау
Ғылыми зерттеулер жүргізіп, жаңа технологияларды жасап, енгізумен белсенді айналысатын компанияларды жүйелі түрде ынталандыру қажет.
2) Салықтық преференцияларды ұсыну тәртібін жаңарту
Преференциялар ұзақ мерзімді инвестицияларды ынталандыруды қамтамасыз етіп, жобалардың қайтарым мерзіміне сай болуы тиіс.
3) Жаңғырту және техникалық қайта жарақтандыру
Лизинг мүмкіндіктерін жеңілдету өндірісті жаңартуға көмектеседі. Сонымен бірге 2005 жылдан бастап амортизациялық төлемдерге қатысты фискалдық саясатты қайта қарау жүргізіліп жатыр.