Пернетақта - компьютерге ақпарат енгізуге арналған құрылғы
Сабақ туралы жалпы мәлімет
Пән
Информатика
Сынып
5-сынып
Сабақтың тақырыбы
Пернетақта. Пернелер тобы
Сабақтың түрі
Жаңа сабақ
Әдісі
Көрсете баяндау, пікірлесе түсіндіру
Көрнекілігі
ДК, слайдтар, үлестірмелі тапсырмалар
Сабақтың мақсаты
- Оқушыларға пернетақта туралы негізгі мәлімет беріп, оны ақпарат енгізу үшін дұрыс пайдалануды үйрету.
- Пәнге қызығушылықты арттыру, компьютермен жұмыс жасау дағдыларын дамыту.
- Ұқыптылыққа, ұйымшылдыққа және компьютермен сауатты жұмыс істеуге баулу.
Сабақтың барысы
I
Ұйымдастыру
Сабаққа келмеген оқушыларды түгендеу, өткенді қысқаша пысықтау.
II
Үй тапсырмасын тексеру
Пысықтау сұрақтары арқылы білімді нақтылау.
III
Жаңа сабақ
Пернетақта, пернелердің топтары және қызметі.
IV
Практикум
Сұрақтар мен тапсырмалар арқылы бекіту.
V
Үйге тапсырма
Тақырыптарды оқып келу.
VI
Қорытындылау
Сұрақ-жауап, бағалау.
Үй тапсырмасын тексеру: пысықтау сұрақтары
- Қандай құрылғылар қосымша құрылғылар деп аталады?
- Компьютер дегеніміз не?
- Компьютердің негізгі құрылғыларын атаңдар.
- Монитордың қызметі қандай?
Жаңа сабақ: Пернетақта және пернелер топтары
Пернетақта — компьютерге ақпарат енгізуге арналған құрылғы. Ол әріптік және цифрлық пернелер арқылы компьютерге түрлі ақпаратты енгізуге мүмкіндік береді. Қазіргі пернетақталарда әдетте 102–104 перне болады.
1) Функционалдық пернелер (F1–F12)
Бұл пернелер күрделі әрекеттерді жылдам орындауға арналған және символдық пернелердің үстіңгі қатарында орналасады. Әр бағдарламада олардың қызметі әртүрлі болуы мүмкін. Мысалы, кейбір ортада F1 анықтаманы (Help) ашуы мүмкін.
Ескерту: Кейбір бағдарламалау орталарында (мысалы, BASIC) F1–F10 пернелері алдын ала берілген командаларды орындауға бапталуы мүмкін.
2) Цифрлық пернелер (қосымша пернетақта)
Оң жақта орналасқан бұл блок цифрлық ақпаратты енгізуге және кей жағдайларда меңзерді басқаруға арналған. Оның жұмыс режімін Num Lock пернесі ауыстырады.
3) Символдық (әріптік-цифрлық) пернелер
Пернетақтаның ортасында орналасқан негізгі бөлік. Мұнда латын, орыс, қазақ әріптері, цифрлар, тыныс белгілері және басқа да таңбалар бар. Бұл блок кез келген мәтінді және көптеген символдарды енгізуге мүмкіндік береді.
4) Меңзерді басқару (орнату) пернелері
Меңзер — экранда жыпылықтап тұратын белгі (әдетте тік сызықша), ол келесі енгізілетін символдың орнын көрсетеді. Бағдаршалары бар пернелер меңзерді экранда жылжытуға көмектеседі.
Негізгі арнайы пернелер және қызметі
Бағдаршалар (← ↑ → ↓)
Меңзерді көрсетілген бағытқа бір орынға жылжытады.
Enter
Енгізу/растау пернесі; мәтінде келесі жолға түсіреді.
Backspace
Курсордың алдындағы символды өшіреді.
Delete
Курсордың артындағы (оң жағындағы) символды өшіреді.
Tab
Курсорды келесі өріске/терезеге немесе кестеде келесі бағанға өткізеді.
Caps Lock
Бас әріп режимін қосады/өшіреді (кіші/бас әріп регистрін ауыстырады).
Num Lock
Оң жақтағы сандық блоктың режімін қосады/өшіреді.
Ctrl, Shift, Alt
Көмекші (модификатор) пернелер: көбіне басқа пернелермен бірге қолданылады.
Мысалдар
- Shift + a → A (бас әріп енгізу).
- Alt + Shift → пернетақта тілін ауыстыру (мысалы, ағылшыннан басқа тілге).
Пробел (Space)
Бос орын енгізеді.
Практикум: бекіту тапсырмалары
1) Пернетақта қандай құрылғыға жатады?
- A) Шығару құрылғысы
- Ә) Жазу құрылғысы
- Б) Енгізу құрылғысы
- Г) Оқу құрылғысы
2) Пернетақтаның негізгі бөліктерін жазыңдар
Функционалдық пернелер; цифрлық пернелер; символдық пернелер; меңзерді басқару пернелері.
3) Пернелердің қызметін түсіндіріңдер
Үйге тапсырма
«Пернетақта» және «Пернелер тобы» тақырыптарын оқып келу.
Қорытындылау және бағалау
Қорытынды сұрақ 1
Пернетақта не үшін қажет?
Қорытынды сұрақ 2
Пернелер орналасуына қарай неше бөлікке бөлінеді?
Бағалау
Оқушылардың жауаптары мен практикум нәтижелері бойынша бағалау жүргізіледі.